Bình luận QUỐC TẾ

Mối đe dọa với quá trình nhất thể hóa châu Âu

Kết quả cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP) vừa diễn ra tại 28 nước thành viên Liên hiệp châu Âu (EU) đã gây chấn động khi các đảng cực hữu chống xu hướng nhất thể hóa châu Âu đã giành thắng lợi lớn. Lo ngại sự trỗi dậy của "làn sóng cánh hữu" sẽ trở thành vật cản với tương lai khu vực, các nhà lãnh đạo EU đã họp khẩn tại Bỉ xem xét lại các ưu tiên chính sách của EU.

Theo kết quả sơ bộ bầu cử EP, khối các đảng Nhân dân châu Âu (EPP) dẫn đầu chiếm 213 ghế, đảng Xã hội 190 ghế, trong khi khối cánh hữu chiếm 140 ghế. Các nhà phân tích cho rằng, kết quả bầu cử nêu trên không quá gây lo ngại, bởi thực tế các đảng EPP và đảng Xã hội vẫn là hai lực lượng lớn nhất trong EP và có khả năng kiềm chế lực lượng cánh hữu với tư tưởng hoài nghi đồng tiền chung châu Âu, bài ngoại và theo đường lối phát xít. Tuy nhiên, các nhóm cực hữu dù khó liên kết với nhau, nhưng có thể đủ mạnh để bày tỏ quan điểm và làm chậm tiến trình thông qua các quyết định tại EP. Và như vậy, trong chặng đường liên kết, phát triển trước mắt của châu Âu, lực lượng cực hữu sẽ là "kẻ ngáng đường" mà EU không thể không quan tâm và lo ngại.

Mặc dù số ghế mà các đảng thuộc cánh hữu giành được trong cuộc bầu cử EP vừa qua gây bất ngờ lớn, song trên thực tế, nếu quan sát tình hình bầu cử ở một số quốc gia châu Âu thời gian qua, có thể nói đây là một "kết quả được báo trước". Tại Pháp, đảng cực hữu Mặt trận quốc gia (FN) thắng lớn với tỷ lệ ủng hộ lên tới 25%. Trong cuộc bầu cử EP tại Anh, đảng Độc lập Anh (UKIP) với chủ trương chống EU và phản đối nhập cư đã tạo ra một "cơn động đất" khi đứng đầu với 27,5% số phiếu ủng hộ, giành 24 ghế EP. Tại Na Uy, cuộc bầu cử Quốc hội cách đây ít lâu đã làm thay đổi cục diện chính trường nước này, chấm dứt tám năm cầm quyền của liên minh trung tả và mở ra một giai đoạn mới cho một chính phủ trung hữu do đảng Bảo thủ đứng đầu. Trong khi đó, ở Xlô-va-ki-a, bốn đảng trung hữu đã giành đa số ghế trong Quốc hội sau cuộc tổng tuyển cử mới đây và đã nhất trí thành lập chính phủ liên hiệp...

Theo các nhà phân tích, chủ nghĩa dân túy "bùng phát" tại châu Âu thời gian qua là cơ hội đưa lực lượng cực hữu giành thêm nhiều ghế Nghị viện châu Âu. Mấy năm qua, nhiều nền kinh tế châu Âu lâm "trọng bệnh" do cuộc khủng hoảng nợ công. Các chính phủ "nợ như Chúa Chổm" lại phải thực thi chính sách "thắt lưng buộc bụng" khiến đời sống người dân ngày càng khó khăn, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Hiện, tỷ lệ thất nghiệp tại Hy Lạp là 28%, Tây Ban Nha 26% và Bồ Đào Nha hơn 16%. Vì vậy, một bộ phận người dân bất mãn với chính phủ và "đổ lỗi" cho giới lãnh đạo EU và đồng ơ-rô là "thủ phạm" gây nên khủng hoảng, đã quay sang ủng hộ đảng cực hữu và theo xu hướng chống EU.

Một nhà ngoại giao cấp cao của châu Âu thậm chí đánh giá rằng, kết quả bầu cử EP phản ánh tình trạng bất ổn còn nghiêm trọng hơn cuộc khủng hoảng kinh tế từng tàn phá Khu vực đồng ơ-rô. Tình trạng cánh hữu ngày càng có vị thế trên chính trường châu Âu đã khiến các nhà hoạch định chính sách của khu vực này quan tâm và lo ngại, đồng thời đặt EU trước thách thức phải đẩy mạnh cải cách, đổi mới. Tổng thống Pháp Ph.Ô-lăng-đơ đề xuất xây dựng một EU đơn giản, rõ ràng và hiệu quả. Trong khi đó, Thủ tướng Anh Đ.Ca-mê-rôn kêu gọi lãnh đạo châu Âu cần thay đổi và EU không thể hoạt động như hiện nay. Nhận định về cuộc bầu cử EP, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) G.Ba-rô-xô cho rằng, kết quả này buộc lãnh đạo chính trị ở cấp quốc gia và trong EU phải suy nghĩ về trách nhiệm của mình.

Có thể nói, kết quả bầu cử EP đã cho các nhà lãnh đạo EU thấy rõ hơn nhu cầu cấp thiết cần tiến hành cải tổ nhằm đáp ứng mong mỏi của cử tri về việc làm, tăng trưởng kinh tế và một tương lai tươi sáng hơn. Việc các đảng cánh hữu "trỗi dậy" mạnh mẽ là lời "cảnh tỉnh" đối với EU, khiến lãnh đạo 28 nước thành viên nhất trí xem xét lại các ưu tiên chính sách trong hàng loạt vấn đề gai góc, như năng lượng, tự do lưu thông hàng hóa và con người, tình trạng thất nghiệp gia tăng. Rõ ràng kết quả cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu là tín hiệu quan trọng cho thấy một bộ phận người dân đang bất bình, song số phiếu ủng hộ các đảng cánh hữu có tư tưởng chống EU chỉ chiếm khoảng một phần ba tổng số phiếu bầu, trong khi xu hướng chính vẫn là ủng hộ EU. Do vậy, các nhà phân tích cho rằng, EU có thể lấy lại sự ủng hộ cao của người dân nếu đáp ứng được nguyện vọng của các cử tri và cải thiện nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm