Ra đời Hiệp hội kinh doanh chứng khoán là một bước đột phá

Hỏi: Thưa ông, trong bối cảnh thị trường còn sơ khai, hàng hóa còn nghèo nàn, số lượng cả công ty niêm yết lẫn công ty kinh doanh chứng khoán còn ít thì việc ra đời Hiệp hội kinh doanh chứng khoán có nhiều ý nghĩa?

Trả lời: Hiệp hội chứng khoán ra đời thì chức năng của nó thứ nhất là làm cầu nối giữa nhà kinh doanh chứng khoán với các cơ quan quản lý nhà nước; là tiếng nói chung của các nhà kinh doanh chứng khoán với công chúng đầu tư cũng như các cơ quan quản lý Nhà nước. Mục đích của Hiệp hội là thiết lập và duy trì mối quan hệ thường xuyên giữa các hội viên với nhau và với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các hội viên, góp phần xây dựng thị trường chứng khoán hoạt đông tốt trong môi trường cạnh tranh. Hội tổng hợp ý kiến của hội viên về những vấn đề liên quan đến pháp luật, chủ trương, chính sách trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh chứng khoán; phản biện các cơ chế chính sách quản lý nhà nước điều chỉnh các hoạt động liên quan đến các hội viên để bảo đảm tính khả thi khi áp dụng chúng trong thực tiễn; xây dựng các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp, giám sát việc thi hành các tiêu chuẩn đó, nhằm tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các thành viên....

Hỏi: Tuy nhiên, hiện nay ngoài việc quy mô thị trường còn nhỏ bé thì các cơ chế chính sách, định hướng thị trường... vẫn đang được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước "bao sân". Trong bối cảnh đó, Hiệp hội có vai trò như thế nào, thưa ông?

Trả lời: Nếu như Hiệp hội không ra đời thì thời gian "bao sân" (kể cả là bắt buộc) của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ kéo dài không biết đến bao giờ. Vì thế sự ra đời của Hiệp hội là một bước đột phá trong việc đưa ra những ý kiến đóng góp cho việc ban hành cơ chế chính sách của các cơ quan quản lý nhà nước đối với các công ty kinh doanh chứng khoán. Tuy nhiên, khi Hiệp hội ra đời, không có nghĩa là sẽ giải quyết được tất cả các vấn đề liên quan đến các nhà kinh doanh chứng khoán. Mọi việc đều cần có thời gian và quá trình, nếu không bắt đầu từ ngày hôm nay thì sẽ không sớm có một tổ chức đại diện quyền lợi cho các nhà kinh doanh chứng khoán Việt Nam.

Ngoài ra, Hiệp hội còn có thể làm những việc mà có thể Ủy ban chưa đủ người, thời gian và sự quan tâm cũng như kinh nghiệm để làm như chúng tôi sẽ tiến hành tổ chức nghiên cứu các đề án theo yêu cầu của ngành và của các hội viên để phát triển nghiệp vụ kinh doanh, đa dạng hóa các dịch vụ kinh doanh và góp phần thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa các hoạt động kinh doanh chứng khoán, từng bước đưa các hoạt động của các hội viên tiếp cận với thông lệ quốc tế.

Hỏi: Trong thời gian tới, chẳng hạn là từ nay đến cuối năm và trong năm 2005, hoạt động của Hiệp hội sẽ hướng vào các hoạt động chính nào, thưa ông?

Trả lời: Hiệp hội sẽ nhấn vào một số việc chính sau. Thứ nhất, Hiệp hội sẽ làm đầu mối để tập hợp ý kiến hội viên đóng góp tham gia xây dựng các văn bản pháp quy cùng với các cơ quan quản lý nhà nước.

Thứ hai, Hiệp hội sẽ tiến hành thực hiện tổ chức các lớp đào tạo, khóa đào tạo về kiến thức chứng khoán.

Thứ ba, bắt đầu từng bước tiến hành soạn thảo xây dựng các chuẩn mực, các quy tắc thoả thuận của các công ty thành viên của hiệp hội cũng như các quy tắc, tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp.

Hỏi: Về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp, Hiệp hội sẽ nhấn mạnh vào những nội dung nào?

Trả lời: Trước hết, đã gọi là đạo đức nghề nghiệp nghĩa là đó thường là những vấn đề khó kiểm soát bằng luật pháp, thông qua các văn bản pháp quy, các chế tài xử phạt theo luật. Nhưng các quy tắc mang tính nghề nghiệp này lại có thể được thỏa thuận với nhau một cách dễ dàng. Cách xây dựng là chúng tôi sẽ dựa trên kinh nghiệm quốc tế, chắt lọc những gì có thể áp dụng ở Việt Nam cùng với việc bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với tình hình thực tiễn Việt Nam.

Hỏi: Hiệp hội kinh doanh chứng khoán sẽ bảo vệ những quyền lợi nào của hội viên và thông qua các công cụ gì để bảo vệ, thưa ông?

Trả lời: Thực ra, Hiệp hội trước hết là một tổ chức phi chính phủ nên cái "cây gậy" của Hiệp hội không phải là các chế tài pháp lý, các quyết định mang tính cưỡng chế hành chính Nhà nước. Tuy nhiên, Hiệp hội lại có một sức mạnh khác, đó là sức mạnh của cộng đồng các thành viên trong Hiệp hội, sức mạnh của các quy tắc nghề nghiệp, đạo đức nghề nghiệp được tập hợp lại. Như vậy, khi được tập hợp lại, sức mạnh của mỗi hội viên sẽ được nhân lên nhiều lần so với ý kiến của từng thành viên, chẳng hạn khi góp ý tham gia về cơ chế chính sách đối với các cơ quan quản lý nhà nước.

Công cụ của Hiệp hội là các kiến nghị, các tập hợp ý kiến, tổng hợp ý kiến, đại diện cho hội viên phát biểu ý kiến với các cơ quan nhà nước và các tổ chức liên quan. Ngoài ra, việc mang lại lợi ích chính đáng cho các hội viên cũng là một nhiệm vụ, một chức năng thường trực của Hiệp hội. Chẳng hạn, khi có sự tranh chấp nào đó giữa các thành viên, Hiệp hội có thể đứng ra hòa giải tranh chấp, nhằm giảm thiểu những tổn hại đến thị trường, nhà đầu tư. Hiệp hội cũng có thể đem lại những quyền lợi của hội viên khi triển khai các dự án mà nếu mỗi thành viên tự triển khai sẽ tốn kém và khó có thể thực hiện được.

Hỏi: Với tư cách là đại diện cho các hội viên, trong thời gian tới, Hiệp hội dự kiến sẽ có những kiến nghị gì đối với các cơ quan quản lý nhà nước trong việc sửa đổi, bổ sung cơ chế chính sách nhằm phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam?

Trả lời: Thứ nhất, đối với vấn đề hàng hoá, cụ thể là trái phiếu Chính phủ. Hiện nay, công cụ này được phát hành thông qua kênh kho bạc nhà nước, ngân hàng thương mại là chính, còn phát hành qua kênh thị trường chứng khoán đã bắt đầu có kết quả nhưng vẫn còn hạn chế. Do vậy, sắp tới chúng tôi cho rằng, Hiệp hội sẽ có những tham gia ý kiến về vấn đề nâng cao hiệu quả của thị trường chứng khoán với tư cách là một kênh huy động vốn.

Thứ hai là vấn đề liên quan đến việc cổ phần hoá các DNNN, trong đó trực tiếp là vấn đề phát hành chứng khoán ra công chúng. Một khi có phiếu của các công ty cổ phần được phát hành thông qua các tổ chức trung gian thì việc phát hành ra công chúng sẽ chuyên nghiệp hơn, tài sản của Nhà nước sẽ được bảo vệ, ít bị thất thoát, tiêu cực hơn.

Một vấn đề nữa, khi thị trường vốn phát triển thì với các nhà đầu tư nhỏ lẻ, nếu không được quan tâm sẽ rất khó được bảo vệ đầy đủ. Vì vậy, Hiệp hội sẽ tham gia vào việc xây dựng chính sách nhằm bảo vệ tốt hơn các nhà đầu tư đơn lẻ.