Sáng 10/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề "Phát huy giá trị văn hoá Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới".

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Hội thảo “Culture Tech 2026: From Culture to IP” trong khuôn khổ iTECH EXPO 2026 đã đặt ra những gợi mở về việc đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành những tài sản sở hữu trí tuệ mang giá trị kinh tế cao, theo định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW, chuyển văn hóa thành nguồn lực, đóng góp vào phát triển kinh tế.

Thời gian qua, thành phố Cần Thơ có nhiều bước tiến vượt bậc trong việc xác lập bảo hộ tài sản trí tuệ. Nhiều sản phẩm đặc trưng, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp sau khi được bảo hộ đã được đưa vào sản xuất, kinh doanh, mang lại giá trị gia tăng lớn cho doanh nghiệp.

Dù hành lang pháp lý về định giá và thương mại hóa tài sản trí tuệ đã từng bước được hoàn thiện, nhiều trường đại học, viện nghiên cứu vẫn e ngại trách nhiệm nếu tài sản được chuyển giao đúng quy trình nhưng tăng mạnh giá trị trong tương lai.

Nhiều kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực y dược có tiềm năng ứng dụng nhưng để đi từ phòng thí nghiệm đến thị trường, các nhà khoa học còn phải vượt qua khoảng cách lớn về bảo hộ, định giá, đàm phán và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ.

Những quy định mới đang mở đường để quyền sở hữu trí tuệ không chỉ được bảo hộ mà còn trở thành tài sản có thể góp vốn, thế chấp vay vốn và tham gia các giao dịch thương mại.

Tọa đàm khoa học “Định hướng nội dung khung chính sách hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam” do Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn vừa tổ chức kỳ vọng cung cấp thêm luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách sở hữu trí tuệ.

Điểm nghẽn về xử lý đơn sở hữu công nghiệp đang được khơi thông, nhưng xác lập quyền mới chỉ là bước đầu. Yêu cầu lớn hơn là đưa tài sản trí tuệ vào khai thác, thương mại hóa, tạo giá trị cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nền kinh tế.

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được trình Bộ Tư pháp thẩm định, dự kiến trình Quốc hội xem xét vào tháng 10 tới có nhiều điểm mới, trong đó thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát - sandbox đối với các mô hình kinh doanh và công nghệ mới trong công nghiệp văn hóa.

Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Không ít người vẫn cho rằng thực thi quyền sở hữu trí tuệ chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng, trong khi thực tế đây còn là trách nhiệm chủ động của mỗi doanh nghiệp trong việc bảo vệ thương hiệu, sản phẩm và tài sản trí tuệ của mình.

Thời gian qua, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, nhất là trên môi trường số, không dừng ở những vụ việc nhỏ lẻ mà đã dần hình thành các “hệ sinh thái ngầm” vận hành tinh vi, có tổ chức.

Ẩn sau những phòng thí nghiệm và đề tài nghiên cứu là một “kho” tài sản trí tuệ giàu tiềm năng chưa được khai phá hết. Từ mô hình “Lab to Market”, các trường đại học đang từng bước đưa sáng chế Việt ra thị trường, biến tri thức khoa học thành giá trị kinh tế và động lực cho đổi mới sáng tạo.

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Lê Tuấn Khôi, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần MK Vision chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn doanh nghiệp, phân tích những thách thức đặt ra không chỉ nằm ở việc tạo ra công nghệ, mà còn ở khả năng làm chủ, khai thác và chuyển hóa các kết quả sáng tạo thành giá trị thực tiễn...

Hôm nay, Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới (26/4), với chủ đề: “"Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng-Bắt đầu-Đổi mới”. Thể thao không chỉ là giải trí mà đã trở thành một ngành kinh tế lớn, trong đó sở hữu trí tuệ giữ vai trò quyết định cho phát triển bền vững.

Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu cùng làn sóng đầu tư của các tập đoàn công nghệ lớn gia tăng mạnh tại Việt Nam đang mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong phát triển các ngành công nghệ cao.

Sở hữu trí tuệ là quyền đối với những gì con người tạo ra bằng trí óc – như một bài hát, một logo hay một giải pháp kỹ thuật. Nhưng ở tầng sâu hơn, nếu trước đây tài sản hữu hình quyết định sức mạnh kinh tế, thì ngày nay, tài sản trí tuệ mới là yếu tố cốt lõi. 

Sở hữu trí tuệ là quyền đối với những gì con người tạo ra bằng trí óc – như một bài hát, một logo hay một giải pháp kỹ thuật.

“Trong kỷ nguyên kinh tế số, tài sản trí tuệ không còn chỉ nằm trên giấy tờ mà đang dần trở thành một loại “vốn” đặc biệt, có khả năng thế chấp và tạo ra nguồn lực tài chính mạnh mẽ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, hành trình từ “văn bằng bảo hộ” đến “dòng tiền ngân hàng” vẫn còn không ít rào cản”.

Các lần sửa đổi trước đây (năm 2009, 2012 và 2022) của Luật Sở hữu trí tuệ tập trung vào các vấn đề liên quan xác lập quyền sở hữu trí tuệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ xuất phát từ thực tiễn thi hành cũng như để thực thi các cam kết quốc tế trong các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) thế hệ mới.

Trong bối cảnh kinh tế số và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, tài sản trí tuệ ngày càng giữ vai trò then chốt trong cấu trúc giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động định giá và thẩm định giá vẫn gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt từ thị trường và dữ liệu.

Nghị định số 100/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 65/2023/NĐ-CP, qua đó hoàn thiện các quy định chi tiết thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về  quản lý tài sản trí tuệ, ứng dụng công nghệ trong bảo vệ quyền và thiết lập thủ tục thẩm định nhanh đối với sáng chế, nhãn hiệu.

Theo Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Lưu Hoàng Long, đến nay, 100% địa phương đã được cấp tài khoản để trực tiếp xử lý các thủ tục hành chính về sở hữu trí tuệ ngay tại cơ sở, với hơn 5.000 hồ sơ đã được giải quyết, góp phần rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trong giai đoạn 2021-2025, Hà Nội đã ban hành và triển khai đồng bộ nhiều cơ chế, chính sách phát triển tài sản trí tuệ, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, làng nghề, xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm; chú trọng thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.

Những năm qua, tỉnh Hưng Yên đã hỗ trợ các tổ chức, cá nhân xây dựng và phát triển nhãn hiệu, thương hiệu cho nhiều sản phẩm, nhất là các sản phẩm đặc trưng của địa phương; góp phần nâng cao giá trị hàng hóa, hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ gia đình.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên thông tin: Trong giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh có nhiều bước tiến mới trong đẩy mạnh Chương trình phát triển tài sản trí tuệ. Đây được xem là yếu tố quan trọng nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Dù được xác định là “lá chắn pháp lý” bảo vệ tài sản trí tuệ, tạo động lực đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh, song việc đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hiện vẫn chưa được nhiều doanh nghiệp và nhà khoa học quan tâm đúng mức.

Trong thời đại số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ như hiện nay, các sản phẩm âm nhạc, từ bản nhạc viết tay đến bản phối hiện đại trên nền tảng số, đều có thể dễ dàng bị sao chép, khai thác trái phép… Bởi vậy, cần có hệ thống sở hữu trí tuệ hiệu quả, phù hợp để ngăn chặn.

Theo ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), sở hữu trí tuệ không chỉ là động lực thúc đẩy sáng tạo và tăng trưởng kinh tế, là tài sản trí tuệ có giá trị lớn đối với người dân và doanh nghiệp, mà còn là công cụ bảo vệ các kho tàng nghệ thuật của nhân loại.

Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ tại tỉnh Quảng Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Những nỗ lực trong việc hướng dẫn xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đã giúp các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp phát triển tài sản trí tuệ một cách bền vững. Đồng thời, việc khuyến khích sáng kiến và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng đã tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong cộng đồng, giúp thúc đẩy phong trào sáng tạo, cải tiến kỹ thuật và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất.