Với sứ mệnh trung gian hòa giải, họ âm thầm thúc đẩy tiến trình thương lượng, tạo cơ hội để các bên tìm được tiếng nói chung. Trong môi trường quốc tế ngày càng phân mảnh, hơn lúc nào hết, thế giới đang cần những “sứ giả” kiên trì hàn gắn rạn nứt, gìn giữ nền hòa bình.
![[Video] Iran phủ nhận mọi tiếp xúc với Mỹ, kêu gọi thành lập liên minh khu vực](https://cdn.nhandan.vn/images/3fb48ca2465e813dc91888fcae618a79f2c309c9c3f6c1cc7bbc87212b62f56618059952272f3f23f364b1388c50ef72dcd425677cd522fd2b92cf6fde3e77a3b7ae13cda333b1a658a4aa09dbd85477/screenshot-2026-03-25-103619.png.avif)
Cùng tình hình chiến sự căng thẳng tại Trung Đông, cái tên Pakistan và Qatar liên tục được nhắc đến trong thời gian qua với vai trò cầu nối giữa Mỹ và Iran. Trong khi Pakistan giữ vị trí trung gian hòa giải chính thức kể từ khi xung đột bùng phát thì thời gian gần đây, Qatar mới tham gia quá trình này. Dù muộn, nhưng với tư cách là đồng minh của Mỹ trong khu vực và kênh liên lạc đáng tin cậy giữa Washington và Tehran, Qatar đã góp phần thúc đẩy tiến trình thương lượng. Hình ảnh các nhà đàm phán Mỹ và Iran liên tục xuất hiện tại Qatar trong những ngày gần đây cùng hoạt động ngoại giao con thoi liên tục của Pakistan là minh chứng sống động cho thấy vị trí quan trọng của những “sứ giả” này trong bảo đảm an ninh và ổn định khu vực.
Qatar không phải cái tên xa lạ trong vai trò nhà hòa giải xung đột. Xây dựng chính sách đối ngoại cân bằng, hòa hảo cùng khả năng duy trì lòng tin của các bên, quốc gia vùng Vịnh ghi dấu ấn sâu đậm trên trường quốc tế khi góp phần xoa dịu nhiều mối quan hệ căng thẳng trong khu vực và trên thế giới. Qatar từng hỗ trợ Mỹ và lực lượng Taliban tại Afghanistan đạt Thỏa thuận Doha lịch sử năm 2020, thiết lập thời hạn rút quân của Mỹ khỏi Afghanistan; khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Kenya và Somalia năm 2021. Năm 2023, Qatar đã góp sức giúp đạt được lệnh ngừng bắn tạm thời tại Dải Gaza; và hỗ trợ thỏa thuận đoàn tụ gia đình và trao đổi tù nhân giữa Nga và Ukraine giai đoạn 2023-2024… Với nỗ lực không ngừng nghỉ trong nhiều năm qua, dấu ấn ngoại giao hòa giải của Qatar trải dài khắp các “điểm nóng” xung đột trên thế giới.
Chưa sở hữu bề dày kinh nghiệm như Qatar nhưng Pakistan thu hút sự chú ý đặc biệt khi xuất hiện rất sớm trong quá trình hòa giải căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Tận dụng mối quan hệ tương đối cân bằng với cả Washington và Tehran, Pakistan đã tiến hành hoạt động ngoại giao con thoi dày đặc nhằm xây dựng lòng tin giữa hai bên. Giới chuyên gia nhận định, cách tiếp cận mềm dẻo và khôn khéo là chìa khóa giúp Pakistan thực hiện vai trò trung gian trong cuộc đối thoại giữa Mỹ và Iran.
Dù có một số điểm khác biệt, song Qatar và Pakistan chia sẻ mục tiêu chung khi hỗ trợ xử lý căng thẳng tại Trung Đông. Trong khi Qatar nằm ở vùng Vịnh, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột Mỹ-Iran, thì Pakistan có đường biên giới dài với Iran. Đối với cả hai bên, bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào giữa Washington và Tehran cũng kéo theo những mối đe dọa trực tiếp, tác động tiêu cực các tuyến hàng hải quan trọng, hoạt động giao thương và an ninh quốc gia. Vì vậy, hòa giải bất đồng là cách duy nhất để hạn chế rủi ro lan rộng, giữ hệ số an toàn cho nền kinh tế và ổn định xã hội.
Bên cạnh đó, việc được tin tưởng giao trọng trách trung gian hòa giải cho căng thẳng Mỹ-Iran - một trong những cuộc xung đột phức tạp hàng đầu thế giới trong thời gian gần đây, cũng góp phần tăng cường tiếng nói của Qatar và Pakistan tại Trung Đông và trên trường quốc tế. Đây cũng là minh chứng rõ ràng cho thấy, trong thế giới đa cực hiện nay, mở rộng tầm ảnh hưởng trên phạm vi khu vực và toàn cầu không còn là đặc quyền của một số nước. Các quốc gia tầm trung không chỉ là “quân cờ” trên bàn cờ chính trị của các cường quốc mà đóng vai trò cân bằng quan hệ, giảm sự đối nghịch giữa các nước lớn.
Thực tế cho thấy, nhiều nước đã thành công với vai trò nhà hòa giải, qua đó củng cố “quyền lực mềm”, khẳng định vị thế thông qua nỗ lực đóng góp cho hòa bình, xoa dịu các điểm nóng và giải quyết thách thức toàn cầu. Trong bối cảnh tình trạng căng thẳng tại nhiều cuộc xung đột chưa có dấu hiệu lắng dịu, thế giới ngày càng chia rẽ và cạnh tranh chiến lược gia tăng, vai trò của các nước trung gian được dự báo sẽ ngày càng quan trọng, không chỉ trong việc mở kênh đối thoại mà còn định hình cấu trúc an ninh và cân bằng quyền lực trong thời gian tới.
Đối với nhiều mối quan hệ quốc tế hiện nay, chỉ riêng việc duy trì đối thoại đã là một thách thức không nhỏ. Những “sứ giả hòa bình” sẽ tiếp tục là nhân tố không thể thiếu, giúp các bên từng bước hóa giải khác biệt, xây dựng lại lòng tin và ngăn ngừa xung đột leo thang.
