Ùn tắc, tai nạn vì lười đi bộ
Trước hết, có thể nhận thấy rất rõ một thực trạng là người Hà Nội hiện nay rất lười đi bộ. Dù chỉ đi một đoạn đường ngắn, nhiều người vẫn quen đi bằng xe máy. Vì thế mà đường phố lúc nào cũng đông xe, mà chủ yếu là xe máy, làm cho bài toán giao thông đô thị càng thêm phức tạp, khó giải.
Ðời sống kinh tế - xã hội phát triển, điều kiện sống của người dân được cải thiện. Vì vậy, số lượng phương tiện cá nhân tăng đột biến trong những năm gần đây, gây quá tải trầm trọng trên hầu hết những tuyến đường khu vực nội thành. Ðã có nhiều giải pháp được đưa ra bàn bạc nhằm hạn chế sự gia tăng và từng bước giảm phương tiện cá nhân. Ðó là việc thành phố tập trung phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng nhằm thu hút người dân giảm bớt phương tiện cá nhân. Ðây là việc làm rất cần thiết để tiến tới xây dựng đô thị văn minh. Thực tế những năm qua cho thấy, vận tải hành khách công cộng phát triển mạnh, thu hút được số lượng lớn người dân đi lại hằng ngày, trong đó phần lớn là công nhân, viên chức, học sinh, sinh viên.
Tuy nhiên, điều đáng nói là vì mục đích thu hút người dân cho nên loại hình vận tải này phải tạo ra sự thuận lợi tối đa. Ðó là xây dựng nhiều điểm dừng đỗ trong các khu dân cư, những nơi tập trung đông người... để người dân tiện đón xe. Thế là những chiếc xe buýt kềnh càng hằng ngày phải "chui" vào các khu vực dân cư đông đúc, đường sá chật hẹp để đón khách, góp phần không nhỏ gây ùn tắc giao thông những khu vực này. Ðáng lẽ ra, nếu người dân có thói quen đi bộ tốt, không ngại vượt qua một quãng đường nhất định để tới điểm đỗ xe buýt thì những điểm đỗ ấy sẽ được bố trí hợp lý hơn. Nhiều tuyến đường vốn chật hẹp, chỉ tổ chức cho ô-tô đi một chiều, nhưng xe buýt thì vẫn được ưu tiên đi hai chiều. Hai chiếc xe buýt ngược chiều nhau cũng đã không ít lần gây ùn tắc cục bộ trên những tuyến phố.
Với đặc điểm giao thông hỗn hợp, việc sang đường trở nên rất nguy hiểm đối với người đi bộ. Vì lẽ đó rất hiếm vị phụ huynh dám để con em mình tự đi bộ tới trường, mà luôn luôn phải đưa đón. Thế nhưng, hầu hết người dân đều sang đường tùy tiện, ít khi đi tới vị trí đã được quy định. Rất nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra mà nạn nhân là người đi bộ. Việc người đi bộ sang đường không đúng nơi quy định còn góp phần hình thành ý thức xấu là không nhường đường cho người đi bộ qua đường của những người điều khiển phương tiện giao thông. Khắc phục tình trạng này, thành phố triển khai xây dựng cầu vượt bộ hành trên nhiều tuyến phố. Hầm đi bộ ở khu vực Ngã Tư Sở là công trình được thành phố đầu tư công phu. Thế nhưng hiện nay hầu như không có người đi bộ đi xuống đường hầm này. Còn ở các cầu vượt bộ hành khác, người đi bộ vẫn còn rất thưa thớt...
Bảo đảm cơ sở hạ tầng cho người đi bộ
Cùng với phát triển phương tiện vận tải hành khách công cộng, đi bộ cũng là nét văn hóa giao thông cần được phát huy mạnh mẽ góp phần xây dựng văn minh đô thị. Ðể làm được điều ấy, cần đẩy mạnh các biện pháp tuyên truyền, giáo dục, khuyến khích nhằm nâng cao ý thức của người dân về sự cần thiết phải tạo thói quen đi bộ và nghiêm túc thực hiện Luật Giao thông đường bộ. Người dân cần được hiểu rằng đi bộ là tích cực giảm mật độ phương tiện giao thông, hạn chế ô nhiễm không khí do khói, bụi, tiếng ồn. Ði bộ theo đúng các nguyên tắc về giao thông đường bộ là bảo vệ an toàn cho bản thân, phòng, chống tai nạn và ùn tắc giao thông. Ði bộ còn là xây dựng nếp sống văn minh đô thị, cải thiện sức khỏe, phòng tránh bệnh tật...
Tuy nhiên, để có được thói quen, ý thức ấy thì thành phố cần tạo đầy đủ những điều kiện đáp ứng nhu cầu cho người đi bộ. Ðó là duy trì những phần đường, vỉa hè dành cho người đi bộ, loại bỏ các vật dụng gây cản trở. Cải thiện hệ thống chiếu sáng đường phố; thiết lập hệ thống cơ sở hạ tầng riêng cho người đi bộ như cầu vượt bộ hành, vạch chỉ dẫn, đèn báo hiệu dành cho người qua đường. Nâng cao an toàn cho các tuyến đường, nhất là ở những khu vực có trường học; thiết lập một hệ thống xe buýt với những điểm dừng đón hợp lý... Bên cạnh đó, thành phố cần đẩy mạnh tuyên truyền về các quy tắc giao thông đối với người đi bộ; quy định nhường đường cho người đi bộ; nguyên nhân và hậu quả tai nạn giao thông đối với người đi bộ; quy định xử phạt vi phạm đối với người đi bộ. Cần thiết phải có cơ chế giám sát và chế tài xử lý vi phạm nghiêm minh hơn đối với cả người đi bộ và người điều khiển xe cơ giới không thực hiện nghiêm các quy tắc bảo đảm an toàn cho người đi bộ.
Triển khai được những giải pháp tổng thể ấy, tin rằng văn hóa tham gia giao thông của người Hà Nội sẽ được cải thiện đáng kể, góp phần tích cực giảm tai nạn và ùn tắc giao thông.
