Ngư dân Bình Ðịnh vững vàng bám biển

Từ phát triển đội tàu gỗ công suất lớn

Các chủ trương, chính sách hỗ trợ ngư dân đã giúp Bình Ðịnh gia tăng nhanh chóng đội tàu công suất lớn. Từ năm 2011 đến nay, tỉnh đã có thêm 518 con tàu công suất từ 400 CV trở lên.

Gần bốn năm trước, ông Nguyễn Văn Ái ở xã Mỹ An, huyện Phù Mỹ là ngư dân đầu tiên của Bình Ðịnh mạnh dạn đầu tư hơn bốn tỷ đồng đóng con tàu công suất 900 CV, lớn nhất miền trung khi ấy. Từ hiệu quả vượt trội của việc khai thác con tàu này, ông Ái đã nhanh chóng phát triển đội tàu của gia đình lên sáu chiếc tàu công suất lớn, được trang bị hiện đại. Bình quân mỗi tháng, các con của ông cùng 85 thuyền viên ra khơi ba chuyến, mỗi tàu đánh bắt được từ 30 đến 50 tấn cá các loại. Hơn ba năm trở lại đây, bình quân mỗi năm "tập đoàn" tàu cá của gia đình ông Ái lãi ròng hơn 10 tỷ đồng; mỗi thuyền viên thu nhập từ 180 đến 200 triệu đồng. Mô hình này nhanh chóng được nhân rộng. Ðến nay, Bình Ðịnh đã có đội tàu hùng hậu nhất nước, chiếm 20% số tàu đánh bắt xa bờ của cả nước và chiếm 50% số tàu hoạt động ở ngư trường Hoàng Sa - Trường Sa. Từ năm 2012 đến nay, tỉnh đã có thêm sáu con tàu công suất từ 900 CV đến 1.020 CV và các con tàu này đang hoạt động khai thác rất hiệu quả tại ngư trường Hoàng Sa - Trường Sa.

Tại xưởng đóng tàu của Công ty CP thủy sản Bình Ðịnh ở ven đầm Thị Nại (TP Quy Nhơn), chúng tôi chứng kiến không khí làm việc hăng say của những người thợ đóng tàu. Sáu con tàu công suất hơn 500 CV đang được hoàn thiện. Ông Nguyễn Ngọc Vinh, quản đốc phân xưởng đóng tàu cho biết: Ba năm nay, công việc lúc nào cũng tất bật vì nhu cầu của khách hàng đóng tàu lớn ngày càng nhiều. Chúng tôi đang gấp rút khâu hoàn thiện để hạ thủy sáu con tàu này và tiếp tục đóng mới nhiều con tàu khác công suất lớn hơn.

Bình Ðịnh còn là tỉnh đi đầu trong xây dựng và phát triển mô hình các tổ đoàn kết hoạt động trên biển. Các tổ đoàn kết được thành lập tự nguyện, giúp đỡ nhau trong quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; ứng cứu khi gặp thiên tai, tai nạn, vận chuyển sản phẩm, bảo đảm bám biển dài ngày, giảm thiểu thiệt hại khi gặp rủi ro, hỗ trợ tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển... Ông Nguyễn Hữu Hào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Ðịnh cho biết: Ðến nay, toàn tỉnh có 265 tổ đoàn kết sản xuất, với 1.049 tàu tham gia, chiếm 38% tổng số tàu đánh bắt xa bờ. Trong đó, huyện Hoài Nhơn có 204 tổ, gần 800 tàu, TP Quy Nhơn 36 tổ, 115 tàu và huyện Phù Mỹ 25 tổ, 134 tàu. Mỗi tổ đoàn kết liên kết có từ ba đến năm tàu, được thành lập theo nguyên tắc bốn cùng: cùng nghề, cùng ngư trường, cùng địa bàn cư trú và cùng gia đình hoặc là bạn bè của chủ tàu.

Thực hiện chính sách khuyến khích, hỗ trợ khai thác hải sản xa bờ của Chính phủ, từ năm 2010 đến năm 2013, đã có gần 2.500 tàu tham gia khai thác ở vùng biển xa, trong đó có gần 2.000 tàu với hơn 14.700 lượt hồ sơ được hỗ trợ hơn 631 tỷ đồng. Nhờ vậy, năm 2013, tỉnh Bình Ðịnh đã đánh bắt được gần 190 nghìn tấn hải sản, tăng 11,5% so với kế hoạch, trong đó, sản lượng cá ngừ đại dương đạt hơn 8.500 tấn.

Tấp nập cảng cá Quy Nhơn.

Ðến hiện thực hóa giấc mơ tàu sắt

Những ngày đầu tháng 6, chúng tôi đến thăm Cảng cá Quy Nhơn. Hàng trăm con tàu ken dày bến cảng, ngư dân hối hả chuyển cá lên bờ và chuẩn bị xăng dầu, nhu yếu phẩm... tiếp tục ra khơi. Ông Phạm Văn Nhuần, tài công của tàu BÐ 97199 TS nói: "Tàu chúng tôi vừa cập bến hôm qua, bán xong sản phẩm là lại nhanh chóng ra khơi khu vực Hoàng Sa vì đang mùa biển đẹp. Chúng tôi đi cùng nhiều tàu của nhiều tổ đoàn kết nên rất yên tâm. Hơn nữa, hiện nay ở vùng ngư trường truyền thống đang có các lực lượng Cảnh sát biển và Kiểm ngư làm nhiệm vụ thực thi pháp luật nên anh em càng thêm vững lòng. Chúng tôi mong muốn, Nhà nước tăng cường đầu tư phát triển các lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư giúp ngư dân yên tâm làm ăn. Giữa biển khơi mênh mông, chúng tôi sẽ luôn luôn được tiếp thêm sức mạnh...".

Ðồng chí Lê Hữu Lộc, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, tỉnh đang tập trung hỗ trợ ngư dân đóng mới năm tàu vỏ thép công suất hơn 1.000 CV với đầy đủ trang, thiết bị hiện đại để vươn ra ngư trường Hoàng Sa - Trường Sa đánh bắt cá ngừ đại dương. Trung bình mỗi năm, ngư dân Bình Ðịnh đánh bắt được khoảng 180 nghìn tấn thủy sản, trong đó có hơn 10 nghìn tấn cá ngừ đại dương. Mặc dù có nhiều tiềm năng và lợi thế, song khai thác thủy sản của Bình Ðịnh vẫn đang đối mặt một số khó khăn, thách thức. Do ngư dân áp dụng kỹ thuật đánh bắt chưa phù hợp, bảo quản chưa tốt cho nên chất lượng cá ngừ chưa chiếm lĩnh được thị trường khó tính như Nhật Bản. Vì thế, tỉnh đang tích cực hợp tác Nhật Bản xây dựng chuỗi sản xuất, bảo quản, sơ chế cá ngừ đại dương. Theo đó, nước bạn chuyển giao công nghệ, đào tạo trực tiếp và bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Trong tháng 6 này, các chuyên gia Nhật Bản sẽ đến tập huấn, hướng dẫn ngư dân sử dụng bộ dụng cụ đánh bắt mới, cách sơ chế, bảo quản cá ngừ trong thời gian đánh bắt trên biển đến khi về bờ. Sản phẩm sau khi được ngư dân đánh bắt sẽ đưa vào bờ trước 10 ngày, sau đó xuất khẩu sang Nhật Bản bằng đường hàng không với giá bao tiêu gấp 10 lần giá hiện nay. Hiện tại, Bình Ðịnh đã đề xuất Bộ Kế hoạch và Ðầu tư triển khai dự án khu dịch vụ hậu cần nghề cá Tam Quan với tổng vốn đầu tư khoảng 100 triệu USD (nguồn vốn vay ODA Nhật Bản) nhằm tạo điều kiện cho ngư dân phát triển kinh tế biển.

Ngày 3-6 vừa qua, UBND tỉnh Bình Ðịnh cũng ký kết với Ngân hàng BIDV về việc tài trợ đóng mới 27 tàu đánh bắt hải sản công suất lớn trị giá khoảng 150 tỷ đồng (bao gồm năm tàu vỏ thép đánh bắt cá ngừ đại dương, từ 1.000 CV trở lên) cho ngư dân Bình Ðịnh. Giai đoạn 2014 - 2017, tỉnh sẽ phát triển bổ sung thêm khoảng 100 tàu cá bằng vỏ thép công suất lớn.

Gặp ông Bùi Thanh Ninh (ngư dân ở xã Tam Quan Bắc, Hoài Hương, Bình Ðịnh) được vay vốn đóng mới một chiếc tàu sắt công suất 1.000 CV, tại Lễ ký kết giữa UBND tỉnh Bình Ðịnh và BIDV vừa qua, ông phấn khởi chia sẻ: "Chúng tôi sẽ dùng con tàu này làm tàu hậu cần cung cấp nhiên liệu và nhu yếu phẩm cho đội tàu 16 chiếc của mình để nhanh chóng đưa sản phẩm đánh bắt được vào bờ, bảo đảm chất lượng cao trước khi tiêu thụ. Nhờ các chính sách ưu đãi phát triển đội tàu công suất lớn của Nhà nước, chúng tôi sẽ dần thay thế tàu sắt cho toàn bộ đội tàu gỗ để hoạt động hiệu quả hơn".