Những chuyển biến bước đầu về trật tự văn minh đô thị ở Thủ đô

(Tiếp theo và hết) (*)

Vi phạm thường xuyên tái diễn

Có một thực tế là các vi phạm về trật tự đô thị xảy ra quá thường xuyên, ở mọi lúc, mọi nơi. Trong khi đó, ý thức tự giác chấp hành của nhiều người dân chưa tốt, hạ tầng đô thị chưa đáp ứng nhu cầu phát triển, vì vậy giải pháp khắc phục chủ yếu là trông chờ vào nhắc nhở, xử lý của lực lượng chức năng. Ở các quận, do ngân sách hạn hẹp, cho nên chỉ tiêu biên chế cán bộ làm nhiệm vụ quản lý trật tự đô thị ở mỗi phường hạn chế. Bởi vậy khi vắng bóng các lực lượng chức năng, cơ quan chủ quản, các vi phạm lại có nguy cơ tái diễn. Phường Ngô Thì Nhậm (quận Hai Bà Trưng) có tới tám tuyến phố chính, trong đó có chợ Hôm-Đức Viên buôn bán sầm uất. Hiện nay, phường có hơn mười người làm công tác trật tự và văn minh đô thị, nhưng vẫn chưa đủ đáp ứng công việc. Để tăng cường lực lượng, phường đã bổ sung thành viên cho Đội tự quản theo dạng hợp đồng, nhưng lực lượng này không thể giải quyết các điểm "nóng" trừ khi có lực lượng công an phối hợp. Thiếu người cắm chốt thường xuyên, cho nên khi cán bộ đi khỏi, vi phạm lập tức tái diễn. Tại quận Bắc Từ Liêm, trên các tuyến đường như Hồ Tùng Mậu, Cầu Diễn, Phạm Văn Đồng tình hình vi phạm trật tự văn minh đô thị vẫn tái diễn những khi thiếu lực lượng chức năng.

Việc giải tỏa chợ cóc, chợ tạm thì như “ném đá ao bèo”. Chợ cóc tại phố Vĩnh Hồ (phường Ngã Tư Sở, quận Đống Đa) khi bị giải tỏa thì những người bán hàng rong chạy sang khu vực phường Thịnh Quang, hình thành ba, bốn tụ điểm khác trong sân khu tập thể hoặc trong ngõ.Chợ tạm trên phố Vũ Tông Phan, đầu cầu Lủ, nằm trên địa bàn phường Khương Đình (quận Thanh Xuân) và phường Định Công (quận Hoàng Mai) được giải tỏa vào tháng 8. Thời gian đầu, do thường xuyên có lực lượng công an phường, dân phòng...cắm chốt, cho nên các hộ tiểu thương không lấn chiếm lòng, hè đường để kinh doanh, trật tự, văn minh đô thị tại khu vực này được duy trì. Nhưng chỉ sau khoảng hai tháng, do lực lượng chức năng phường Định Công buông lỏng, chợ cóc lại tái họp tại khu vực nằm trên địa bàn phường vào các giờ cao điểm. Sau khi được các cơ quan thông tấn báo chí phản ánh về tình trạng này, Công an phường Định Công đã vào cuộc, lập lại trật tự khu vực mới được giải tỏa chợ. Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Lan thừa nhận, công tác giải tỏa chợ cóc, chợ tạm rất nan giải. Khi giải tỏa ở điểm này, những người kinh doanh lại di chuyển, tụ tập họp chợ ở khu vực khác. Theo số liệu của Sở Công thương từ đầu năm đến nay, chính quyền các quận, huyện đã giải tỏa được 97 tụ điểm chợ cóc, chợ tạm, bố trí sắp xếp 12 tụ điểm, nhưng lại xuất hiện 77 điểm chợ cóc mới, phải tiếp tục giải tỏa. Hiện vẫn còn 37 tụ điểm chợ cóc chưa giải tỏa.

Địa bàn đông đúc, hoạt động thương mại sầm uất, lại đang hướng tới ngày càng mở rộng các điểm tham quan, du lịch, vui chơi, giải trí, cho nên việc bảo đảm trật tự, văn minh đô thị là nhiệm vụ rất nặng nề đối với khu vực nội thành. Nhất là việc tăng diện tích giao thông tĩnh vẫn là vấn đề “nóng” trên địa bàn. Điểm trông giữ xe ô-tô dưới lòng đường Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt tuy đáp ứng được một phần nhu cầu đỗ xe của người dân, nhưng giải pháp tình thế này bộc lộ nhiều bất cập. Việc kẻ vạch chéo khoảng 50 đến 60 độ để trông giữ xe đã khiến lòng đường bị thu hẹp, khi xe ô-tô ra, vào điểm đỗ gây nguy hiểm cho các phương tiện tham gia giao thông trên phố. Việc bố trí xe từng đoạn lệch nhau (không thống nhất cùng một bên) dẫn đến tim đường bị lệch, không an toàn cho các phương tiện lưu thông… Thực tế đòi hỏi ngành chức năng cần có những điều chỉnh cho phù hợp, bảo đảm an toàn giao thông trên các tuyến đường. Do vẫn thiếu điểm đỗ, điểm trông giữ phương tiện, tình trạng để xe bừa bãi trên vỉa hè, dưới lòng đường vẫn diễn ra đây đó trên địa bàn, nhất là trước cửa các nhà hàng, quán giải khát…

Trong khi vẫn chưa có giải pháp căn bản, dài hơi, bảo đảm nhu cầu đỗ xe hằng ngày của người dân, quận Hoàn Kiếm tiếp tục lo bố trí điểm trông giữ phương tiện phục vụ cho sáu tuyến phố đi bộ mới được triển khai trên địa bàn. Với lượng phương tiện tăng đột biến vào những ngày cuối tuần cùng với lượng xe của các hộ dân sống trong khu vực phố đi bộ, việc bố trí cho đủ điểm trông giữ là không đơn giản. Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Dương Đức Tuấn cho biết, bên cạnh điểm giao thông tĩnh phục vụ tuyến phố đi bộ Hàng Đào- Đồng Xuân với diện tích khoảng 1.463 m2 , quận đã phối hợp với các ngành khảo sát bổ sung được thêm 25 điểm trông giữ xe trên hè với tổng diện tích hơn 4.000 m2 (đáp ứng khoảng 2.000 xe). Tuy nhiên, các điểm này thường có diện tích nhỏ và nằm xa khu vực phố đi bộ, cho nên lượng xe gửi ít. Trong khi đó, điểm trông giữ xe vòng xoáy gầm cầu Chương Dương có thời gian hoạt động ngắn, từ 19 đến 24 giờ, chưa phù hợp với tính chất hoạt động của tuyến phố. Vì vậy, đã dẫn đến tình trạng xuất hiện nhiều điểm trông xe tự phát, do các hộ dân tự mở ra và thu giá vé cao hơn nhiều so với quy định, gây bức xúc cho khách tới vui chơi.

Coi trọng công tác tuyên truyền, vận động

Tại Hội nghị Thành ủy họp ngày 19-11, đồng chí Nguyễn Thế Thảo, Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban chỉ đạo Năm trật tự, văn minh đô thị của thành phố, đánh giá: Năm trật tự, văn minh đô thị 2014 được tập trung chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt và đạt kết quả bước đầu.Thành phố đã sáng hơn, xanh hơn và sạch hơn, trật tự, mỹ quan đô thị và vệ sinh môi trường tiến bộ hơn. Tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, kế hoạch đề ra. Vẫn còn nhiều điểm yếu kém, cần được khắc phục trong thời gian tới như chất lượng xây dựng, quản lý, giám sát, sử dụng hè phố, trật tự giao thông, tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo”, quản lý nhà chung cư, nhà tái định cư…

Ngoài những nguyên nhân khách quan như tốc độ đô thị hóa, sự gia tăng dân số quá nhanh, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội dù đã được đầu tư nhưng chưa tương xứng với yêu cầu của xã hội, chúng ta thấy rõ nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế, yếu kém nêu trên là do công tác quản lý còn buông lỏng, sự phân công, phân nhiệm không rõ ràng, thiếu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng.Trong khi đó, ý thức tự giác chấp hành các quy định về bảo đảm trật tự đô thị của người dân còn hạn chế.

Chính vì vậy, thành phố tiếp tục chọn năm 2015 là Năm trật tự, văn minh đô thị, với các nhiệm vụ trọng tâm: tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các hành vi xây dựng không phép, sai phép, xử lý nghiêm cán bộ, công chức không thực thi đúng chức trách. Tăng cường giám sát nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị, tập trung các lĩnh vực như cấp nước sinh hoạt, vệ sinh môi trường, xây dựng và quản lý các điểm đỗ xe. Triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông, giảm ùn tắc và tai nạn giao thông…

Trật tự và văn minh đô thị là một chủ trương lớn, bao trùm nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, để thực hiện đạt kết quả tốt không chỉ trong ngày một, ngày hai, mà cần tiến hành kiên trì từ tuyên truyền vận động người dân, xây dựng cơ chế, chính sách đến xử lý các vi phạm. Điều quan trọng nhất là tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến nâng cao ý thức trách nhiệm, chấp hành kỷ cương, pháp luật cho nhân dân.Thành phố đã hoàn thành xây dựng, chuẩn bị ban hành Bộ quy tắc ứng xử người Hà Nội, nhằm tạo sự chuyển biến thật sự trong giao tiếp ứng xử, nhất là trong văn hóa giao thông, văn hóa công sở, văn hóa thương mại, cách giao tiếp nơi công cộng.

-----

(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 14-11-2014.