Vấn đề đặt ra ở đây là có không ít đoạn đường gọi là quốc lộ, nhưng trên thực tế là nằm trong đô thị nên cũng có thể hiểu là đường nội đô. Đơn cử như tuyến quốc lộ 1, đoạn từ nút giao thông trạm 2, quận Thủ Đức đến nút giao thông An Lạc, quận Bình Tân hiện được quản lý như đường trong đô thị chứ không phải quốc lộ. Khi người dân sống trong lộ giới xin cấp phép xây dựng tạm thì không được giải quyết vì trên danh nghĩa đó là lộ giới quốc lộ. Trong khi đó, nếu được xác định là đường nội đô thì dù nằm trong lộ giới vẫn có thể được cấp phép xây dựng tạm. Theo Nghị định 64/2012/NĐ-CP ngày 4-9-2012 của Chính phủ về cấp phép xây dựng thì việc cấp phép xây dựng tạm được áp dụng trong trường hợp đất đã có quy hoạch chi tiết 1/500 nhưng chưa có quyết định thu hồi đất. Cụ thể là người dân có nhà, đất trong lộ giới của đường đô thị thì được cấp phép xây dựng tạm với quy mô cho xây dựng không quá ba tầng. Vì lẽ, đất thuộc quy hoạch đường dự phóng thì cũng được xem như các loại quy hoạch chức năng khác là công viên, cây xanh, công cộng..., nếu đã có quy hoạch 1/500 mà chưa có quyết định thu hồi đất thì sẽ cấp giấy phép xây dựng tạm. Theo quy định thì quy mô của công trình theo giấy phép xây dựng tạm không quá ba tầng (không kể tầng lửng và mái che sân thượng) và còn phải tùy thuộc vào lộ giới của từng tuyến đường chứ không phải nơi nào cũng được xây dựng ba tầng. Thời hạn sử dụng của các công trình xây dựng tạm là không quá 5 năm, kể từ ngày quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2.000 (quy hoạch phân khu) được công bố (nếu xây dựng sau quy hoạch thì thời gian tồn tại được tính là 5 năm, trừ đi khoảng thời gian kể từ ngày công bố quy hoạch đến khi được cấp phép tạm). Nếu chưa hết thời hạn tồn tại công trình mà Nhà nước thu hồi đất để thực hiện quy hoạch thì chủ nhà không được bồi thường, hỗ trợ phần nhà xây dựng theo giấy phép xây dựng tạm. Trường hợp Nhà nước thu hồi đất khi đã quá thời hạn trên thì chủ nhà sẽ được hỗ trợ theo quy định. Theo tổng hợp của các sở chức năng và các quận, huyện thì thành phố hiện có khoảng 50 tuyến đường cần phải điều chỉnh cho phù hợp.
Vì thế, cần có cái nhìn rạch ròi về vấn đề này để có hướng tháo gỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân cải thiện nơi ở. Có một thực tế nữa là trên địa bàn thành phố có nhiều tuyến đường có lộ giới từ trước năm 1975 đến nay vẫn chưa được mở rộng theo quy hoạch. Và trước yêu cầu bức xúc của người dân, thành phố cũng đã có quy định cho phép xây dựng tạm một tầng, đến nay điều chỉnh lại cho phép xây dựng không quá ba tầng. Nhưng chỉ áp dụng cho đường nội đô. Trước đây, thành phố đã công bố 1.740 tuyến đường dự kiến sẽ được xây dựng hoặc mở rộng nhưng đến nay vẫn chưa có kinh phí để thực hiện. Việc quy hoạch "treo" nhiều năm khiến người dân nằm trong lộ giới rất bức xúc. Được biết, năm 2013, Sở Quy hoạch Kiến trúc đã kiến nghị UBND thành phố rà soát, điều chỉnh lộ giới nhiều tuyến đường. Theo đó, đối với các tuyến đường dự phóng không có khả năng thực hiện từ nay đến năm 2025, tuyến đường không quan trọng, không kết nối giao thông liên khu vực và hạ tầng kỹ thuật có nhiều hạn chế thì tạm thời bỏ quy hoạch. Người dân trong khu vực có đường dự phóng này sẽ được bảo đảm mọi quyền lợi. Tuy nhiên, cho đến nay, việc phân định là quốc lộ hay đường nội đô và điều chỉnh lộ giới và quy hoạch vẫn đang còn nhiều vướng mắc. Mới đây, UBND thành phố đã yêu cầu các sở, ngành phải trình kết quả rà soát đường dự phóng và lộ giới để xem xét.
Hy vọng là tới đây những vướng mắc trong việc cấp phép xây dựng tạm cho các cư dân trong lộ giới sẽ được giải quyết phù hợp tình hình thực tế, đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của người dân.
