Xây dựng vùng du lịch giàu bản sắc

Phát triển du lịch xứng tầm với một đô thị có không gian rộng lớn đòi hỏi Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết đồng thời nhiều vấn đề, từ tổ chức quản lý, nhân lực đến xây dựng sản phẩm và kết nối thị trường. Trong giai đoạn đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc phối hợp giữa các địa phương, đơn vị quản lý và doanh nghiệp càng cần được chú trọng để hoạt động du lịch không bị gián đoạn.

Một hướng đi đáng chú ý là phát triển sản phẩm từ chính câu chuyện văn hóa, lịch sử và đời sống cộng đồng. Sản phẩm du lịch không nhất thiết phải bắt đầu từ những công trình quy mô lớn hay điểm đến nổi tiếng. Đôi khi, sức hấp dẫn đến từ những con đường quen thuộc, một di tích nhỏ, một món ăn địa phương hoặc câu chuyện được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Sản phẩm “Vườn Lài, chuyện hoa, chuyện phố” do Ủy ban nhân dân phường Vườn Lài phối hợp Công ty CCC Travel giới thiệu là một ví dụ. Hành trình đưa du khách tiếp cận không gian đô thị gần gũi, nơi những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và đời sống địa phương được kết nối thành trải nghiệm.

Đó là câu chuyện lịch sử tại Cơ sở in ấn Hội Ủng hộ Vệ quốc đoàn, nơi từng in ấn truyền đơn, tài liệu tuyên truyền và vận động quần chúng một cách bí mật, câu chuyện về lòng quả cảm tại Hầm bí mật chứa vũ khí, nơi gắn liền với hoạt động của lực lượng Biệt động Sài Gòn trong giai đoạn 1965–1975. Đó cũng là câu chuyện tri ân tại Bia truyền thống Vườn Lài, nơi ghi dấu những đóng góp và chiến công của quân và dân địa phương, đặc biệt trong Xuân Mậu Thân 1968. Không chỉ thế, tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ, du khách được chậm lại trong một khoảng xanh giữa lòng đô thị, được tham gia trải nghiệm xâu vòng hoa lài, được thực hiện một nghi thức tưởng niệm nhỏ. Những hoạt động đó giúp người tham gia cảm nhận rõ hơn tinh thần cộng đồng, sự sẻ chia và chiều sâu đời sống tinh thần của người dân nơi đây.

Mô hình “Mỗi quận, huyện một sản phẩm du lịch đặc trưng” từng góp phần khai thác tiềm năng tại các địa bàn của Thành phố. Trong bối cảnh tổ chức hành chính thay đổi, việc kế thừa những kinh nghiệm này cần đi cùng đánh giá lại sản phẩm, xác định vai trò của từng địa phương và củng cố đội ngũ cán bộ phụ trách du lịch tại cơ sở. Khi nhân lực quản lý thay đổi, nguy cơ đứt quãng trong quá trình phát triển sản phẩm có thể xuất hiện nếu thiếu cơ chế bàn giao, phối hợp và đào tạo. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức về du lịch, bồi dưỡng kỹ năng xây dựng sản phẩm và tăng cường kết nối giữa chính quyền cơ sở với doanh nghiệp cần được quan tâm. Doanh nghiệp cũng phải chủ động đào tạo đội ngũ để đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Với không gian phát triển mới, ngành du lịch cần xác định rõ những sản phẩm chủ lực của Thành phố, từ đó tổ chức các tuyến kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây một cách hợp lý. Du lịch biển, đường sông, du lịch trên cao, nghỉ dưỡng, sinh thái, MICE và du lịch về nguồn cần được đặt trong một cấu trúc sản phẩm chung, nhưng vẫn giữ được nét riêng của từng điểm đến.