Tại các vị trí đắc địa trên những tuyến phố lớn, sầm uất của Thủ đô xuất hiện rất nhiều cửa hàng của các "đại gia" đồ ăn nhanh như KFC, Lotteria, Burger King, Pizza Hut... Không chỉ vậy, ở những trung tâm thương mại sầm uất như Time City Mega Mall, Vincom, Parkson..., cũng luôn thấy sự xuất hiện của những thương hiệu tên tuổi này. Thức ăn nhanh với những món chủ yếu như bánh mì kẹp (hambuger), gà rán, kem, khoai tây chiên, nước ngọt có ga... đang hấp dẫn người tiêu dùng Việt, nhất là lớp trẻ.
Không giống ở nước ngoài, nơi mà mọi người thường mua đồ ăn rồi mang đi, hoặc vừa đi vừa ăn, ở Hà Nội, các cửa hàng thức ăn nhanh lại là nơi tụ tập, gặp gỡ của nhiều nhóm bạn và các gia đình. Nhiều gia đình thường đưa con cái đến các địa điểm trên vào ngày cuối tuần hoặc ngày lễ. Các nhóm học sinh cũng thường xuyên tổ chức sinh nhật, liên hoan ngay tại cửa hàng này. Anh Nguyễn Thế Anh, nhà ở phố Nguyễn Siêu, quận Hoàn Kiếm, cho biết: Các cửa hàng bán đồ ăn nhanh có địa điểm rộng rãi, thoải mái, đồ ăn hợp với khẩu vị của trẻ con, cho nên tôi và một số gia đình khác thường đưa các con đến đó để ăn uống, thư giãn. Bọn trẻ cũng rất hào hứng, thích thú khi được đến đây.
Với quy mô dân số trên bảy triệu người, phần lớn lại là lớp trẻ dưới 35 tuổi, Hà Nội trở thành thị trường đầy tiềm năng cho nhiều thương hiệu đồ ăn nhanh của nước ngoài phát triển. Đáng kể nhất chính là chuỗi cửa hàng của KFC, Lotteria... Theo số liệu của Bộ Công thương, tốc độ tăng trưởng của các hãng này là khoảng 25 đến 30%/năm. Hệ thống KFC đã có 135 cửa hàng; Lotteria có 155 cửa hàng; Burger King có 20 cửa hàng... trong cả nước. Đây đều là các thương hiệu lớn của nước ngoài, có tiềm lực tài chính, hệ thống quản lý quy mô, khoa học. Các hãng này thường lựa chọn những vị trí có địa thế đẹp như trên tuyến phố trung tâm, tại các ngã tư lớn hoặc các trung tâm thương mại sầm uất. Mặt bằng rộng rãi, trang trí hiện đại, nhân viên phục vụ chu đáo, chuyên nghiệp, chất lượng sản phẩm ổn định... là những điểm mạnh của các hãng này. Một số hãng điều chỉnh thực đơn, mùi vị món ăn như tăng thêm các món cơm, canh rau... để phù hợp hơn với khẩu vị người Việt Nam, đồng thời đáp ứng nhu cầu của khách hàng lớn tuổi vốn không ưa thích các món chiên, nướng.
Mới đây, thương hiệu lớn trên thị trường thức ăn nhanh là McDonald's đã có mặt tại TP Hồ Chí Minh và không che giấu tham vọng mở rộng ra các tỉnh, thành phố khác, nhất là Hà Nội. Những cái tên như Starbucks, Pizza Hut, Subway... cũng đang mở rộng thị trường.
Điều đáng nói là thị trường sôi động này đang vắng bóng doanh nghiệp trong nước. Dù rằng, Việt Nam vốn có sẵn lợi thế về các món ăn nhanh như phở, xôi, bánh, bánh mì... Một số doanh nghiệp đã mạnh dạn phát triển chuỗi cửa hàng như Phở 24, Phở 10 Lý Quốc Sư, Pato, thương hiệu cơm kẹp của VietMac... nhưng kết quả cũng không như ý. Phở 24 hiện đã nhượng lại cho doanh nghiệp nước ngoài là Tập đoàn Jollibee. VietMac chỉ có một cửa hàng trên phố Lý Thường Kiệt và hoạt động cũng khá dè dặt. Giải thích điều này, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu về tiềm lực tài chính, chưa tìm ra được điểm lợi thế cạnh tranh. Đồng thời, cũng chưa đào tạo được đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, chất lượng sản phẩm thiếu tính ổn định. Thực tế cho thấy, nhiều cửa hàng, quán ăn ngon ở Hà Nội sau một thời gian hoạt động đông khách, thì chất lượng, thái độ phục vụ giảm xuống. Nếu có mở thêm cửa hàng thì chất lượng món ăn giữa các cửa hàng không đồng đều nhau.
Không chỉ vắng bóng với tư cách doanh nghiệp độc lập kinh doanh thức ăn nhanh, các doanh nghiệp trong nước cũng chưa tham gia được vào chuỗi cung ứng cho các cửa hàng thức ăn nhanh của nước ngoài. Đại diện nhiều thương hiệu như KFC, Lotteria... đều chia sẻ rằng, họ rất muốn sử dụng ngay nguyên liệu tại nước sở tại để giảm giá thành, vận chuyển nhanh chóng, phù hợp với khẩu vị người dân địa phương. Tuy nhiên, các nguyên liệu chính như thịt, khoai tây..., thậm chí cả cốc giấy, hộp giấy cũng đều phải nhập khẩu từ nước ngoài. Hiện mới chỉ có Công ty CP Bánh kẹo Á Châu (ABC) là đảm nhiệm được việc sản xuất bánh mì tròn cho nhiều thương hiệu thức ăn nhanh của nước ngoài tại Việt Nam. Nguyên nhân của tình trạng này là do các doanh nghiệp cung ứng tại Việt Nam hiện vẫn còn nhỏ lẻ, chưa bảo đảm được những đơn hàng lớn. Quan trọng nhất là chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như sự ổn định trong cung cấp cho một hệ thống lớn các cửa hàng.
Từ nay tới năm2015, Việt Nam sẽ phải mở cửa toàn bộ thị trường bán lẻ theo như cam kết gia nhập WTO. Các thương hiệu lớn của nước ngoài đã nhanh chân chiếm chỗ trên thị trường trong nước. Nếu các doanh nghiệp trong nước không kịp thời nắm bắt, "miếng bánh" ngon này sẽ nằm trọn trong tay những thương nhân nước ngoài.
