Đuối nước trẻ em: Mỗi năm Việt Nam chết 6.000 em

Đuối nước – nguy cơ khắp mọi nơi...

Nước ta có một mạng lưới sông, suối, kênh, rạch dày đặc (ước trên toàn lãnh thổ hiện có 2.360 con sông, suối, kênh, rạch) với tổng chiều dài trên 220.000 km. Đó là chưa kể đến hàng ngàn đầm, hồ, ao tự nhiên và nhân tạo có ở khắp mọi nơi. Bên cạnh những nguồn lợi mà sông nước mang lại, sông nước cũng nơi luôn tiềm ẩn các nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước thương tâm, đặc biệt là đối với trẻ em (trong độ tuổi dưới 15).

Ở đâu có sông suối, kênh rạch, đầm hồ, ao... là ở đó luôn xuất hiện các nguy cơ đuối nước. Trong khi đó, ở lứa tuổi này, các em hầu hết đều chưa có ý thức tự phòng tránh đuối nước. Tại những nơi này, nhiều trẻ em phải tham gia lao động, sản xuất phụ giúp gia đình trên sông sông nước, ao hồ, đồng ruộng, hoặc các em tự rủ nhau đi đánh cá, mò cua, bắt ốc.Trẻ em sinh sống ở các làng chài trên sông, các em lớn thường phải tham gia cùng cha, mẹ vào việc lao động, các em nhỏ tuổi không có chỗ chơi, cha mẹ chúng thường buộc dây vào cổ chân, tay để đề phòng bị rơi hoặc ngã xuống nước. Đây là việc làm hết sức nguy hiểm nếu chẳng may phương tiện bị chìm, đắm những đứa trẻ này không kịp cởi dây, tính mạng của chúng rất khó bảo toàn. Một nguy cơ khá phổ biến nữa là, trẻ em thường hay chơi đùa, đá bóng ở gần nơi có bãi sông, bờ suối, và chúng rất hay xuống sông, suối, ao hồ đùa nghịch. Đặc biệt là, vào mùa hè, thời tiết nóng nực khiến trẻ em rất thích tắm nước, bất kể khi nào chúng muốn. Trong khi đó, các bậc phụ huynh lại thiếu sự quan tâm, hoặc vì mải mê công việc, không quán xuyến nổi, cộng với sự bất cẩn của trẻ, là những nguyên nhân dẫn đến đuối nước.

Nỗi đau mới – nguyên nhân cũ

Vụ gần đây nhất xảy ra vào chiều 9/4/2011, một nhóm học sinh ở Thành phố Mỹ Tho (Tiền Giang) đến khu vực gần kênh Bảo Định ở phường 5, Thành phố Mỹ Tho đá bóng. Khi thấy bóng lăn xuống hướng nước em Huỳnh Bửu Thái (8 tuổi) ở đường Lý Thường Kiệt nhảy xuống vớt nhưng trượt chân lập tức bị dòng nước dữ cuốn mất. Thấy cậu em bạn gặp nạn, Nguyễn Trường Duy (13 tuổi) là học sinh Trường THCS Xuân Diệu, TP Mỹ Tho lao xuống cứu, nhưng cũng bị cuốn trôi.

Hơn một tuần sau, chiều ngày 17/4/2011, tại đoạn suối Vạt Lò (chảy qua địa bàn thôn La Vân, xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ - Quảng Ngãi) đã cướp đi sinh mạng của 3 em nhỏ từ 6 đến 10 tuổi. Vào thời điểm trên, 3 em: Lê Thị Thanh Hồng (SN 2002), Nguyễn Thị Trúc Linh (SN 2001), học sinh Trường tiểu học số 1 Phổ Thạnh và em Nguyễn Thanh Bình (SN 2005) học sinh Trường Mầm non của xã, cả 3 em đều trú ở thôn La Vân. Do thời tiết nóng bức, các em rủ nhau cùng đi tắm suối và bị sụp vào hố nước sâu gây tử vong.

Ở một số địa phương, nhất là ở vùng đồng bằng sông Cửu Long; vùng núi, vùng sâu, vùng xa, trẻ em vẫn phải sử dụng thuyền, đò để đến trường học chữ, trong khi đó, những chiếc thuyền, đò này hầu hết không được trang bị dụng cụ cứu sinh, cứu hộ như phao tròn, phao áo. Nguy hiểm hơn nữa là, vào mùa mưa, lũ, trẻ em ở vùng cao phải đi học qua các các con sông, suối cạn và rất hay gặp lũ ống, lũ quét. Gặp trường hợp này, hầu hết trẻ em đều bị thiệt mạng bởi tính bất ngờ và hung hãn của nước lũ.

Điển hình như, trong đợt mưa, lũ lịch sử xảy ra vào cuối năm 2010 đã làm cuốn trôi hàng chục người. Tính từ ngày 3-10 đến 18/10/2010, nước lũ trên địa bàn tỉnh Nghệ An và Hà tĩnh đã cuốn trôi 10 em học sinh. Trong đó, có ba học sinh ở huyện Thanh Chương (1 học sinh lớp 4 ở xã Thanh An và 2 học sinh lớp 9 ở xã Thanh Lương), 2 học sinh THCS ở huyện Hưng Nguyên, 1 học sinh THCS ở Tân Kỳ; 2 ở huyện Nghi Lộc và 1 học sinh ở huyện Nam Đàn và 1 học sinh tỉnh Hà Tĩnh.

Chống đuối nước – Thực trạng và giải pháp

Thống kê mới nhất tại Hội nghị Thế giới về phòng chống đuối nước 2011 (WCDP2011) tại Đà Nẵng (do Hiệp hội Cứu nạn Hoàng gia úc (ILS); Liên minh Vì an toàn trẻ em (TASC); Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Việt Nam và Sở Ngoại vụ Đà Nẵng phối hợp tổ chức ngày 11 Tháng 5 2011, cho thấy: Tại Việt Nam, hàng năm có trên 6.000 trẻ em tử vong do đuối nước, (chiếm gần 50% tổng số vụ trẻ em tử vong do tai nạn thương tích trên cả nước).

Phân tích nguyên nhân từ các vụ trẻ em đuối nước, ngoài nguyên nhân từ điều kiện tự nhiên, môi trường sống kém an toàn, trên nhiều vùng, nhiều địa phương, người dân còn rất chủ quan trong việc phòng vệ trẻ đuối nước. Trong đó có thể thấy như: nhiều gia đình sinh sống gần sông, kênh, ao, hồ, sông ngòi nhưng hoàn toàn không có rào che chắn; nhiều thùng vũng sau khi được khai thác lấy đất đã không hoàn thổ khiến chúng trở thành những hố nước rất sâu và trở thành những cái bẫy đuối nước của trẻ em.

Tại vùng nông thôn, nhiều gia đình, các giếng khơi, bể nước hầu hết không có nắp đậy... cũng là những tác nhân gây nên những vụ đuối nước hết sức thương tâm. Trong khi đó, công tác tuyên truyền, phòng ngừa chưa được thực hiện thường xuyên và rộng rãi. Nhiều địa phương còn xem nhẹ, chưa chú trọng việc nâng cao nhận thức cho người dân về mức độ nguy hiểm do đuối nước gây ra; các trường học cũng chưa quan tâm giáo dục đúng mức cho các em học sinh, nhất là các em có độ tưởi từ 6 đến 15 - Độ tuổi dễ bị đuối nước nhất.

Mùa hè đã tới, mùa hè không chỉ nóng nực mà còn thường xuyên xảy ra mưa lũ, đồng thời cũng là mùa có tỷ lệ đuối nước cao nhất trong năm. Để bảo vệ tính mạng của các trẻ nhỏ, các địa phương, các Hội đoàn thể và các gia đình, các bậc phụ huynh cần nhận thức rõ vấn đề phòng ngừa đuối nước cho trẻ. Theo đó, cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các gia đình cho con, em tham gia học bơi để tự bảo vệ mình, đồng thời cần quan tâm đến việc vui chơi, sinh hoạt của các em, nhất là đối với những gia đình sinh sống gần sông, kênh, đầm, ao hồ...

Không cho trẻ đi tắm, bơi ngoài sông, suối mà không có người lớn biết bơi đi kèm; rào chắc chắn quanh ao, hố nước, để tránh các em khi chơi đùa bị ngã, rơi xuống nước; làm nắp đậy chắc chắn, an toàn cho giếng, chum vại, bể nước. Học sinh đi đò đến trường phải có phao áo cứu sinh, phương tiện phải trang bị đầy đủ dụng cụ cứu sinh, cứu hộ; phương tiện có đăng ký, đăng kiểm, người điều khiển phải có bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn và có đủ sức khỏe... có như vậy công tác phòng chống đuối nước trẻ em mới đạt hiệu quả cao.