Bài 2: Tạo động lực mới để Thủ đô bứt phá

Định hình chiến lược phát triển trong kỷ nguyên mới

Trên cơ sở tổng kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW (ngày 5/5/2022) của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2024; ngày 17/3/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Hạ tầng đô thị tại Thủ đô Hà Nội ngày càng được đầu tư khang trang, hiện đại. (Ảnh TRẦN THU HÀ)
Hạ tầng đô thị tại Thủ đô Hà Nội ngày càng được đầu tư khang trang, hiện đại. (Ảnh TRẦN THU HÀ)

Hướng tới là thành phố kết nối toàn cầu

Nghị quyết số 02-NQ/TW đề ra 5 quan điểm phát triển của Thủ đô thời gian tới. Trong đó, đáng chú ý là quan điểm về vai trò, vị thế của Thủ đô là trung tâm đầu não chính trị-hành chính quốc gia; trung tâm kiến tạo, giữ vai trò dẫn dắt, định hình mô hình và tư duy phát triển mới.

Thủ đô sẽ là hạt nhân, trung tâm kết nối và động lực phát triển của cả vùng và cực tăng trưởng của cả nước; dẫn đầu cả nước và vươn tầm khu vực về một số lĩnh vực: Giáo dục và đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hướng tới là thành phố kết nối toàn cầu. Thứ hai, xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến-Văn minh-Hiện đại-Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; trong đó, đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế-xã hội. Thứ ba, quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn dài hạn 100 năm, cấu trúc đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái-văn hóa chủ đạo; gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía bắc và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế. Thứ tư, xác lập thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp; phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình...

Nghị quyết đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể. Theo đó, đến năm 2035, Thủ đô trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị-xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Hình thành một số trung tâm giáo dục-đào tạo, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương; giữ vai trò hạt nhân trong các chuỗi liên kết phát triển vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía bắc, cả nước, khu vực và toàn cầu.

Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc. Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065, Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Nghị quyết đề ra từng chỉ tiêu cụ thể cho từng giai đoạn và chín nhóm nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu gồm: Quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định; đẩy mạnh liên kết, phát triển vùng; xây dựng thể chế đột phá phát triển Thủ đô; phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô; xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô; phát triển các ngành kinh tế thế mạnh của Thủ đô. Cùng với đó là huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực; giữ vững quốc phòng-an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; nâng tầm công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng bộ Thủ đô.

Mở rộng không gian phát triển

Nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy), Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam phân tích, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới nêu rõ 5 quan điểm phát triển của Thủ đô thời gian tới, trong đó, quan điểm đầu tiên nêu “Xây dựng và phát triển Thủ đô là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, trực tiếp và thường xuyên là Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô”.

Đây là một cơ hội lịch sử, có thể nói là chưa từng có đối với Hà Nội, để giải quyết những vấn đề mà lâu nay còn vướng mắc. Hà Nội là Thủ đô, là trái tim của Việt Nam, là biểu tượng của đất nước. Nếu Hà Nội không phát triển tương xứng thì Việt Nam khó có thể phát triển lớn mạnh. Nếu không có một Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc, thì cũng không thể có một Việt Nam văn minh, hiện đại và hùng cường. Vì vậy, xây dựng Hà Nội không phải là câu chuyện riêng của Thủ đô, mà là vấn đề trọng yếu, có ý nghĩa rất lớn đối với cả đất nước. Do đó, việc xác định đây là trách nhiệm chung của các ngành, các cấp từ Trung ương đến cơ sở, cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội chung tay xây dựng Thủ đô là hoàn toàn đúng đắn.

Chị Nguyễn Minh Châu ở phố Hàm Long, phường Cửa Nam chia sẻ, để đạt được mục tiêu giai đoạn 2026-2030, thành phố cần xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, là yếu tố then chốt tạo đột phá về năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh.

Anh Nguyễn Anh Tuấn ở phố Ô Cách, phường Việt Hưng đánh giá: Nghị quyết số 02-NQ/TW có quan điểm có tính đột phá, đề ra những nhiệm vụ cụ thể để phát triển văn hóa Hà Nội xứng tầm trong kỷ nguyên mới. Anh Tuấn đề xuất, để nghị quyết đi vào cuộc sống, văn hóa đóng vai trò tiên phong, dẫn dắt, thành phố cần có những giải pháp cụ thể hơn nữa. Hà Nội có những di sản tầm cỡ thế giới như: Hoàng thành Thăng Long, khu di tích Cổ Loa, Văn Miếu-Quốc Tử Giám, cần phải phát huy được những giá trị ấy trong du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa, giáo dục truyền thống.

Ông Nguyễn Văn Minh ở phường Thanh Liệt quan tâm tới định hướng mở rộng không gian phát triển cho Thủ đô, chuyển cấu trúc đô thị từ đơn trung tâm sang đa trung tâm; đồng thời khai thác hiệu quả không gian trên cao, mặt đất và không gian ngầm, vừa bố trí hạ tầng giao thông góp phần giảm tải cho đô thị, vừa hình thành đô thị ngầm. Theo ông Minh, việc mở rộng không gian phát triển các đô thị mới không chỉ giảm áp lực dồn nén đô thị hiện nay, mà còn giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận đất đai, cải thiện chỗ ở, nâng cao chất lượng cuộc sống. Nếu làm được những điều này, Hà Nội sẽ thật sự trở thành một thành phố văn minh, đáng sống trong kỷ nguyên mới của đất nước....

(Hết)

(Xem trang Hà Nội, Báo Nhân Dân từ số ra ngày 24/3/2026)

Có thể bạn quan tâm