Tuy nhiên, thực tiễn triển khai tại một số dự án cho thấy vẫn còn những khoảng trống trong công khai thông tin và tổ chức thực hiện, gây bức xúc dư luận, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực. Vụ việc liên quan đến dự án nhà ở xã hội tại số 324 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, Thành phố Hồ Chí Minh mới đây là trường hợp điển hình.
Theo thông báo của cơ quan quản lý, người dân có nhu cầu mua hoặc thuê nhà ở xã hội tại dự án này có thể nộp hồ sơ từ ngày 1/2 đến hết ngày 31/3/2026. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người khi đến nộp hồ sơ lại chưa thể thực hiện thủ tục, do chủ đầu tư chưa tổ chức tiếp nhận. Sự chậm trễ này khiến không ít người có nhu cầu mua nhà rơi vào thế bị động, đồng thời làm dấy lên những băn khoăn về tính minh bạch trong quá trình tiếp cận nhà ở xã hội.
Dự án 324 Lý Thường Kiệt nhận được sự quan tâm lớn của người dân bởi nằm ở vị trí trung tâm thành phố, với quy mô hơn 755 căn hộ, tổng mức đầu tư hơn 1.560 tỷ đồng, giá bán là 21 triệu đồng/m2; được kỳ vọng góp phần giảm áp lực nhà ở cho người thu nhập thấp tại đô thị lớn nhất cả nước. Chính vì vậy, mọi thông tin liên quan điều kiện đăng ký, thời gian tiếp nhận hồ sơ hay số lượng căn hộ đều được người dân theo dõi sát sao.
Trước phản ánh của người dân, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương tổ chức tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê nhà ở xã hội theo đúng quy định. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng nhấn mạnh nghĩa vụ công khai thông tin dự án trước khi bắt đầu tiếp nhận hồ sơ, bao gồm số lượng căn hộ, diện tích, giá bán, điều kiện đăng ký và thời gian nhận hồ sơ trên hệ thống thông tin nhà ở và trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý. Thật ra, đây không phải là quy định mới.
Theo các văn bản pháp luật hiện hành, chủ đầu tư phải công bố thông tin dự án ngay sau khi khởi công và phải công khai các điều kiện bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội tối thiểu 30 ngày trước khi tiếp nhận hồ sơ. Thế nhưng, trên thực tế, ở một số dự án việc công khai thông tin vẫn chậm trễ hoặc chưa đầy đủ. Khi thông tin chính thống không được cung cấp kịp thời, dễ xuất hiện những nguồn tin không chính thức, từ đó phát sinh nguy cơ trục lợi chính sách. Đây cũng là vấn đề đã được Chính phủ nhiều lần cảnh báo.
Cuối năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chỉ thị yêu cầu tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong xét duyệt, mua bán và cho thuê nhà ở xã hội. Thực tiễn tại một số địa phương cho thấy quá trình xét duyệt và phân phối nhà ở xã hội vẫn còn những bất cập, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ hình thành “thị trường ngầm”, làm giảm niềm tin của người dân. Với ý nghĩa nhân văn sâu sắc, mục tiêu của chính sách nhà ở xã hội là hỗ trợ những người khó khăn về chỗ ở có điều kiện an cư, ổn định cuộc sống và yên tâm lao động, sản xuất.
Vì vậy, nếu quy trình thực hiện thiếu minh bạch hoặc để xảy ra tình trạng người có nhu cầu khó tiếp cận, trong khi có những biểu hiện lợi dụng chính sách, mục tiêu tốt đẹp ấy sẽ bị ảnh hưởng. Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra trước hết là phải thực hiện nghiêm các quy định về công khai, minh bạch thông tin dự án. Mọi dữ liệu liên quan đến nhà ở xã hội từ quy mô, giá bán, điều kiện đăng ký đến thời gian tiếp nhận hồ sơ cần được đăng tải đầy đủ trên các kênh thông tin chính thức, bảo đảm người dân dễ dàng tiếp cận. Đồng thời, các cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý những trường hợp vi phạm.
Việc Chính phủ tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp lý về trình tự, thủ tục bán và cho thuê nhà ở xã hội là bước đi cần thiết nhằm siết chặt kỷ cương trong lĩnh vực này. Khi thông tin được công khai đầy đủ, minh bạch, người dân có thể giám sát, qua đó góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp tại các đô thị lớn ngày càng tăng, phát triển nhà ở xã hội không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là trách nhiệm xã hội.
Bởi vậy, mọi khâu từ triển khai dự án đến phân phối sản phẩm cần được thực hiện đúng quy định, đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của pháp luật và xã hội, để chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước thật sự đến được với những người có nhu cầu.
