Thanh... cá La Hán

Bốn năm trước, trong một chuyến đi Malaysia làm việc với khách hàng, tình cờ anh Thanh ghé vào một cửa hàng cá cảnh. Nhìn những con cá huyết long bơi trong hồ, anh giật mình khi biết giá của mỗi con lên đến 20 triệu đồng. Ý tưởng làm giàu từ cá cảnh lóe lên trong đầu. Và cũng chính vào lúc đó, anh quyết định đóng cửa công ty quảng cáo do mình dày công gây dựng để đi buôn cá cảnh.

Về đến TP Hồ Chí Minh, anh bắt tay ngay vào việc khảo sát thị trường cá cảnh. Nhiều ngày lang thang ở những cửa hàng bán cá cảnh, anh nhận ra một điều: La Hán là loại cá mới xuất hiện trên thị trường nên giá cao, bán chạy. Một con cá nhỏ đã bán đến vài triệu đồng, cá lớn thì lên đến  vài nghìn USD - tùy mức độ đẹp, xấu (đầu, màu và chữ Hán nổi trên mình cá). Vừa khảo sát thị trường, anh vừa tìm gặp các bậc “tiền bối” trong nghề nuôi cá ở TP Hồ Chí Minh như Sáu Sánh, Năm Muộn, Tư Chảy, Út Nhi… Nhận thêm được nhiều lời tư vấn, anh quyết định đi Malaysia để tìm hiểu về thị trường cá La Hán.

Nhờ vào số vốn tiếng Anh tương đối khá, cộng với kinh nghiệm bốn năm làm hướng dẫn viên du lịch, anh ráo riết săn lùng các trại cá cảnh ở Malaysia. Và rồi anh cũng tìm đến được Pinnang - nơi có nhiều trại cá La Hán giống. Ban đầu anh Thanh nuôi ý định học cách “ép” cá La Hán (cho cá đẻ) để có thể phát triển nguồn cá cung cấp cho thị trường Việt Nam. Nhưng dù anh có sẵn sàng trả tiền để được học cách “ép” cá, những chủ trại cá ở Malaysia vẫn không chấp nhận truyền nghề.

Không nản, anh thử mua cá giống về “ép”, cá cũng đẻ nhưng cá con lại  toàn là cá thịt chứ không phải cá cảnh. Đến thời điểm đó, anh chỉ  mới biết cá La Hán được lai tạo từ một loại cá phi ở sông Amazon (tên khoa học là Amphilophus Trimaculatus) và cá huyết két của Trung Quốc (Red Parrot), còn kỹ thuật lai thì vẫn còn là cái đích xa phía trước.

Chưa học được cách “ép” cá, anh đành mua cá về bán. Lô hàng đầu tiên là 100 con La Hán với giá 45 đô la Mỹ/con (chưa bao gồm thuế nhập khẩu 45% và 5% thuế giá trị gia tăng) được nhập về trót lọt và bán có lãi. Được thế, anh mua luôn một bầy cá con. Nhưng lần này, vì không biết nghề nên lô hàng có quá nhiều cá mái (cá La Hán đẹp và có giá là nhờ cái đầu gù và chữ Hán trên mình, trong khi đó cá mái thì đầu không bao giờ gù). Chưa có kinh nghiệm nên phải trả giá. Mãi đến sau này anh mới biết, muốn thắng chắc 100% thì phải mua cá sau hai tháng rưỡi, khi bộ phận sinh dục hình thành rõ mới phân biệt được trống, mái.

Vừa buôn vừa học, được một thời gian, có lần tình cờ lên mạng tìm hiểu cách lai tạo cá La Hán anh làm quen với ông Vichai Tienrungsri, Chủ tịch tập đoàn White Crane (kinh doanh trong lĩnh vực cá cảnh của Thái-lan). Đánh giá  Việt Nam có tiềm năng phát triển nghề nuôi cá cảnh nên doanh nhân này đã đồng ý hỗ trợ kỹ thuật cho anh. Từ mối quan hệ này, anh bắt đầu các chuyến đi thăm những trại nuôi cá La Hán ở Thái-lan và được các chủ trại cá chia sẻ một số kinh nghiệm lai tạo giống. Hơn một năm lăn lộn ở các trại cá trên đất Thái - đến độ có thể giao tiếp bằng tiếng Thái - anh cũng học được cách chọn cá giống, cho cá La Hán đẻ, chăm sóc cá con. Đó là chưa kể qua ông Vichai Tienrungsri, anh còn học được cách tạo ra cá La Hán đẹp.

Năm 2004, anh Thanh đã có thể cho cá La Hán đẻ thành công với chất lượng không thua gì các trại cá ở Thái-lan cũng như Malaysia. Nắm được công nghệ “ép” và thuần dưỡng cá, anh bắt đầu quay sang xây dựng thị trường trong nước. Anh mở doanh nghiệp Đông Thanh, phối hợp với một Việt kiều Pháp mở siêu thị cá cảnh Thập bát La Hán ở quận 6, và trở thành một trong những doanh nghiệp bán sỉ cá La Hán cho TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Hiện nay, Đông Thanh là doanh nghiệp chính cung cấp nguồn cá La Hán cho thị trường trong nước. Chưa dừng lại ở đó, từ các mối quan hệ với các doanh nghiệp kinh doanh cá cảnh ở Thái-lan, Đông Thanh đã bước đầu xuất được cá La Hán đi thị trường Hồng Công, Trung Quốc… với số lượng mỗi tuần khoảng 45 con (giá 45 USD/con).

Theo anh Thanh, điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của Việt Nam rất thích hợp cho cá La Hán phát triển. Thực tế, cá La Hán của Việt Nam đẹp không thua gì so với cá La Hán của Malaysia và Thái-lan. Đến nay, doanh nghiệp Đông Thanh đã đầu tư xây dựng trại cá giống ở Bình Mỹ, Củ Chi với hy vọng sẽ có đủ số lượng hàng lớn để xuất khẩu vào thị trường Mỹ trong thời gian tới. Hiện nay, do nguồn cá chưa thật ổn định nên Đông Thanh chưa dám ký những hợp đồng xuất khẩu lớn.

Bên cạnh đó, để chuẩn bị cho kế hoạch bền vững, Đông Thanh cũng đang xúc tiến việc thiết lập hệ thống phân phối thức ăn cho cá cảnh; nhập, phát triển và phân phối các giống cá mới cũng như đang mở rộng hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực kinh doanh thiết bị nuôi cá cảnh.