Quảng Ngãi tập trung phát triển rừng phòng hộ và rừng nguyên liệu

Nhiều vùng đất trống, đồi núi trọc trước đây, nay đã mọc lên những cánh rừng xanh tốt. Hàng trăm hộ nông dân đã đầu tư trồng rừng nguyên liệu có hiệu quả. Có người nhờ làm chủ rừng đã thoát được nghèo và vươn lên làm giàu.

Ngành lâm nghiệp Quảng Ngãi hiện đang có những chuyển biến tích cực. Nhiều chương trình, dự án phát triển lâm nghiệp và xây dựng cơ sở hạ tầng đã đem lại hiệu quả kinh tế cao. Các huyện đã quy hoạch đất lâm nghiệp, tập trung đầu tư có trọng điểm nên diện tích rừng phòng hộ và rừng sản xuất tăng nhanh, góp phần ổn định kinh tế và cải thiện được đời sống của nhân dân địa phương. Trong những  năm gần đây, với mục tiêu trồng mới 5 triệu ha rừng trên toàn quốc, tỉnh Quảng Ngãi đã và đang triển khai thực hiện tốt các dự án JBIC, 661, với hàng trăm nghìn ha rừng được quản lý bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh và trồng mới hàng chục nghìn ha rừng (trong đó chủ yếu là rừng phòng hộ và rừng nguyên liệu). Hiện nay, nhiều địa phương trong tỉnh đã quy hoạch, lập dự án phát triển mạnh lâm nghiệp, thu hút hàng chục nghìn hộ tham gia trồng rừng nguyên liệu. Các công ty lâm nghiệp, lâm trường và nhà máy chế biến dăm gỗ cũng đã mạnh dạn đầu tư tiền tỷ cho những khu rừng trồng mới, tạo ra mầu xanh trải dài trên các đồi núi.

Mới đây, trong hội nghị tổng kết ngành lâm nghiệp của tỉnh, đồng chí Trương Ngọc Nhi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã khẳng định: Tỉnh có cơ chế, chính sách hợp lý, khuyến khích nông dân phát triển rừng. Mục tiêu kinh tế là tập trung phát triển mạnh rừng phòng hộ và rừng sản xuất, với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, tạo điều kiện cho nghề rừng phát triển toàn diện. Ðây là cơ sở để các địa phương thực hiện tốt các chương trình, dự án trồng rừng, bảo đảm phát huy hiệu quả về cải thiện môi trường sinh thái, cung cấp và điều tiết nguồn nước tưới, sinh hoạt, ngăn chặn xói mòn và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Vừa qua, UBND tỉnh đã quán triệt, chỉ đạo các địa phương thực hiện chặt chẽ, đồng bộ công tác quy hoạch ba loại rừng, tiến hành quản lý, bảo vệ và phát triển rừng có hiệu quả. Nhiều loại đất trước đây quy hoạch không đúng thì nay được điều chỉnh lại cấp cho dân sản xuất. Các huyện miền núi thực hiện giao đất - giao rừng cho các hộ đồng bào quản lý, sản xuất. Nhiều người hiện nay đã trở thành chủ rừng với mức đầu tư hàng chục triệu đồng cho những cánh rừng trồng mới. Nhờ đó vốn rừng tăng lên rất nhanh và diện tích rừng trồng mới mỗi năm đều tăng đáng kể...

Chúng tôi có dịp về thăm một số địa phương miền núi của tỉnh Quảng Ngãi, đến đâu cũng thấy cây rừng phát triển xanh tốt. Ðứng trên đỉnh đèo Ðá Chát, đèo Lâm (Ba Tơ), đèo Eo Gió (Nghĩa Hành), Dốc Cà Ðáo (Sơn Hà)... thả tầm mắt xa xa chỉ thấy mầu xanh bạt ngàn của rừng. Nhiều diện tích rừng mới trồng đang lên xanh tốt. Hàng chục ha rừng trồng cách đây 5 năm đã đến tuổi thu hoạch. Nhân dân ở một số xã miền núi cho biết: Chúng tôi có cuộc sống ổn định, giàu lên là nhờ phát triển chăn nuôi và trồng mì, rừng nguyên liệu. Hiện nay, mầu xanh của rừng keo đang lấn vào sân vườn của đồng bào. Nhiều hộ đã xây dựng trang trại trồng cây lâm nghiệp kết hợp chăn nuôi, cho thu nhập khá cao trong năm. Ðồng bào H'rê ở Ba Tơ, Sơn Hà, Minh Long và đồng bào Cà Dong ở Sơn Tây, người Kor ở Trà Bồng có xóa được cái đói, vươn lên làm giàu cũng nhờ một phần phát triển cây lâm nghiệp. Ðiển hình là gia đình Phạm Văn Ðôn, Lê Văn Hữu (Ba Tơ) đã đầu tư trồng từ 20 đến 35 ha rừng keo. Hộ Phạm Văn Xuân (xã Ba Thành) đã trồng khoảng 100 ha rừng nguyên liệu, với thu nhập hàng trăm triệu đồng trong năm. Còn  nhiều xã miền núi, ven biển thuộc huyện Nghĩa Hành, Tư Nghĩa, Ðức Phổ, Mộ Ðức, Bình Sơn cũng đang phát triển mạnh cây lâm nghiệp. Hằng năm, mỗi địa phương đầu tư trồng mới hàng trăm ha rừng phòng hộ, rừng nguyên liệu. Với diện tích rừng trồng hiện nay trên địa bàn tỉnh bảo đảm phục vụ các nhà máy sản xuất đồ mộc và chế biến dăm gỗ xuất khẩu...

Tuy nhiên, xét về hệ quả của rừng thì Quảng Ngãi cũng còn nhiều bất cập đó là: Hệ thống tổ chức, quản lý lâm nghiệp chưa ổn định. Các công ty lâm nghiệp, lâm trường quốc doanh chậm đổi mới, sản xuất kém hiệu quả. Công tác điều tra, quy hoạch đất lâm nghiệp thiếu thực tế, sử dụng không ổn định. Nhiều nơi sử dụng đất lâm nghiệp không đúng mục đích để trồng mì, nuôi trồng thủy sản, phát triển du lịch, dịch vụ. Các huyện miền núi thực hiện chưa tốt công tác giao đất, giao rừng. Một số hộ đồng bào hiện nay thiếu đất sản xuất, đời sống khó khăn. Nhiều xã miền núi hiện nay bố trí đất sản xuất lâm nghiệp và nông nghiệp không hợp lý, xuất đầu tư thấp, hiệu quả kinh tế chưa cao. Công tác quản lý, khoanh nuôi và bảo vệ  rừng thiếu chặt chẽ. Các vụ lén lút khai thác gỗ trái phép vẫn còn xảy ra nhiều nơi. Các huyện miền núi Ba Tơ, Sơn Hà vừa qua còn yếu kém trong công tác điều tra, xử phạt các đối tượng phá rừng, lấy gỗ trái phép. Các vụ đốt rừng làm nương rẫy ở một số xã miền núi vẫn xảy ra đã làm ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường, phòng chống thiên tai và công tác trật tự, an toàn xã hội...

Với mục tiêu phát triển lâm nghiệp của tỉnh hiện nay là: Tập trung bảo vệ diện tích rừng hiện có, khắc phục tình trạng suy thoái của rừng và đẩy mạnh trồng mới, bảo đảm cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, phấn đấu  đạt 45% độ che phủ của rừng đến năm 2010. Trước mắt, ngoài việc quản lý, bảo vệ diện tích rừng đặc dụng, tỉnh triển khai thực hiện chủ yếu phát triển rừng phòng hộ và rừng sản xuất, với tổng diện tích hơn 235 nghìn ha (trong đó rừng sản xuất chiếm 19% diện tích toàn tỉnh). Các huyện và công ty lâm nghiệp trong tỉnh hiện đang triển khai biện pháp phát triển mạnh rừng kinh tế, thu hút hàng chục nghìn lao động tham gia trồng rừng nguyên liệu giấy, rừng nguyên liệu chế biến ván nhân tạo, rừng lấy gỗ làm hàng mộc xuất khẩu và rừng đặc sản cây quế, dầu rái, bời lời đỏ... Ngành thực hiện đồng bộ các giải pháp về khoa học công nghệ, nguồn nhân lực và chính sách thu hút đầu tư; khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển rừng có hiệu quả; tăng cường năng lực quản lý Nhà nước, cải cách hành chính, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ quản lý hoạt động lâm nghiệp trên địa bàn. Tỉnh có chính sách đầu tư xây dựng các vùng trồng rừng nguyên liệu tập trung, trong đó xác định rõ quyền sử dụng đất và tài nguyên rừng cho các công ty lâm nghiệp, lâm trường quốc doanh và các thành phần kinh tế khác, các hộ gia đình, bảo đảm đầu tư sản xuất lâu dài. Ðất giao cho từng hộ gia đình sử dụng, nhất thiết phải bố trí một phần diện tích để người dân thực hiện sản xuất nông, lâm kết hợp, bảo đảm cho việc trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng. Nhất là các xã đặc biệt khó khăn khi giao đất cho đồng bào phải bố trí vốn, đầu tư kỹ thuật, cây giống để họ yên tâm phát triển lâm nghiệp. Với sự bảo tồn và phát triển vốn rừng nhanh như hiện nay, sẽ góp phần tạo cơ hội cho nhiều hộ đồng bào vùng cao, vùng sâu của tỉnh Quảng Ngãi ổn định cuộc sống và sớm thoát cảnh nghèo khó, vươn lên làm giàu.