Các vụ việc đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt kiểm soát toàn chuỗi cung ứng, ngăn chặn từ sớm, từ xa thực phẩm bẩn xâm nhập bếp ăn công nhân hay trong trường học.
Ngày 14/4, sau bữa ăn trưa tại một công ty ở xã Hưng Long, 11 công nhân phải nhập viện cấp cứu vì nghi ngộ độc thực phẩm. Trước đó, trong các ngày 8 và 9/4, hơn 200 học sinh tại Trường tiểu học Bình Quới Tây xuất hiện triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó 57 em phải điều trị nội trú. Kết quả xét nghiệm xác định vi khuẩn Salmonella là tác nhân liên quan đến vụ việc.
Thực tế cho thấy, nguy cơ ngộ độc thực phẩm ngoài khâu chế biến còn xuất phát từ khâu giết mổ và lưu thông thực phẩm. Ngày 8/4, tại phường Long Nguyên, lực lượng chức năng vừa phát hiện và ngăn chặn kịp thời vụ vận chuyển 277 kg gà chết đang trong quá trình phân hủy trên đường đưa đi tiêu thụ. Toàn bộ số hàng đã bị buộc tiêu hủy, cá nhân vi phạm bị xử phạt hành chính. Những lô thực phẩm bẩn này nếu lọt qua khâu kiểm soát không chỉ gây mất an toàn thực phẩm mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Trước đó, lực lượng chức năng phát hiện hai điểm giết mổ heo không phép nằm sâu trong khu dân cư đường Hương lộ 80 (phường Tân Thới Hiệp) với điều kiện vệ sinh kém, không có giấy tờ kiểm dịch động vật, không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y. Những vụ việc vừa qua cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể xuất hiện ở bất kỳ khâu nào trong chuỗi cung ứng, từ giết mổ, vận chuyển đến chế biến và phân phối. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các sản phẩm không bảo đảm chất lượng có thể len lỏi vào bếp ăn tập thể, nhất là trong trường học.
Trước tình hình nêu trên, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm từ khâu giết mổ đến bếp ăn tập thể. Một trong những biện pháp trọng tâm là tổ chức kiểm tra quy mô lớn đối với 317 cơ sở cung cấp suất ăn và nguyên liệu thực phẩm cho trường học trong tháng 4. Đợt kiểm tra tập trung rà soát toàn diện các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, từ hồ sơ pháp lý, điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị đến nguồn gốc nguyên liệu và quy trình kiểm thực. Mục tiêu không chỉ phát hiện, xử lý vi phạm mà còn chấn chỉnh những bất cập trong công tác quản lý, nâng cao trách nhiệm của các đơn vị cung cấp suất ăn.
Cùng với đó, ngành chức năng thành phố tăng cường kiểm soát toàn chuỗi cung ứng thực phẩm theo hướng hiện đại, minh bạch. Trong đó, việc truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ được triển khai đối với nhiều mặt hàng thiết yếu như thịt heo, thịt gia cầm và trứng, đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nhận diện nhanh nguồn gốc thực phẩm, kịp thời ngăn chặn các sản phẩm không bảo đảm chất lượng trước khi đến tay người tiêu dùng.
Đối với bếp ăn tập thể, nhất là trong trường học, công tác phòng ngừa được đặt lên hàng đầu. Các cơ quan chức năng đã yêu cầu siết chặt kiểm soát nguyên liệu đầu vào, chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; đồng thời, gắn trách nhiệm người đứng đầu cơ sở giáo dục trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm tại đơn vị. Việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ quản lý, nhân viên bếp ăn và đơn vị cung cấp suất ăn được triển khai thường xuyên nhằm nâng cao ý thức tuân thủ quy định và kỹ năng phòng ngừa rủi ro.
Ngoài ra, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng cơ chế giám sát thường xuyên, liên tục đối với bếp ăn tập thể, không chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà còn có sự tham gia của chính quyền địa phương, nhà trường và cha mẹ học sinh. Việc công khai các trường hợp vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng cũng được coi là biện pháp quan trọng để răn đe và phòng ngừa tái phạm.
Từ thực tiễn công tác quản lý, để bảo đảm an toàn thực phẩm, ngoài nhiệm vụ của ngành chức năng, cần sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương, nhà trường, đơn vị cung cấp thực phẩm và cộng đồng. Việc tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm cùng với nâng cao ý thức trách nhiệm của từng khâu trong chuỗi cung ứng chính là giải pháp căn cơ để bảo vệ sức khỏe học sinh và giữ vững niềm tin của người dân.
