Ông Hoàng Ngọc Hồng, một người dân sinh sống nhiều năm tại khu vực ngoài đê sông Ðuống, thuộc tổ 1, khối Ðuống, thị trấn Yên Viên cho biết, gia đình ông đã trải qua năm thế hệ, với hơn 80 năm gắn bó với mảnh đất này, nhưng chưa lần nào thấy tình trạng sạt lở nghiêm trọng như vậy. Do ảnh hưởng của cơn bão số 5, số 6, mưa lớn kéo dài liên tục nhiều ngày đã khiến mực nước sông Ðuống dâng cao, chảy xiết, gây sạt lở đất đai, nhà cửa của các gia đình ven sông. Khoảng 1 giờ sáng 9-8, khi cả gia đình đang ngủ ngon giấc, bỗng nghe thấy tiếng rắc rắc, ầm ầm. Trong phút chốc, cả gian bếp xây gạch, rộng 16 m2 đã sụt xuống. Toàn bộ tường gạch, móng căn bếp đã bị kéo tuột xuống lòng sông, chỉ còn trơ lại hố sâu. Nguy hiểm hơn, nền sân bê-tông của gia đình ông bị đứt gãy, tạo ra nhiều vết nứt rộng và sâu, có khả năng trôi xuống sông bất kỳ lúc nào. Tường nhà bắt đầu xuất hiện nhiều vết rạn, nứt. Gạch men lát nền nhà bị bong rộp... khiến cho gia đình rất lo lắng, sợ hãi.
Không chỉ có gia đình nhà ông Hồng, ngôi nhà của bà Nguyễn Thị Bích Tần ở cạnh đó cũng đang trong tình trạng báo động. Nền nhà bị đứt gãy, lún, tạo ra khoảng trống rỗng lớn phía dưới lòng đất. Khu công trình vệ sinh phía sau nhà nằm chênh vênh bên mép sông. Còn đối với gia đình anh Ðặng Bá Tuấn, toàn bộ khu vườn cạnh nhà cũng đang bị lún sụt nghiêm trọng khiến cho cây cối trong vườn đều bị ngả ra sông. Vết nứt cũng đang tiến vào sát móng nhà...
Khu vực tả đê sông Ðuống hiện có bảy hộ gia đình, với gần 20 nhân khẩu đang phải sinh sống trong tình trạng nguy hiểm. Phần đất phía bờ sông của các gia đình đã bị sụt lún, sạt trượt khiến cho đất và một số công trình dân sinh bị ảnh hưởng, có khả năng đổ sập xuống sông bất cứ lúc nào khiến người dân luôn sống trong tâm trạng lo lắng. Ðây là những hộ dân đã sinh sống ổn định nhiều năm, trong đó có nhiều gia đình đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Mặc dù phải sinh sống trong điều kiện nguy hiểm, nhưng người dân không có khả năng cải thiện chỗ ở. Vì thế họ rất mong muốn được chính quyền tạo điều kiện bố trí đến nơi ở mới an toàn.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng sạt lở khu vực ngoài đê sông Ðuống, thuộc tổ 1, khối Ðuống, thị trấn Yên Viên là do chế độ dòng chảy của sông Ðuống rất phức tạp. Lòng sông khu vực cầu Ðuống, đoạn từ Nhà máy gạch chịu lửa cầu Ðuống đến Cống Thôn nhỏ hẹp, độ dốc mặt nước lớn, cho nên nước chảy xiết, khiến cho bờ tả và bờ hữu sông Ðuống, thuộc khu vực kè Thanh Am, quận Long Biên ở đối diện, thường xuyên xảy ra tình trạng sạt trượt mái kè, là một trọng điểm đê kè xung yếu trên địa bàn TP Hà Nội. Nước sông chảy xiết, áp sát bờ gây ra tình trạng bào mòn hai bên bờ, nhất là khi mực nước dâng cao. Mực nước giữa mùa cạn và mùa lũ chênh lệch lớn dẫn đến hiện tượng xói mòn chân đê, tạo ra các "hàm ếch", gây sụt lún khi có nước lớn và mưa kéo dài làm nền đất yếu. Trong khi đó nhà dân nằm trong khu vực mái đê, quá gần mép nước...
Ngay khi sự cố xảy ra, chính quyền thị trấn Yên Viên đã tiến hành cắm biển cảnh báo "khu vực nguy hiểm, hạn chế người dân qua lại", sơ tán người dân ra khỏi nhà vào buổi tối và phân công lực lượng tuần tra để kịp thời theo dõi tình trạng sạt lở, bảo vệ tài sản cho nhân dân. Lãnh đạo UBND thị trấn Yên Viên cho biết, tình trạng sạt lở, gây nguy hiểm cho người dân khu vực bờ tả sông Ðuống đã diễn ra từ nhiều năm trước. Sáu năm trước, chính quyền đã phải tiến hành di dời hơn 100 hộ dân đến nơi ở mới. Ðối với bảy hộ dân đang bị sạt lở hiện nay, chính quyền đã đề xuất UBND huyện Gia Lâm bố trí nơi ở mới cho người dân, nhưng cho đến nay vẫn chưa có hồi âm.
Ðể bảo đảm an toàn cho người dân, trước mắt UBND huyện Gia Lâm cần kiên quyết di dời người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm; có phương án bố trí các hộ dân đến nơi ở mới an toàn. UBND thành phố cần chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra, khảo sát và sớm có phương án xử lý sự cố sạt lở, gia cố hai bên bờ sông Ðuống, nhất là tại khu vực cầu Ðuống để bảo đảm an toàn đê kè trong mùa mưa lũ.
Bài và ảnh: NGỌC THANH
