Các chiến dịch không kích của Nga ở Xy-ri đã được tiến hành vào đúng thời điểm quốc gia Trung Ðông này đứng trước bờ vực tan rã. Chính phủ Xy-ri đã kêu gọi sự trợ giúp từ Mát-xcơ-va khi Ða-mát vừa phải đối phó lực lượng nổi dậy, vừa phải chống các tổ chức khủng bố như Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và mặt trận An Nu-xra vốn lợi dụng tình hình hỗn loạn ở Xy-ri để “đục nước béo cò”. Chiến dịch không kích nhằm vào IS của liên quân do Mỹ đứng đầu tiến hành trước đó một năm không hiệu quả. IS đã biến vùng đất này thành “thiên đường” để tuyển mộ và đào tạo các phần tử khủng bố, sau đó “xuất khẩu” đi các nước khác. Xy-ri trở thành căn cứ của hàng chục nghìn chiến binh nước ngoài, mối đe dọa lớn cho an ninh khu vực.
Cục diện trên thực địa đã thay đổi sau khi Nga tiến hành các chiến dịch không kích giúp quân đội Chính phủ Xy-ri giành lại nhiều vùng đất chiến lược từ tay IS. Hàng nghìn mục tiêu của các tổ chức khủng bố và nhiều cơ sở dầu mỏ của IS bị phá hủy, hàng nghìn phiến quân bị tiêu diệt, tạo hành lang viện trợ nhân đạo cho các thành phố bị bao vây, nơi đang diễn ra cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất ở quốc gia Trung Ðông này.
Sự hỗ trợ quân sự của Nga đã đóng vai trò quan trọng bảo vệ thủ đô Ða-mát trước đà tiến công của các nhóm khủng bố. Những chiến thắng mới đây tại thành phố miền bắc A-lép-pô đang củng cố thế vững chắc của quân đội Chính phủ Xy-ri trên mặt trận chống khủng bố.
Tuy nhiên, việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng Xy-ri vẫn khó khăn khi Nga ủng hộ chính quyền Ða-mát, còn Mỹ và các cường quốc phương Tây lại đứng về phía phe đối lập. Mặc dù Mỹ đã nhiều lần đánh tiếng muốn hợp tác quân sự với Nga trong cuộc chiến chống “kẻ thù chung” là khủng bố, song những mâu thuẫn lợi ích khiến hai bên khó tìm được tiếng nói chung. Mỹ và Nga đã đàm phán và đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Xy-ri. Tuy nhiên, sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài một tuần trong tháng 9 vừa qua bị đổ vỡ, căng thẳng gia tăng giữa hai bên đe dọa tiến trình tìm giải pháp cho cuộc xung đột. Hai bên chỉ trích và đổ lỗi cho nhau. Nga phản đối việc Mỹ mới đây đơn phương quyết định ngừng mọi cuộc đối thoại với Mát-xcơ-va nhằm vãn hồi hòa bình cho Xy-ri. Trong khi đó, chính quyền của Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma cũng chịu sức ép từ các nhà lập pháp trong nước. Nhiều nghị sĩ Mỹ hối thúc Nhà trắng triển khai “Kế hoạch B”, một giải pháp quân sự đối với Xy-ri trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao với Nga rơi vào bế tắc. Nguồn tin từ các quan chức cấp cao Mỹ được tờ Bưu điện Oa-sinh-tơn trích dẫn mới đây còn tiết lộ, chính quyền Mỹ đang xem xét việc cung cấp tên lửa phòng không vác vai cho phe nổi dậy ở Xy-ri, một động thái khiến Nga và nhiều nước lo ngại. Thực tế, nhiều vũ khí Mỹ viện trợ cho phe đối lập Xy-ri đã bị rơi vào tay các phần tử khủng bố và sẽ là mối đe dọa khôn lường nếu quyết định viện trợ vũ khí nói trên tiếp tục được thực thi.
Một thực tế không thể phủ nhận là các chiến dịch không kích của Nga đã làm thay đổi thế trận trên “bàn cờ Xy-ri”. Tuy nhiên, “chìa khóa” cho cuộc khủng hoảng Xy-ri nằm trong tay các cường quốc và vì thế cánh cửa hòa bình cho Xy-ri chưa thể hé mở khi còn quá nhiều bất đồng lợi ích giữa các bên.
