Thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế trong trường hợp nào?
ND - Theo quy định của Luật Thuế TNCN và các văn bản hướng dẫn thi hành, các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công trong các trường hợp sau đây được miễn thuế TNCN:
1. Thu nhập từ tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công tính theo ngày làm việc bình thường.
2. Lương hưu được tổ chức Bảo hiểm xã hội chi trả.
3. Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, tiền bồi thường tai nạn lao động, các khoản bồi thường Nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật.
4. Thu nhập từ học bổng nhận được từ ngân sách Nhà nước, từ tổ chức trong nước và ngoài nước theo chương trình hỗ trợ khuyến học của tổ chức đó.
Nhiều bạn đọc quan tâm đặt câu hỏi và yêu cầu giải thích cụ thể hơn về điểm 1: Thu nhập từ tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công tính theo ngày làm việc bình thường được miễn thuế TNCN như thế nào. Chúng tôi xin nêu thí dụ cụ thể như sau:
Thí dụ ông B có mức lương tính theo ngày làm việc bình thường là 100.000 đồng/ngày, do được phân công làm thêm vào ngày nghỉ lễ, ông B được đơn vị trả tiền lương ngày đó là 250.000 đồng. Vậy thì khoản thu nhập trong ngày làm thêm cao hơn ngày thường là 150.000 đồng (250.000 đồng - 100.000 đồng = 150.000 đồng) là khoản không phải nộp thuế TNCN.
Cũng liên quan điểm 1 này, bạn Nguyễn An Hải cùng một số bạn cùng công tác trong một đơn vị sự nghiệp công lập tự trang trải chi phí hỏi như sau: Cơ quan tôi thực hiện chính sách lương theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25-4-2006 của Chính phủ, hiện đã được hưởng mức lương thực tế gấp gần ba lần lương cơ bản (cả năm được hưởng gần 36 tháng lương), do đó đối với các ngày, giờ làm thêm (hoặc trực phục vụ công tác) thì không được hưởng từ một đến ba lần lương so với ngày thường như Bộ Luật Lao động đã quy định với lý do là đã thực hiện theo Nghị định 43 thì không thực hiện theo Bộ Luật Lao động. Bởi vậy, trong những ngày, giờ làm thêm, chúng tôi chỉ được hưởng tiền trực vài chục nghìn đồng/người mỗi ngày (thấp hơn nhiều so với tiền lương tính theo ngày làm việc bình thường). Như vậy thì khoản tiền trực đó có được miễn thuế TNCN hay không?
Xin được trả lời như sau:
1. Nói rằng đã thực hiện chính sách lương theo Nghị định 43 thì không thực hiện theo Bộ Luật Lao động, là cách nói và hiểu chưa chính xác. Theo cấp độ các văn bản pháp quy thì nghị định và thông tư hướng dẫn đều là các văn bản dưới luật, cho nên phải nằm trong khuôn khổ của các sắc luật mà các văn bản đó hướng dẫn và càng không được trái với những điều luật định. Những nội dung liên quan tiền lương, tiền công trong Nghị định 43 không được trái cũng như không được vượt ra ngoài khuôn khổ của Bộ Luật Lao động.
Đối với cơ quan bạn, khi đã thực hiện trả lương theo Nghị định 43 đạt đến mức gấp gần ba lần quỹ lương cơ bản, có nghĩa là mỗi ngày (kể cả ngày làm việc bình thường và ngày nghỉ, ngày lễ, Tết phải làm thêm) cơ quan đã trả các bạn đúng theo quy định của Bộ Luật Lao động rồi. Cho nên trong những ngày làm thêm đó, do giới hạn của quỹ tiền lương, cơ quan chưa thể trả thêm gấp từ một đến ba lần lương so với ngày bình thường là có lý và hoàn toàn không vi phạm Bộ Luật Lao động. Vấn đề cần phân tích và xử lý theo Luật Thuế TNCN chỉ còn mắc ở phần mấy chục nghìn đồng phụ cấp trực hoặc làm thêm trong những ngày nghỉ có được miễn thuế TNCN hay không mà thôi.
2. Theo chúng tôi thì bộ phận tài vụ - kế toán ở cơ quan bạn cần nghiên cứu xác định rõ thực chất và phương pháp kế toán khoản tiền phụ cấp làm thêm nêu trên.
Xét đơn thuần về con số thì số tiền được phụ cấp trong những ngày, giờ làm thêm thấp hơn mức lương ngày, giờ làm việc bình thường. Điều đó dễ làm người ta ngộ nhận rằng khoản phụ cấp đó không được miễn thuế TNCN theo điểm 1 phần trên. Nhưng nếu phân tích sâu hơn và gắn với thực tế là cơ quan bạn đã thực hiện Nghị định 43 trong khuôn khổ Bộ Luật Lao động đạt đến mức gần 36 tháng lương/năm, thì cần hiểu đúng rằng: Trong những ngày làm thêm, ngoài mấy chục nghìn đồng phụ cấp, bạn đã được trả gần ba ngày lương và đã nhận trước trong các kỳ trả lương rồi. Nói cách khác, bạn đã được trả khá cao trong các ngày làm thêm (gần ba ngày lương bình thường cộng với phụ cấp làm thêm).
Nếu đã khẳng định được thực chất mức trả lương, phụ cấp trong thời gian làm thêm như nêu trên, thì việc bạn được miễn thuế TNCN đối với khoản phụ cấp trong những ngày làm thêm là đương nhiên, hơn thế, bạn còn được miễn thuế TNCN đối với gần hai ngày lương trong những ngày làm thêm đó. Vấn đề chỉ còn tùy thuộc ở công tác kế toán ở cơ quan bạn mà thôi. Nếu không tự tìm ra được phương pháp phân tách và kế toán thu nhập trong những ngày làm thêm đó thì bộ phận tài vụ - kế toán ở cơ quan bạn có thể hỏi bộ phận hỗ trợ người nộp thuế tại cơ quan thuế trực tiếp quản lý cơ quan, đơn vị của bạn.
