Từ đó, chỉ trong nửa đầu tháng 3, Bộ Công thương phải liên tục điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong nước với tần suất chưa từng có - có thời điểm điều chỉnh hằng ngày thay vì theo chu kỳ hằng tuần như thông lệ. Giá xăng dầu thiếu ổn định tác động không nhỏ đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhất là “biến số lớn” đối với ngành vận tải, bởi chi phí nhiên liệu thường chiếm 25-35% giá thành vận hành.
Theo thống kê mới nhất của Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, sau hơn một tuần diễn ra xung đột tại Trung Đông đã có 15 đơn vị vận tải thông báo điều chỉnh tăng giá vé trên 102 tuyến vận tải hành khách cố định, với mức tăng từ khoảng 5% đến khoảng 36%, tùy theo cự ly vận chuyển và loại hình phương tiện khai thác. Mức tăng này được cơ quan chức năng bảo đảm kiểm tra, giám sát, nhằm thực hiện việc điều chỉnh giá vé của đơn vị vận tải đúng quy định và phù hợp với tình hình thực tế.
Còn đối với thị trường xe taxi, xe công nghệ, hiện thành phố có 24.000 xe thuộc 36 doanh nghiệp đang hoạt động để phục vụ nhu cầu lưu thông đi lại của người dân đô thị. Dù các doanh nghiệp vận tải đường bộ chưa có động thái tăng giá cước nhưng qua chia sẻ từ một số đơn vị nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng cao trong thời gian tới thì việc điều chỉnh tăng giá là khó tránh khỏi vì chịu sức ép lớn đối với chi phí hoạt động.
Thực tế cho thấy, mỗi khi giá nhiên liệu biến động, các doanh nghiệp vận tải thường phải áp dụng những biện pháp trước mắt như tiết giảm chi phí quản lý, điều chỉnh lịch trình vận hành hoặc tạm thời cắt giảm chuyến... Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp mang tính “chữa cháy”. Nếu tình trạng phụ thuộc quá lớn vào nhiên liệu hóa thạch tiếp tục kéo dài, ngành vận tải sẽ luôn ở thế bị động trước biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Như vậy, thay vì chỉ điều chỉnh giá cước theo từng đợt tăng giá nhiên liệu, nhiều doanh nghiệp vận tải cần chủ động tìm kiếm các giải pháp mang tính căn cơ hơn nhằm giảm sự phụ thuộc vào xăng dầu truyền thống, nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng.
Giải pháp được nhiều chuyên gia đánh giá là căn cơ nhất vẫn nằm ở quá trình chuyển đổi năng lượng trong ngành vận tải. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào xăng và dầu diesel, các doanh nghiệp nên mạnh dạn thử nghiệm các loại phương tiện sử dụng năng lượng khác như điện, hybrid hoặc sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG). Việc mở rộng xu hướng này sang các lĩnh vực vận tải khác như taxi, vận tải hàng hóa nội đô hay dịch vụ logistics được xem là bước đi phù hợp với xu thế phát triển giao thông xanh, thân thiện môi trường.
Bên cạnh đó, một giải pháp cũng được xem là “tấm lá chắn” cho doanh nghiệp vận tải là cơ quan quản lý nên xây dựng cơ chế phụ thu nhiên liệu linh hoạt như nhiều doanh nghiệp logistics quốc tế đã áp dụng. Đó là khi giá dầu tăng thì phụ phí tăng theo và khi giá dầu giảm thì phụ phí giảm. Cách làm này giúp chia sẻ rủi ro giữa doanh nghiệp vận tải và khách hàng, tránh tình trạng doanh nghiệp phải gánh toàn bộ chi phí tăng đột biến.
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, biến động giá năng lượng trên thị trường thế giới là điều khó tránh khỏi. Do đó, việc xây dựng một hệ sinh thái vận tải linh hoạt và bền vững là yêu cầu tất yếu. Đối với doanh nghiệp, điều quan trọng là phải chủ động đổi mới mô hình hoạt động, ứng dụng công nghệ và từng bước chuyển đổi sang phương tiện tiết kiệm năng lượng. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cần có các chính sách hỗ trợ phù hợp, bền vững. Về lâu dài, thành phố khuyến khích các doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu, giảm phụ thuộc vào một khu vực thị trường nhằm ứng phó nguy cơ thiếu hụt cục bộ...
