Gần 2000 năm nữa mới có thể lặp lại trận động đất có cùng cường độ tại Nghệ An

Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Thủy, cho biết: Việt Nam nằm ở khu vực có cường độ động đất trung bình yếu Tỉnh Nghệ An có vết đứt gãy sông Cả so với Việt Nam thì đáng quan tâm hơn chút ít nhưng so với thế giới thì "chưa là gì". Hai trận động đất ở Nghệ An ngày 7-1 và 12-1 với cường độ 4,7 và 4,6 độ Richter mà trung tâm đia chấn là xã Đặng Sơn (huyện Đô Lương) ở độ sâu 5 và 15km cũng thuộc loại trung bình yếu.

Nếu mỗi trận động đất như ngày 7-1 là một chấm bút bi trên tờ giấy thì xét về quy mô toàn cầu cả tờ giấy sẽ đen kịt. Ví von như thế là để biết trên thế giới các trận động dưới 5 độ Richter và ở độ sâu 15km quá nhiều và không được xếp hạng. Chấn động bề mặt cấp 6-7 chưa đủ để gây sụp đổ nhà cửa. Trên thực tế ở xã Đặng Sơn cũng chỉ có 5- 6 nhà dân và ba phòng học bị nứt nhẹ. Sau trận động đất lần thứ còn có hai dư chấn 3 độ Richter với sức chấn động bề mặt cấp 4. Đó là năng lượng dư thừa của trận động đất đã xảy ra trước đó. Về mặt chuyên môn thì điều này có nghĩa là chu kỳ động đất đã chấm dứt, sẽ không có động đất trong nhiều nhiều năm nữa ở vết nút gãy sông Cả kéo dài từ huyện Mường Xén đến Cửa Lò. Theo tính toán của Viện Vật lý địa cầu, tại Đô Lương trận động đất tiếp theo có cùng cường độ sẽ xảy ra sau... 1.500 đến 2.000 năm nữa. Tính trên quy mô toàn quốc từ năm 1900 đến nay mới có ba trận động đất có cường độ 4,5-4,9 độ Richter.

Vết nứt trên tường sau trận động đất ở Nghệ An.

Công trình thủy điện Bản Lả không hề bị ảnh hưởng của hai trận động đất vừa qua ở Đô Lương. Bản Lả nằm trên nhánh đứt gãy phụ của vết đứt gãy sông Cả, cách Đô Lương khoảng 90km, nên sức chấn động không lan tới được. Viện Vật lý địa cầu đang soạn thảo công văn, gửi  Bộ Công nghiệp để khẳng định điều này.

Còn Hà Nội năm ở vất đứt gãy sông Hồng, có mức độ động đất khá yếu, tương tự Nghệ An. Các trận động đất ở Hà Nội mạnh nhất cũng không vượt quá 6 độ Richter. Mà đó cũng chỉ là về mặt lý thuyết, còn trên thực tế trận động đất mạnh gần 6 độ Richter đã xảy ra từ thời nhà Trần, vào năm 1285. Có điều nền đất ở Hà Nội yếu hơn Nghệ An nên sức công phá bề mặt lớn hơn một chút.

Tại sao các vết đứt gãy thường chạy dọc theo con sông lớn? Lý do là khi trong lòng đất xảy ra sự xô đẩy thì vỏ trái đất căng ra. Nơi nào yếu nhất sẽ bị đút gãy, đất đá bị xới lên và mềm đi khi gặp dòng nước, tạo thành sông. Thành ra các con sông lớn chính là dấu tích của các vết đứt gãy do động đất tạo nên. Hiện tại ở Việt Nam cũng như trên thế giới, việc dự báo động đất rất khó thực hiện. Viện Vật lý địa cầu chỉ có thể tiến hành dự báo dài hạn, lập ra bản đồ địa chấn, khoanh vùng các địa bàn hay xảy ra động đất, dự báo cường độ các trận động đất mạnh nhất có thể xảy ra, khuyến cáo các nhà xây dựng chú ý đến khả năng chống động đất của các công trình.