Cách đây hai năm, đại lộ Thăng Long sau khi khánh thành đã trở thành tuyến đường hiện đại, đảm nhiệm vai trò lưu thông quan trọng bậc nhất của Thủ đô. Kết nối từ trung tâm thành phố đến điểm đầu đường Hồ Chí Minh, tuyến đường đi qua một loạt các huyện ở khu vực phía tây thành phố như Hoài Ðức, Quốc Oai, Thạch Thất, đồng thời cũng mở ra cho vùng đất này những cơ hội phát triển mới. Những dự án bất động sản được triển khai dọc theo tuyến đường này, cùng với dự án khu công nghệ cao Hòa Lạc, dự án xây dựng Ðại học Quốc gia Hà Nội đã từng bước hình thành diện mạo mới tại khu vực này, tạo điều kiện để xây dựng Thạch Thất trở thành trung tâm đô thị ở phía tây Hà Nội. Trong đó, riêng đô thị vệ tinh Hòa Lạc có chức năng chính về khoa học - công nghệ và đào tạo sẽ là đô thị cửa ngõ phía tây Thủ đô, gắn kết với đô thị trung tâm bằng hệ thống giao thông tốc độ cao trên đại lộ Thăng Long và trục Hồ Tây - Ba Vì.
Bên cạnh đó, những trục đường hướng tâm khác trong khu vực này như đường Lê Văn Lương kéo dài cũng là thí dụ cho việc phát triển đô thị nhanh chóng khi giao thông được thông suốt. Thành phố cũng rất chú trọng xây dựng các tuyến đường ngang, đường vành đai để gắn kết hệ thống giao thông đường bộ. Ðường vành đai 3, không chỉ là điểm đầu của nhiều trục đường hướng tâm mà còn có vai trò quan trọng trong bảo đảm giao thông nội đô. Cuối năm 2012, những đoạn còn lại của đường vành đai 3 trên cao sẽ hoàn thành, trở thành điểm nhấn giao thông Hà Nội, mở đầu cho việc phát triển loại hình đường cao tốc trên cao.
Cùng với xây dựng các tuyến đường bộ, thành phố cũng hướng đến hình thành hệ thống giao thông đa phương thức, trong đó nổi bật là các loại hình vận tải công cộng với khả năng chuyên chở lớn như đường sắt đô thị, xe buýt nhanh... Trong tám tuyến đường sắt đô thị đã được quy hoạch, tuyến Cát Linh - Hà Ðông đang được triển khai mạnh mẽ. Khởi công năm 2011, dự kiến hoàn thành năm 2015, tuyến đường sắt đô thị này có khả năng vận chuyển khoảng 28 nghìn hành khách/giờ, cùng với tuyến xe buýt nhanh dự kiến được xây dựng trên trục đường này sẽ đáp ứng đáng kể nhu cầu đi lại của người dân.
Dự báo, từ nay đến năm 2030, quy mô dân số của Hà Nội là khoảng từ 7,3 triệu đến 7,9 triệu người. Do đó, sẽ tạo áp lực rất lớn lên hệ thống giao thông của thành phố. Ước tính, nhu cầu vận tải nội bộ giữa khu đô thị trung tâm tới đô thị vệ tinh Xuân Mai và huyện Chương Mỹ ở phía tây nam thành phố vào năm 2030 sẽ là khoảng 1,8 triệu chuyến đi/ngày đêm; đến các đô thị vệ tinh Hòa Lạc, Sơn Tây và các huyện Ðan Phượng, Thạch Thất, Quốc Oai, Phúc Thọ và Ba Vì ở khu vực phía tây và tây bắc là khoảng 2,8 triệu người chuyến đi/ngày đêm. Ðể đáp ứng nhu cầu này, Ðồ án Quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 đã đưa ra những định hướng cụ thể cho phát triển hệ thống giao thông. Thành phố sẽ xây dựng chín tuyến đường cao tốc từ sáu đến tám làn xe song hành với các quốc lộ có lưu lượng lớn, đại lộ Thăng Long và Pháp Vân - Cầu Giẽ được quy hoạch là cao tốc đô thị. Chín tuyến quốc lộ hướng tâm hiện tại sẽ được cải tạo, mở rộng thành đường có từ bốn đến sáu làn xe cơ giới, xây dựng bốn trục đường nối đô thị trung tâm với các đô thị vệ tinh với tổng chiều dài 85 km; quy mô mặt cắt ngang mỗi đường có chiều rộng 40 tới 60m dành cho ít nhất sáu làn xe cơ giới. Xây mới các đường trục nội bộ, kết hợp sử dụng các đường cao tốc, đường quốc lộ chạy qua để hình thành mạng đường cho các đô thị vệ tinh...
Bên cạnh các tuyến đường bộ, khu vực phía tây cũng tiếp tục xây dựng một số tuyến đường sắt đô thị và xe buýt nhanh. Ngoài tuyến Cát Linh - Hà Ðông, một số tuyến đường sắt đô thị hướng về khu vực này được nêu rõ trong đồ án như tuyến Nam Hồ Tây - Ngọc Khánh - Ðại lộ Thăng Long - Vành đai 4, tuyến Mê Linh -Nhổn, Vân Canh, Dương Nội. Ngoài ra, hệ thống xe buýt nhanh sẽ kết nối Kim Mã - Lê Văn Lương - Bến xe Yên Nghĩa hay Lê Trọng Tấn - trục Hà Ðông -Xuân Mai - Thạch Bích - Chúc Sơn...
Nhìn vào đồ án quy hoạch có thể hình dung hệ thống giao thông đồng bộ, xuyên suốt kết nối khu vực trung tâm và các đô thị vệ tinh của Thủ đô. Nhưng để hiện thực hóa được đồ án này, thành phố sẽ phải vượt qua nhiều thách thức không nhỏ. Trước hết đó là việc huy động nguồn lực, bởi đầu tư cho hạ tầng giao thông cần số vốn rất lớn, trong khi ngân sách có hạn và khả năng xã hội hóa còn nhiều hạn chế. Quan trọng hơn, đó là việc bảo đảm quy hoạch được thực hiện nghiêm túc, không bị phá vỡ, tránh những bài học đã từng xảy ra với hệ thống giao thông nội đô. Có như vậy, giao thông Hà Nội mới thật sự được cải thiện, hiện thực hóa mô hình không gian đã được xác định trong Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng phê duyệt.
