Tỉnh An Giang hiện có khoảng 30.000 ha sản xuất lúa giống với 20 doanh nghiệp tham gia liên kết. Khi tham gia Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (Đề án), tỉnh có thêm sự hỗ trợ từ các viện, trường, chuyên gia có kinh nghiệm, bảo đảm duy trì được diện tích sản xuất lúa giống.
Năm 2024, tại An Giang, diện tích áp dụng theo Đề án là 8.536 ha/20.609 ha, đạt 41,4% diện tích kế hoạch. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Trần Minh Nhựt cho biết: Năm 2025, diện tích đăng ký tham gia 44.051 ha. Với diện tích này, ngành nông nghiệp có thể xây dựng vùng nguyên liệu sản lượng, chất lượng cao, qua đó thu hút doanh nghiệp đến đầu tư, liên kết và tiêu thụ.
Gần đây, tỉnh An Giang tổ chức “Ngày hội thu hoạch lúa” trong Đề án tại xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú với mong muốn làm thay đổi nhận thức của người trồng lúa về lợi ích của việc tham gia đề án. Địa điểm tổ chức ngày hội tại ruộng lúa của nông dân Lý Quang Nghị trên diện tích 3 ha. Ông Nghị bộc bạch: Tham gia Đề án, tôi vui mừng thấy nhiều lợi ích so với canh tác thông thường, như: năng suất ruộng lúa mô hình đạt 8,25 tấn/ha, lợi nhuận mang lại cao hơn 11,28 triệu đồng/ha so với ruộng lúa đối chứng.
Thực hiện Đề án, huyện Châu Phú đăng ký vùng trồng diện tích 22.983 ha. Trong năm 2024, huyện triển khai một mô hình diện tích 50 ha với 16 hộ dân tham gia. Kết quả, nông dân làm vụ thu đông đạt 6,6 tấn/ha, năng suất khá cho nên nhiều nông dân phấn khởi đăng ký tham gia. Vụ đông xuân 2025, huyện triển khai 13 mô hình với diện tích 237 ha, 86 hộ tham gia. Đến nay, diện tích đăng ký tham gia trồng lúa chất lượng cao của huyện là 2.753/2.483 ha, đạt 110,88% so kế hoạch đề ra.
Tại An Giang, nhiều nông dân đã tìm hiểu trồng lúa thông minh chất lượng cao và đăng ký tham gia Đề án. Nông dân Hồng Vân Kỳ, ngụ ấp Long Thành, xã Ô Long Vĩ, huyện Châu Phú chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi trồng lúa theo phương pháp truyền thống. Sau đó, tôi tìm hiểu, đăng ký tham gia mô hình canh tác lúa thông minh và trồng thử nghiệm trên diện tích 0,5 ha để so sánh hiệu quả. Qua đối chứng, năng suất thực thu tại ruộng mô hình đều cao hơn so với trồng lúa truyền thống từ 0,4 tấn/ha nên lợi nhuận tăng thêm từ 1.349.000 đến 2.528.000 đồng/ha. Ông Kỳ cho biết thêm: Nhờ áp dụng kỹ thuật sạ lúa theo cụm nên giảm lượng giống gieo sạ theo tập quán từ 150-200 kg/ha, giảm còn 65-80 kg/ha, tiền phun xịt thuốc trừ sâu, bón phân cũng giảm theo, lúa sạ thưa nên cho nhiều bông và ít bệnh so với sạ dầy truyền thống. Ông Kỳ thấy rõ hiệu quả nên đã tự tin chuyển đổi làm lúa thông minh trên 10 ha đất lúa.
Nhiều nông dân tỉnh An Giang đã ứng dụng công nghệ cao vào tưới lúa bằng thiết bị bay không người lái (Drone). Nông dân Nguyễn Tấn Phát, ngụ xã Vĩnh Thành, huyện Châu Thành trồng 11 ha lúa, mỗi năm canh tác ba vụ cho biết: “Việc đeo bình xịt trên vai rồi lội trên đồng ruộng làm gẫy, đổ lúa; phun thuốc diệt được côn trùng, sâu hại nhưng bản thân người phun thuốc cũng bị ảnh hưởng sức khỏe. Đó là chưa kể bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật dùng xong bị quăng bỏ trên đồng gây ô nhiễm môi trường”.
Ông Phát đã tìm hiểu tính năng thiết bị bay không người lái và mạnh dạn đầu tư thiết bị với giá 200 triệu đồng. Ông Phát so sánh, chỉ cần bay vài giờ đã phun hết 11 ha vừa rút ngắn thời gian vừa tiết kiệm được 30% lượng thuốc bảo vệ thực vật so với phun xịt thông thường; tưới bằng Drone giúp tăng thêm mỗi héc-ta hơn 200 kg do lúa không bị giẫm đạp, đặc biệt là bảo vệ sức khỏe người trồng lúa và môi trường.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, năm 2024 qua tổng kết các mô hình tham gia Đề án cho thấy nhiều kết quả khả quan. Cụ thể, giảm lượng sạ lúa giống còn 80-100 kg/ha (cách làm truyền thống từ 120-170 kg/ha); năng suất ruộng theo Đề án trung bình cao hơn ruộng đối chứng 0,1 tấn/ha; chi phí sản xuất giảm trung bình 4-5 triệu đồng/ha; Lợi nhuận ruộng theo mô hình cao hơn ruộng đối chứng 3,6-5,3 triệu đồng/ ha. Các mô hình điểm thực hiện theo quy trình sản xuất một triệu héc-ta lúa chất lượng cao là địa chỉ cho nhiều người dân đến tham quan, học tập, làm theo và để nhân rộng cho kế hoạch trong thời gian tới.
Từ kết quả khả quan ban đầu của các mô hình điểm sẽ giúp nông dân thay đổi dần tập quán và tư duy trong việc sản xuất theo hướng bền vững và tuân thủ quy trình kỹ thuật sản xuất một cách chặt chẽ. Theo bà Nguyễn Thị Minh Thúy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang, tỉnh đặt mục tiêu thúc đẩy hình thành và phát triển ổn định các hợp tác xã, tổ hợp tác tổ chức nông dân, đóng góp quan trọng vào chuỗi liên kết lúa gạo trên địa bàn tỉnh; tăng dần tỷ lệ sản xuất có liên kết tiêu thụ qua từng năm thực hiện. Từ đó, xây dựng chuỗi giá trị ngành hàng lúa gạo điển hình, làm mô hình kiểu mẫu cho phát triển lĩnh vực lúa gạo An Giang đến năm 2030. Nhằm đạt mục tiêu canh tác bền vững, tỉnh phấn đấu đến hết năm 2025, lượng lúa giống gieo sạ từ 80-100kg/ ha; giảm 20% lượng phân bón hóa học, lượng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học, lượng nước tưới (so với canh tác truyền thống); 100% diện tích áp dụng ít nhất một quy trình canh tác bền vững như: “1 phải, 5 giảm”, tưới ngập khô xen kẽ, tiêu chuẩn sản xuất lúa bền vững, các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt được chứng nhận và được cấp mã số vùng trồng.
