Quỹ bảo trì đường bộ: Nên thu phí qua xăng dầu

Còn nhiều bất cập

Nhiều đại diện các doanh nghiệp vận tải (DNVT) có mặt tại hội nghị về Góp ý sửa đổi, bổ sung bản Dự thảo Thông tư “Hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ theo đầu phương tiện” tỏ ra băn khoăn khi mà dự thảo vẫn còn quá nhiều bất cập, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải của các DN. Đó là nội dung được nhiều đại biểu đề cập trong Hội nghị về Góp ý sửa đổi, bổ sung bản Dự thảo Thông tư “Hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ theo đầu phương tiện” tổ chức tại TP Hồ Chí Minh sáng 22-11

Ông Đinh Nam Dinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải hàng hóa TP cho biết, nếu phí bảo trì đường bộ thu hàng năm trên “đầu phương tiện” theo kỳ đăng kiểm thì trở thành một “loại phí cố định” đối với doanh nghiệp vận tải bất kể phương tiện chạy ít hay nhiều vẫn phải đóng phí. Đó là chưa kể, hiện tại DNVT đang chịu rất nhiều loại phí như: lãi suất ngân hàng, phí bảo hiểm xe, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, phí đăng kiểm phương tiện…vv. Chúng tôi kiến nghị, phí bảo trì đường bộ nên được xem là loại phí lưu động để bảo đảm tính công bằng và đúng bản chất của phí.

Áp dụng phương thức này Nhà nước sẽ thu đúng, thu đủ cho nguồn quỹ, trong khi giảm được chi phí cho việc tổ chức bộ máy thu cồng kềnh, tốn kém và dễ thất thu. Đồng thời không bỏ sót một lượng lớn xe nước ngoài đang lưu hành tại Việt Nam.

Trong trường hợp Chính phủ vẫn giữ nguyên phương thức thu phí theo năm “trên đầu phương tiện theo chu kỳ đăng kiểm” như dự thảo của Nghị định thì xem xét kiến nghị sửa đổi bỏ đối tượng chịu phí là sơ mi rơ moóc và thu phí theo tháng thay cho kỳ đăng kiểm phương tiện như quy định trong dự thảo Thông tư.

Về đối tượng chịu phí, Hiệp hội vận tải hàng hóa cho rằng, về bản chất, “sơ mi rơ moóc” không phải là “ đầu phương tiện giao thông cơ giới đường bộ” như quy định tại khoản 1 điều 5 Nghị Định số 18/2012/NĐ-CP.

Bản thân rơ moóc, sơ mi rơ moóc” là tổ hợp cơ khí đơn giản, không gắn động cơ nên không thể tự hành trên đường bộ, hoàn toàn tách rời với đầu kéo. Trong khi đó, Nghị Định đã quy định “máy kéo” là đối tượng bị thu phí bảo trì đường bộ (mức phí từ 270.000 đến 390.000 đồng/tháng ), tức là đã đánh trên đầu phương tiện rồi thì không thể đánh phí tiếp lên “ phần đuôi ” là sơ mi rơ moóc.

Do đặc thù của việc vận tải hàng hóa bằng xe đầu kéo kéo sơ mi rơ moóc chở container là phải cơ động, linh hoạt, thuận tiện cho khách hàng nên các doanh nghiệp thường đầu tư số lượng rơ mi rơ moóc nhiều hơn từ 1,5 đến 7 lần so với số lượng “máy kéo” để tăng hiệu quả hoạt động. Thế nhưng thực tế chỉ có một đầu kéo kéo được một sơ mi rơ moóc khi tham gia giao thông nên quy định này thiếu thực tế và đẩy các doanh nghiệp phải chịu gánh nặng về loại phí này.

Bà Lương Phạm Tuyết, DNVT Công Thành thí í dụ: một xe đầu kéo có trọng lượng từ 8.500 kg trở lên kéo theo một sơ mi rơ moóc có trọng lượng toàn bộ từ 27.000 kg với tổng mức phí là 1.120.000 đồng/tháng. Nhưng nếu chiếc đầu kéo nói trên trong tháng linh hoạt kéo kèm theo năm sơ mi rơ moóc thì phải chịu tổng mức phí 3.310.000 đồng/tháng, tức mỗi năm phải đóng 39.720.000 đồng/năm/xe.Như thế thì vô lý quá.

Ngoài ra, Hiệp hội kiến nghị thay đổi cách thu phí “hàng năm theo kỳ đăng kiểm” như trong Dự thảo Thông tư quy định sang cách thu phí hàng tháng đối với mỗi phương tiện.

Hiện nay kỳ đăng kiểm của phương tiện xe cơ giới là 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, 18 tháng, 24 tháng hoặc 30 tháng, tùy theo phương tiện cũ hay mới. Nếu phải đóng phí theo kỳ đăng kiểm nghĩa là buộc các doanh nghiệp vận tải phải nộp tiền trước sử dụng dịch vụ sau. Nghĩa là phải đi vay và trả lãi hai lần để cho phương tiện hoạt động.

DN chịu thiệt

Ông Trần Huy Hiền, Tổng Thư ký Hiệp hội Giao nhận kho vận Việt Nam (Viffas) cho rằng, việc Chính phủ đưa ra Nghị định trên ngay trong khi nền kinh tế đang còn gặp nhiều khó khăn và gây ảnh hưởng trực tiếp đến các DN vận tải. Ngành logistics nước ta chiếm tới 25% GDP của cả nước. Nếu quỹ bảo trì đường bộ được áp dụng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động vận tải, giao nhận logistics, bởi chi phí vận tải chiếm tới 50 đến 60% trong hoạt động logistics, từ đó làm tăng chi phí logistics, giá cả và cả mặt hàng của nước ta trong cuộc cạnh tranh với hàng ngoại nhập.

Ông Hiền đặt câu hỏi: “Việc đóng quỹ bảo trì có làm chất lượng đường, thời gian vận chuyển hiệu quả hơn không? Theo ước tính, nhà nước sẽ thu được hàng nghìn tỷ đồng/năm, vậy số tiền này sẽ được sử dụng như thế nào? Mục đích ra sao?...”

Bà Lương Phạm Tuyết cũng dẫn chứng, hiện tại Công Thành có khoảng một nghìn sơ mi rơ móc và 500 đầu kéo, tức trung bình một tháng sẽ phải bỏ thêm một tỷ đồng nữa so với mức thu phí qua xăng dầu như hiện nay, chưa kể chi phí, thuế, phí nhiên liệu, bến bãi… sẽ khiến các DNVT rơi vào tình trạng khó khăn.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Tú, Công ty vận tải Tú Hương (quận Bình Thạnh) cũng lo lắng: với những bất cập trong dự thảo này thì việc thu phí qua xăng dầu được xem là giải pháp khả quan hơn cả vì DN có khả năng trả phí ngay còn đối với các hình thức khác thì các DNVT sẽ đối diện với nguy cơ vay lãi ngân hàng. Trước tình hình lo lắng của nhiều DN VT trên địa bàn thành phố, ông Đinh Nam Dinh kiến nghị, Chính phủ, các Bộ ban ngành liên quan cần sớm xem xét để đưa ra hình thức thu phí hợp lý, tạo điều kiện cho các DNVT hoạt động hiệu quả.