Theo Cục Thuế Hà Nội, công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của ngành thuế trong năm nay. Thế nhưng, sau sáu tháng, Cục Thuế mới thu được 6.385 tỷ đồng, chỉ bằng gần một phần tư số tiền thuế mà các doanh nghiệp vẫn đang chây ỳ không chịu nộp. Phó Cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội Thái Dũng Tiến cho biết, tổng số tiền nợ đến thời điểm này đã lên tới 23 nghìn tỷ đồng. Trong đó, nợ thuế và phí là 9.600 tỷ đồng, nợ thuế đất là 7.400 tỷ đồng và các khoản còn lại là 5.900 tỷ đồng.
Đáng lưu ý, các khoản nợ trong lĩnh vực xây dựng cơ bản đang chiếm tỷ lệ lớn và kéo dài nhiều năm. Sau khi tuyên truyền, nhắc nhở, đốc thúc mà các doanh nghiệp vẫn chậm nộp, cực chẳng đã, ngành Thuế công khai tên các doanh nghiệp còn nợ lên các phương tiện thông tin đại chúng. Từ đầu tháng 7 đến nay, Cục Thuế Hà Nội đã công khai danh sách 169 doanh nghiệp nợ thuế nhiều (tính đến ngày 31-5-2015) và 38 dự án nợ tiền sử dụng đất (tính đến ngày 30-6-2015). Nhiều doanh nghiệp có mức nợ “khủng” như Công ty Sông Đà Thăng Long nợ hơn 375,2 tỷ đồng; Công ty CP Viglacera Hà Nội nợ hơn 88 tỷ đồng; Công ty CP CAVICO xây dựng Cầu hầm nợ hơn 80 tỷ đồng; Công ty CP Sông Đà 9.06 nợ hơn 68 tỷ đồng; Công ty CP Tập đoàn Điện tử Công nghiệp Việt Nam nợ hơn 65 tỷ đồng... Trong danh sách cũng có tên hàng loạt các dự án bất động sản đang nợ tiền sử dụng đất: Dự án đầu tư xây dựng văn phòng giao dịch, nhà ở, chung cư cao tầng, biệt thự nhà vườn để bán và cho thuê tại phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai) nợ hơn 322 tỷ đồng; Dự án Tổ hợp văn phòng, dịch vụ thương mại và nhà ở Thành An nợ hơn 142 tỷ đồng; Dự án TTTM và Nhà ở C1 Khu đô thị mới Trung Hòa - Nhân Chính (quận Thanh Xuân) nợ gần 116 tỷ đồng...
Nguyên nhân nợ tiền sử dụng đất thì có nhiều, do công tác giải phóng mặt bằng chậm, xảy ra tranh chấp hoặc có thay đổi thiết kế trong quá trình triển khai dự án. Bên cạnh đó còn do tình hình kinh tế khó khăn chung, doanh nghiệp chưa huy động được vốn... Nhưng, cũng không ít doanh nghiệp dù đủ năng lực tài chính vẫn cố tình chây ỳ không nộp thuế. Bởi ngay sau bị công khai danh tính, các doanh nghiệp chủ dự án đã liên hệ với cơ quan thuế để trao đổi và cam kết tiến độ nộp nợ. Tính đến ngày 15-7 đã có 15 trong số 38 dự án nộp tiền sử dụng đất với tổng số tiền 219.377 tỷ đồng.
Để công tác thu hồi nợ đọng thuế, phí và tiền sử dụng đất đạt kết quả tốt hơn, trong các tháng 7, 8, 9, Cục Thuế thành phố sẽ tiếp tục công khai danh sách các doanh nghiệp và dự án còn nợ thuế, phí và tiền sử dụng đất, nhất là đối với các doanh nghiệp có thể triển khai dự án nhưng vẫn nợ. Ngành Thuế cũng khuyến cáo người dân, nên cân nhắc trước khi mua bất động sản của các doanh nghiệp còn nợ tiền sử dụng đất vì sẽ gặp khó khăn khi tiến hành làm các thủ tục về quyền sử dụng đất. “Chúng tôi đang phân loại và sẽ cùng các Sở: Tài nguyên và Môi trường, Tài chính và Xây dựng xuống tận doanh nghiệp xem họ khó khăn thế nào. Từ đó sẽ tập trung xử lý những đối tượng được Nhà nước ưu đãi, nhưng lại không nộp hoặc đã triển khai dự án, đã huy động tiền và có dòng tiền luân chuyển rồi mà vẫn nợ tiền sử dụng đất. Với những doanh nghiệp không nộp tiền sử dụng đất, chúng tôi sẽ kiến nghị UBND thành phố có cơ chế thu hồi dự án”, Phó Cục trưởng Thái Dũng Tiến khẳng định.
Trưởng phòng Tuyên truyền Hỗ trợ người nộp thuế (Cục Thuế Hà Nội) Nguyễn Thị Hải Yến cho biết thêm, theo quy định, việc chậm nộp tiền sử dụng đất của các chủ đầu tư dự án sẽ bị cơ quan thuế xử lý theo quy định. Các doanh nghiệp sẽ phải nộp thêm vào ngân sách 0,05% tính trên số tiền và số ngày chậm nộp. Đồng thời, cơ quan thuế sẽ tiến hành các biện pháp cưỡng chế để thu nợ theo quy định. Ngành thuế cũng sẽ đối chiếu hóa đơn đầu ra của doanh nghiệp này với hóa đơn đầu vào của doanh nghiệp kia để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, xác minh, cảnh báo và chuyển hồ sơ sang cơ quan công an đề nghị điều tra, làm rõ các hành vi sai phạm về kinh doanh, nộp thuế, phí…
Việc công khai danh tính doanh nghiệp, các dự án còn nợ đọng thuế là một biện pháp mạnh tay và khá hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng, ngành thuế cần công khai chính xác, cụ thể từng đơn vị, từng dự án, từng khoản chậm để tránh việc ảnh hưởng chung đến các dự án khác của doanh nghiệp. Bên cạnh đó cũng mong muốn thành phố, các sở ngành tiếp tục triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo điều kiện để sản xuất, kinh doanh phát triển, giúp doanh nghiệp hoàn thành tốt nghĩa vụ và trách nhiệm về thuế với nhà nước.