Nghành nghề, làng nghề nông thôn ở tỉnh Trà Vinh gồm các nghề: Chế biến, bảo quản nông sản; đan đát; thủ công mỹ nghệ; dệt chiếu, thảm lác, tơ xơ dừa. Bà Mai Hoàng Lý, chủ cơ sở gói bánh tét Hai Lý, xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang chia sẻ, tháng 11/2012, Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh có quyết định công nhận làng nghề bánh tét Trà Cuôn. Nguồn nguyên liệu để chế biến bánh tét gồm nếp sáp, đậu, chuối, thịt, mỡ, lá ngót. Huyện Cầu Ngang đã quy hoạch vùng nguyên liệu nếp sáp với diện tích hàng trăm héc-ta phục vụ làng nghề.
Tuyến Quốc lộ 53 đoạn thành phố Trà Vinh, thị xã Duyên Hải Long được nâng cấp, mở rộng. Hoạt động du lịch của tỉnh đã thu hút đông đảo du khách trong nước và nước ngoài đến tham quan. Nhờ đó, làng nghề bánh tét Trà Cuôn được nhiều người biết, ghé thăm. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của làng nghề Trà Cuôn ngày càng nhộn nhịp. Ðến nay, bánh tét Trà Cuôn trở thành đặc sản của Trà Vinh. Các loại bánh của cơ sở bánh tét Hai Lý là sản phẩm OCOP đạt hạng 4 sao.
Theo bà Trần Thị Lan Phương, chuyên viên Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Trà Cú, 20 năm trước, nghề dệt chiếu Cà Hom, Bến Bạ xã Hàm Tân, huyện Trà Cú, thu hút gần 200 hộ làm nghề, giải quyết việc làm gần 500 lao động. Xã đã triển khai dự án hỗ trợ khung dệt cho gần 100 hộ nghèo, cận nghèo. Hằng năm, làng chiếu Cà Hom, Bến Bạ cung ứng ra thị trường hơn 200 nghìn chiếc chiếu, các hộ làm nghề dệt có cuộc sống ổn định. Tuy nhiên hiện nay, làng nghề dệt chiếu xã Hàm Tân đang dần mai một.
Nguyên do, hộ làm nghề thiếu nguyên liệu lác cọng, sản phẩm chậm cải tiến mẫu mã, thiếu sức cạnh tranh trên thị trường. Làng nghề chỉ còn sáu hộ dệt máy duy trì hoạt động, giải quyết việc làm cho khoảng 100 lao động; đa số hộ dệt thủ công treo khung, hoặc chỉ hoạt động cầm chừng. Nhằm ổn định kinh tế, xã hội vùng đồng bào Khmer, thời gian tới huyện Trà Cú sẽ triển khai đề án khôi phục, phát triển nghề dệt chiếu xã Hàm Tân. Các cơ sở, hộ sản xuất của làng nghề tiếp tục được hỗ trợ vốn, đào tạo nghề; hỗ trợ nghiên cứu mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm chiếu hoa. Các hoạt động đó sẽ giúp vực dậy làng nghề, giữ gìn nghề truyền thống lâu đời của đồng bào Khmer.
Làng nghề tiểu thủ công nghiệp xã Ðại An, huyện Trà Cú gìn giữ và phát huy nghề đan đát truyền thống gần 100 năm qua. Ðất giồng cát của huyện Trà Cú rất thích hợp cho cây tre, cây trúc sinh trưởng và phát triển làm nguyên liệu cho nghề đan đát. Triển khai chính sách hỗ trợ, tỉnh mở các lớp đào tạo nghề, tổ chức quảng bá, xúc tiến thị trường tiêu thụ sản phẩm giúp nghề đan đát xã Ðại An vực dậy và phát triển đúng hướng. Cơ sở đan đát do nghệ nhân Diệp Thị Trang làm chủ đã tạo ra các sản phẩm có kích cỡ nhỏ, tinh xảo, dùng trang trí nội thất, làm quà lưu niệm được thị trường đón nhận, giúp cải thiện sinh kế cho hàng chục hộ Khmer với thu nhập ổn định hơn 4 triệu đồng/người/tháng.
Hiện, tỉnh Trà Vinh đang tiếp tục thực hiện chính sách khuyến khích phát triển làng nghề, ngành nghề. Ðáng chú ý, tỉnh hỗ trợ xây dựng kết cấu hạ tầng, tập huấn khởi nghiệp cho các doanh nghiệp, hộ cá thể; tổ chức các hoạt động tham quan, học tập kinh nghiệm ở các tỉnh, thành phố trong cả nước; đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Việc Trà Vinh phát triển bền vững ngành nghề, làng nghề góp phần nâng cao đời sống, xóa nghèo, tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp, lao động nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh, Lê Văn Ðông cho biết, thời gian qua, tỉnh đã khảo sát thực tế trên địa bàn. Kết quả cho thấy, điều kiện kinh tế, xã hội ở các ngành nghề, làng nghề còn nhiều khó khăn về hạ tầng giao thông và nguồn điện; phần lớn lao động phổ thông, hoặc theo hình thức truyền nghề, năng suất thấp; đầu ra sản phẩm chưa ổn định.
Trên cơ sở đó, Trà Vinh đề ra nhiều giải pháp mang tính đột phá cho phát triển nghề trong thời gian tới. Tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới tổ chức, quản lý và thực hiện quy hoạch làng nghề phù hợp tiềm năng; mời gọi đầu tư, cải tiến, đổi mới thiết bị, công nghệ sản xuất hiện đại; đa dạng hóa sản phẩm; tăng cường đào tạo nghề cho lao động; xúc tiến quảng bá thương hiệu gắn với tiêu thụ sản phẩm… Việc khôi phục, phát triển hiệu quả, bền vững ngành nghề, làng nghề góp phần xây dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, hiện đại ■
