Tập trung tuyên truyền, nhắc nhở người dân

Khó phân biệt thật, giả

Ngày 1-7, các đội nghiệp vụ Phòng CSGT đường bộ, đường sắt (PC67) - Công an TP Hà Nội đồng loạt thực hiện đợt cao điểm tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm về sử dụng MBH không phải MBH cho người đi mô-tô, xe gắn máy, xe đạp máy trên địa bàn thành phố (MBH không đủ ba bộ phận: vỏ mũ, đệm hấp thụ xung động bên trong vỏ mũ và quai đeo). Thiếu tá Trần Quang Vinh, Ðội trưởng CSGT số 2 cho biết: Ngày đầu tiên ra quân, các đội CSGT Hà Nội chỉ tập trung nhắc nhở, tuyên truyền người dân.

Tại điểm nút giao thông Ðiện Biên Phủ - Trần Phú (Hà Nội), Ðội CSGT số 2 đã nhắc nhở khoảng hơn 40 trường hợp vi phạm. Hầu hết các trường hợp đều đội những loại MBH thời trang, kiểu mũ lưỡi trai. Loại mũ này chỉ có một lớp đệm rất mỏng bên trong. Tại ngã tư đường Kim Mã - Liễu Giai, trong chưa đầy một giờ đồng hồ, các chiến sĩ thuộc đội CSGT số 2 đã kiểm tra và xử lý hơn 20 trường hợp vi phạm. Phần lớn những người vi phạm chưa ý thức được việc phải sử dụng MBH đạt chuẩn, nhiều người còn phản ứng khá gay gắt vì cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước đang đẩy trách nhiệm sang người dân phải tự phân biệt MBH thật, giả. Anh Lê Việt Hoàng, trú tại phố Thanh Nhàn, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội thắc mắc: "Khi tôi mua mũ đã hỏi rất kỹ, người bán hàng cũng khẳng định đây là mũ thật, có đầy đủ tem hợp quy (tem CR), nhưng khi bị các anh CSGT kiểm tra thì được biết rằng, đây là mũ kém chất lượng, dán tem CR giả, không đạt chuẩn theo quy định".

Trao đổi với chúng tôi, Ðại tá Ðào Vịnh Thắng, Trưởng phòng PC67 cho biết: "Trước mắt, lực lượng CSGT sẽ chỉ tập trung xử lý và lập biên bản xử phạt các trường hợp người điều khiển giao thông vượt đèn đỏ, không đội MBH, hoặc đội MBH nhưng không cài quai... Riêng trường hợp người tham gia giao thông đội MBH không đạt chuẩn theo quy định, thì chỉ tuyên truyền, nhắc nhở là chính, để người dân nâng cao ý thức và biết cách nhận biết MBH rởm và mũ đạt chuẩn. Những trường hợp này chưa bị xử lý hành chính, lực lượng sẽ hướng dẫn người dân nhận biết loại mũ đạt chuẩn theo quy định, cũng như sử dụng MBH đạt chuẩn để bảo đảm an toàn khi tham gia giao thông".

Tuy nhiên, thực tế hiện nay trên thị trường có khá nhiều loại MBH có tem CR giả như tem thật, với đủ ba lớp (lớp vỏ, lớp đệm và quai đeo) theo quy định, cho nên nhiều người khi mua vẫn lầm tưởng đấy là mũ "xịn". Cán bộ đội CSGT số 2 (TP Hà Nội) Nguyễn Văn Thanh chia sẻ: Ðến CSGT cũng gặp khó khăn trong việc phân biệt được đâu là MBH đạt chuẩn, đâu là mũ "rởm" do thiếu các thiết bị máy móc chuyên dụng để kiểm tra. Ngoài ra, lực lượng CSGT cũng rất khó để xử lý ngay cả khi xác định được người vi phạm sử dụng MBH không đạt chuẩn, vì không thể để người vi phạm tiếp tục sử dụng chiếc mũ đó khi tham gia giao thông trở lại, trong khi chưa có cơ chế thu giữ hay biện pháp đổi mũ đạt chuẩn.

Tại TP Hồ Chí Minh, cơ quan chức năng không tăng cường thêm lực lượng để triển khai công tác xử phạt. Ðại diện lực lượng CSGT tại chốt cầu Ðiện Biên Phủ (quận Bình Thạnh) cho biết, ngoài việc xử phạt, chúng tôi còn tư vấn, nhắc nhở và hướng dẫn người dân đội MBH đạt chuẩn để bảo vệ bản thân. Tuy nhiên, điều đáng nói là rất nhiều người dân không hề hay biết về quy định xử phạt này. Anh Nguyễn Hồ T., thường trú tại quận Tân Bình khi bị CSGT thổi phạt mới "ngớ" người ra. Tuy nhiên, do ngày đầu triển khai cho nên CSGT chỉ nhắc nhở và yêu cầu anh T. mua MBH đạt chuẩn để đội khi đi xe.

Trao đổi với chúng tôi, Thượng tá Trần Thanh Trà, Trưởng phòng CSGT Ðường bộ - Ðường sắt Công an TP Hồ Chí Minh cho biết: Thời gian qua, đơn vị đã triển khai nhiều hoạt động nhằm tư vấn, hướng dẫn người tham gia giao thông đội MBH đạt chuẩn, song, trong quá trình xử phạt, do không đủ cơ sở kết luận, vì thế lực lượng CSGT chỉ xử lý các trường hợp không đội MBH, hoặc đội MBH không cài quai, đội các loại mũ không phải MBH khi tham gia giao thông. Trong những ngày này, sẽ kết hợp cả việc xử phạt và tuyên truyền, nhắc nhở nhằm nâng cao ý thức người dân. Ðể vấn đề này đạt hiệu quả cao, cần sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành khác trong việc kiểm định, kiểm tra, giám định quy trình sản xuất, nhập nguyên liệu, lắp ráp MBH. Tương tự, Phó Trưởng ban An toàn Giao thông (ATGT) TP Hồ Chí Minh Nguyễn Ngọc Tường cho rằng: Việc thực hiện các quy chuẩn, tem nhãn, lưu thông trên thị trường đối với MBH là trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công thương. Nếu làm tốt công tác này thì khi kết hợp với xử phạt của ngành Công an chắc chắn sẽ có những chuyển biến đáng kể trong ý thức của người dân về MBH. Và cũng trong đợt này, nhiệm vụ chính của CSGT bên cạnh việc xử phạt là tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức của người dân. Nhiệm vụ này không thể đạt hiệu quả tức thì, mà cần thời gian và thực hiện một cách khoa học, hợp lý.

Xử lý tận gốc rễ

Cùng ngày, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội đồng loạt ra quân kiểm tra hoạt động kinh doanh, buôn bán MBH trên địa bàn. Ðội phó Ðội QLTT số 1 Nguyễn Trọng Bình cho biết, sáng 1-7 đội đã kiểm tra một số cửa hàng kinh doanh MBH trên tuyến đường phố Huế. Tại cửa hàng số 133 phố Huế, đội đã xử lý, thu giữ 35 MBH không có nguồn gốc xuất xứ. Ðội QLTT số 12 khu vực quận Thanh Xuân (Hà Nội) kiểm tra các tuyến phố như Nguyễn Xiển, Khuất Duy Tiến, Nguyễn Trãi... Trên các tuyến phố này thường có các tiểu thương bày bán các loại MBH rẻ tiền, chỉ từ 20 đến 50 nghìn đồng/chiếc ngay trên vỉa hè hoặc trên những chiếc xe hàng rong. Ðội trưởng QLTT số 12 Nguyễn Minh Hùng nhận định, việc quản lý, xử phạt các đối tượng buôn bán MBH rẻ tiền trên vỉa hè, lòng đường rất khó vì họ cơ động. Khi có lực lượng chức năng tới, họ nhanh tay thu dọn rồi bỏ đi, thậm chí có khi bỏ cả hàng hóa lại. Ðể xử lý triệt để việc kinh doanh, sử dụng MBH kém chất lượng, ngoài việc tăng cường quản lý, còn cần thay đổi ý thức của người sử dụng.

Ngắm nghía chiếc MBH tương đối cứng cáp với đầy đủ tem, lớp đệm hấp thụ xung động bên trong vỏ mũ và quai đeo mà chúng tôi mua tại một cửa hàng trên phố Huế với giá 130 nghìn đồng, Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia Nguyễn Trọng Thái giảng giải: Ðây là một chiếc mũ không đạt chuẩn, vì có trọng lượng nhẹ, dùng tay có thể dễ dàng ép cong vỏ mũ, tuy có tem CR nhưng lại không có tem ghi rõ MBH dành cho xe gắn máy phía đỉnh bên trong mũ. Chánh Văn phòng Nguyễn Trọng Thái cho biết thêm: Ðối với người dân, không phải ai cũng là "chuyên gia" cho nên để nhận biết MBH đạt chuẩn là quá khó. Vì vậy, không thể đẩy hết trách nhiệm về phía người dân mà các cơ quan chức năng phải vào cuộc quyết liệt hơn trong việc giám sát và quản lý chặt chẽ việc sản xuất và kinh doanh MBH. Khi thị trường đã đi vào nề nếp thì những chiếc MBH không đạt chuẩn sẽ dần vắng bóng trên đường.

Thực tế cho thấy, việc quản lý sản xuất và kinh doanh MBH trong nước hiện bị các cơ quan chức năng buông lỏng một thời gian dài. Dạo qua các dãy phố chuyên bán MBH tại Hà Nội, chúng tôi nhận thấy, những chiếc MBH không đạt chuẩn vẫn được bày bán tràn lan, công khai trên thị trường và người tiêu dùng khó có thể phân biệt được đâu là MBH thật đạt chuẩn và đâu là MBH giả. Chủ một cửa hàng bán MBH tại phố Huế cho biết: Nếu khách hàng có yêu cầu mua loại MBH có giá thành rẻ, có tem CR thì chúng tôi vẫn có hàng để bán.

Theo Chánh Văn phòng Nguyễn Trọng Thái, Ủy ban ATGT Quốc gia xác định, việc xử lý các vi phạm sử dụng MBH không đúng quy định đối với người tham gia giao thông sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Nhưng tình trạng sử dụng MBH không đạt chuẩn đang ngày càng nhức nhối, đòi hỏi sự vào cuộc ngay lập tức và từ nhiều phía của các cơ quan quản lý nhà nước. Trước mắt, việc tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở và xử phạt của CSGT sẽ góp phần hạn chế lượng MBH không đạt chuẩn lưu thông trên đường. Nhưng để vấn đề được giải quyết một cách rốt ráo, đòi hỏi các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mặt hàng này phải có trách nhiệm đưa đến tay nguời tiêu dùng những sản phẩm đạt chuẩn. Tại Hội nghị trực tuyến "Sơ kết công tác bảo đảm trật tự ATGT 6 tháng đầu năm 2014", Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo: Ðể tình trạng MBH không đạt chuẩn tràn lan như hiện nay, không phải lỗi của người dân mà là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước. Thời gian tới, Bộ Công thương và các ban, ngành liên quan cần tăng cuờng kiểm tra và phối hợp chặt chẽ từ khâu nhập khẩu, đến việc kiểm tra xử lý những tổ chức, cá nhân vi phạm trong việc sản xuất, kinh doanh MBH nhằm tạo lập thị trường MBH bảo đảm chất lượng.