Giúp người dân làm chủ công nghệ, giải bài toán số ở cơ sở
Trong Chiến dịch tình nguyện “Mùa hè số” năm 2026, Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) đã thực hiện được nhiều phần việc và đạt được những kết quả đáng tự hào. Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam Trường đại học Khoa học tự nhiên Võ Minh Đăng cho biết: Với mô hình “Thanh niên số”, các sinh viên trực tiếp đồng hành cùng chính quyền và người dân địa phương trong công tác cải cách hành chính và phổ cập kỹ năng số.
Đội hình sinh viên tình nguyện đã hỗ trợ xử lý 3.946 trường hợp về định danh điện tử và dịch vụ công trực tuyến; hướng dẫn 1.104 lượt đảng viên cài đặt, sử dụng ứng dụng số; tổ chức tập huấn, trải nghiệm công nghệ AI, VR và an toàn số cho hơn 1.000 lượt thanh thiếu nhi; thực hiện số hóa 2.450 hồ sơ sức khỏe cùng 880 tài liệu lịch sử tại cơ sở.
Đặc biệt, với mô hình “Ánh sáng số”, sinh viên nhà trường đã xây dựng website thư viện sách nói trực tuyến ứng dụng công nghệ định dạng DAISY. Mô hình này nhằm hỗ trợ người khiếm thị dễ dàng tra cứu, tiếp cận tri thức thông qua sách nói, âm thanh và các hình thức tương tác trực tuyến. Mô hình đã ghi nhận được hơn 1.200 lượt đọc sách và hơn 1.000 lượt tương tác trực tuyến.
Sinh viên nhà trường cũng đã thực hiện mô hình “Dấu ấn số”, tập trung chuyển đổi tư liệu, số hóa 5 di tích lịch sử và không gian văn hóa lên bản đồ số đa phương tiện, góp phần lưu giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống đến đông đảo công chúng.
Ở góc độ địa phương, Bí thư Đoàn phường Dĩ An Bùi Thị Phương Trâm cho biết: Thông qua sự phối hợp lực lượng sinh viên tình nguyện, thanh niên phường đã triển khai thực hiện “Bình dân học vụ số”, hướng dẫn bà con sử dụng dịch vụ công trực tuyến… với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”.
Kết quả, tuổi trẻ phường Dĩ An đã hỗ trợ 36.226 lượt người dân cài đặt và làm quen với ứng dụng “Công dân số Thành phố Hồ Chí Minh”; hỗ trợ 888 đảng viên tiếp cận “Sổ tay đảng viên điện tử”; hướng dẫn 943 đồng chí thực hiện 4 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường mạng.
Từ thực tiễn triển khai, Đoàn phường Dĩ An kiến nghị tiếp tục kết nối nguồn lực chuyên môn từ các trường đại học, đầu tư hạ tầng số đồng bộ, có chính sách đãi ngộ lực lượng nòng cốt; hướng đến duy trì các đội hình công nghệ số tại khu phố hoạt động thường trực, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số thực chất.
Triển khai “Mùa hè số” thường xuyên
Theo Phó Bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Thành phố Nguyễn Đăng Khoa, điểm mới của “Mùa hè số” năm 2026 là đưa chuyển đổi số đi vào việc giải quyết những nhu cầu thực tiễn của địa phương, từ cải cách hành chính đến phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch. Và chính những vấn đề thực tiễn đặt ra từ địa bàn dân cư đã trở thành chất liệu, cảm hứng khoa học cho các trường đại học-cao đẳng. Trong chiến dịch này, đã có 26 đề tài nghiên cứu của 15 trường đại học-cao đẳng được triển khai tại 16 phường, xã.
Qua đó, cho thấy, với 168 phường, xã, đặc khu, dư địa nghiên cứu khoa học về chuyển đổi số trong chiến dịch “Mùa hè số” vẫn còn rất nhiều. Và đây là cơ hội để sinh viên đưa những kiến thức học được bước ra khỏi giảng đường, phòng thí nghiệm, đi vào đời sống, đi tìm lời giải thích hợp đối với những vấn đề đặt ra ở từng địa phương cụ thể. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để những giải pháp, nghiên cứu học thuật được thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển giao, ứng dụng vào thực tế.
Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Đặng Minh Thông yêu cầu Thành Đoàn tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của “Mùa hè số”, gắn phong trào thanh niên với nhiệm vụ chính trị và yêu cầu phát triển của Thành phố. “Mùa hè số” cần được chuyển từ một chiến dịch theo mùa thành phương thức hoạt động thường xuyên của tổ chức Đoàn trong tham gia cải cách hành chính và chuyển đổi số, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm trọng tâm.
Thành Đoàn cần duy trì lực lượng thanh niên tình nguyện số hoạt động thường xuyên, nhất là vào những ngày cuối tuần, để tiếp tục đồng hành với người dân và chính quyền cơ sở. Quan trọng hơn, cần chuyển từ cách làm “thanh niên làm giúp” sang “thanh niên trao năng lực”. Bên cạnh hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, thanh niên cần phát huy kiến thức chuyên môn, khả năng nghiên cứu, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để tham gia giải quyết những bài toán thực tế của từng địa phương.
Lực lượng thanh niên tình nguyện nòng cốt cần được đào tạo tốt, có kỹ năng chuyên môn, có khả năng huy động nhanh để trực tiếp hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương khi có yêu cầu, với tinh thần không để phong trào kết thúc khi chiến dịch kết thúc. Qua đó, góp phần xây dựng, hình thành và phát huy nguồn nhân lực trẻ có tri thức, kỹ năng số và bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thành phố trong kỷ nguyên mới.
Thành Đoàn cần tiếp tục phối hợp các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và chính quyền địa phương hình thành, nhân rộng mô hình “địa phương đặt hàng-thanh niên nghiên cứu-chuyên gia đồng hành-thử nghiệm, đánh giá, chuyển giao”. Mục tiêu là để các đề tài khoa học, sáng kiến số của đoàn viên, sinh viên tạo ra những sản phẩm có giá trị ứng dụng trong cải cách hành chính, dịch vụ công, quản trị đô thị, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế-xã hội.
“Trong bối cảnh thành phố đang quyết liệt triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố trong kỷ nguyên mới, nhất là sau khi Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị vào tháng 8/2026, thanh niên phải tiếp tục là lực lượng tiên phong, không chỉ hưởng ứng chủ trương mà cần trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề mới, việc khó của Thành phố; đi đầu trong ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân”, đồng chí Đặng Minh Thông nhấn mạnh.
