Loạn phí bến xe khách

Đủ loại phí

Thời gian qua, các DN vận tải tại TP Cần Thơ và cả người dân đều “kêu trời” do việc bến xe khách Cần Thơ thu nhiều khoản phí dịch vụ cao và bất hợp lý. Đây là bến xe do Công ty cổ phần Bến xe tàu phà Cần Thơ độc quyền khai thác quản lý và đang thu nhiều khoản phí không đúng theo quy định, nhất là khoản phí dịch vụ sân đường. Anh Lê Hồng Quang, một người dân trú ở quận Bình Thủy (Cần Thơ) bực bội cho biết: Cứ mỗi lần chạy ô-tô vào bến xe khách Cần Thơ đón bạn là tôi phải móc ví đóng 11 nghìn đồng gọi là phí dịch vụ sân đường. Điều này rất bất hợp lý vì tôi không kinh doanh, chỉ đón người thân thì sao lại phải đóng phí.

Theo khảo sát của chúng tôi, với đoạn đường chỉ dài chừng 100 m, người dân bị thu tới 11 nghìn đồng, mức thu phí “dịch vụ sân đường” này còn cao hơn phí đường cao tốc nhiều lần. Không chỉ ô-tô, cả xe máy ra vào bến xe cũng phải chịu mức phí dịch vụ 3.000 đồng/lượt. Tuy nhiên, mức thu này vẫn chưa thấm vào đâu so với những khoản phí mà các nhà xe kinh doanh vận tải hành khách phải gánh chịu. Ngoài việc thu phí tính trên số ghế của mỗi xe khách ra vào bến theo quy định, bến xe khách Cần Thơ còn “tận thu” thêm nhiều loại phí khác như phí lưu bến từ 20 đến 50 nghìn đồng tùy số ghế trên xe, phí dịch vụ xe khách lên xuống hàng hóa (dù có hay không có hàng), phí vệ sinh, an ninh trật tự,... Tương tự, tại các bến xe trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cũng có hiện tượng “loạn” thu phí. Đại diện nhà xe Duyên Hà (chạy tuyến TP Hồ Chí Minh - Đác Nông) phản ánh: Bến xe Miền Đông thu phí xuất bến xe khách theo số ghế mà không chừa ghế lái xe, ghế lái phụ là vô lý. “Xe thì phải có lái, có phụ chứ. Tận thu như thế DN làm sao phát triển” - một lái xe tuyến TP Hồ Chí Minh - Buôn Ma Thuột phàn nàn.

So với các bến xe phía nam, việc thu phí ở các bến xe phía bắc có phần ổn định hơn. Anh Lê Văn Hùng, lái xe khách tuyến Hà Nội - Thái Nguyên đăng ký đón trả khách tại bến xe khách Mỹ Đình (Hà Nội) cho biết: Chi phí cho mỗi xe vào bến là 70 nghìn đồng tiền “phơi lệnh” (phí xuất bến) và năm nghìn đồng phí đỗ xe. Với chi phí như vậy, nhà xe có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, một lái xe tên T chuyên chạy tuyến Yên Khánh (Ninh Bình) – Giáp Bát (Hà Nội) lại cho biết: Tuy bến xe chỉ thu mỗi tiền “phơi lệnh”, nhưng nhà xe còn phải chi thêm nhiều loại phí “ngầm” khác như 20 nghìn đồng tiền bến bãi, 10 nghìn đồng cho bảo vệ mỗi lần xe xuất bến,… để được suôn sẻ. Những khoản chi này tuy không lớn, nhưng cũng tạo thêm gánh nặng cho DN.

Trách nhiệm của cơ quan quản lý

Điều đáng nói, khi nghe thắc mắc về việc “tận thu” phí, hầu hết các bến xe đều khẳng định đang thu đúng quy định. Đại diện Công ty CP Bến xe tàu phà Cần Thơ cho biết: Việc thu phí tại bến xe khách Cần Thơ được thực hiện đúng theo Thông tư liên tịch của Bộ Tài chính và Bộ Giao thông vận tải (GTVT). Công ty này cũng đã gửi bảng kê khai giá các dịch vụ ra vào bến xe đến Sở Tài chính, Sở GTVT và niêm yết rõ tại bến xe. Tuy nhiên, tại điều 2 của Thông tư này ghi rõ, đối tượng áp dụng quy định chỉ bao gồm các DN, hợp tác xã và hộ kinh doanh vận tải bằng xe ô-tô, kinh doanh dịch vụ vận tải hỗ trợ đường bộ. Thế nhưng bến xe khách Cần Thơ vẫn ngang nhiên thu phí dịch vụ sân đường với tất cả các xe cá nhân ra vào bến, kể cả xe của người dân không tham gia kinh doanh. Bên cạnh đó, theo rà soát, bến xe khách Cần Thơ tuy quy mô không đạt chuẩn bến xe loại một, nhưng phí dịch vụ vẫn áp dụng ở mức cao hơn quy định. Chẳng hạn, quy định của UBND thành phố Cần Thơ cho phép mức thu cao nhất đối với xe chạy tuyến cố định là 5.000 đồng/ghế, 7.500 đồng/giường nhưng bến xe khách Cần Thơ lại áp mức thu 5.225 đồng/ghế và 7.838 đồng/giường.

Phó Tổng Giám đốc bến xe Miền Đông (TP Hồ Chí Minh) Thượng Thanh Hải khẳng định: Việc thu phí dịch vụ với xe trung chuyển, ghế lái, ghế phụ xe khách,… là hợp lý, đúng theo quy định của UBND thành phố Hồ Chí Minh và cũng là cần thiết để duy trì nguồn nhân lực, tài chính cho việc quản lý xe ra vào, bảo đảm an toàn cho hành khách và duy tu hạ tầng. Riêng việc bến xe thu tăng của DN 10%/năm là do áp lực mà các cơ quan phân bổ nhằm tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, ý kiến này lại gặp phải sự phản đối từ phía các DN vận tải. Nhiều nhà xe cho rằng, việc xe trung chuyển hành khách vào bến cũng phải đóng hai loại phí vào bến và thuê nơi đỗ xe với mức cao là bất hợp lý vì đây chỉ là phương tiện đưa, đón khách miễn phí. Đại diện Công ty CP Dịch vụ vận tải và du lịch Phương Trang kiến nghị: Để giảm chi phí, thúc đẩy DN vận tải phát triển, các bến xe cần xóa bỏ việc thu phí đối với xe trung chuyển vì DN sử dụng xe trung chuyển miễn phí chỉ để thu hút hành khách vào bến, hạn chế tình trạng “xe dù” chạy bên ngoài vừa lộn xộn, vừa mất an ninh, trật tự, lại ảnh hưởng nguồn thu của bến xe.

Được biết, đầu tháng 7 vừa qua, UBND thành phố Cần Thơ đã yêu cầu bến xe tàu phà Cần Thơ phải dừng thu dịch vụ sử dụng sân đường tại bến xe; giao Sở Tài chính, Sở GTVT soạn thảo công văn gửi Bộ Tài chính và Bộ GTVT xin ý kiến hướng dẫn chung quanh vụ việc này. Tuy nhiên, cho đến ngày cuối tháng 7, bến xe này vẫn thu dịch vụ sử dụng sân đường như bình thường đối với xe ô-tô cá nhân, xe máy đưa đón người thân tại bến xe. Trước những phản ứng gay gắt từ phía dư luận và DN vận tải, đầu tháng 8 vừa qua, lần thứ hai, UBND thành phố Cần Thơ phải ra văn bản yêu cầu đơn vị này dừng ngay việc thu dịch vụ sân đường tại bến xe. Đồng thời, tiếp tục giao các sở: Tài chính, GTVT khẩn trương rà soát lại các khoản thu phí, dịch vụ của công ty để kịp thời tham mưu cho UBND thành phố ban hành văn bản pháp luật nhằm chấn chỉnh việc thu phí, dịch vụ của đơn vị này theo đúng quy định pháp luật.

Giám đốc Công ty cổ phần bến xe Hà Nội Nguyễn Tùng Anh chia sẻ: Công ty sẽ tăng cường nhân lực, tổ chức các đội tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn và chấm dứt triệt để nạn “thu phí ngầm” tại các bến xe do công ty quản lý. Trường hợp nào bị phát hiện, đơn vị kiên quyết xử phạt thật nặng để tăng cường tính răn đe. Nạn “loạn” thu phí đang hoành hành như hiện nay, nhất là hiện tượng “thu phí ngầm” tại một số bến xe, được lãnh đạo bến xe lý giải chủ yếu do các nhà xe “cố tình” làm sai. Nhưng nguyên nhân sâu xa của hiện tượng này, theo nhận định của chúng tôi, lại bắt nguồn từ sự buông lỏng trong quản lý của các cơ quan chức năng địa phương. Nếu ngay từ đầu, việc ban hành quy định thu phí được xem xét, đánh giá một cách cẩn trọng và hợp tình, hợp lý; công tác giám sát thực hiện nghiêm túc và minh bạch thì chắc chắn các bến xe sẽ không có cơ hội lợi dụng kẽ hở chính sách để tận thu như hiện nay. Chỉ khi bớt đi các khoản thu bất hợp lý, mới tạo điều kiện cho các DN vận tải có nguồn lực nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm giá vé và người dân mới được hưởng chất lượng dịch vụ tương ứng số tiền bỏ ra, không phải chịu những khoản phí vô lý.

Trước đây, tôi vẫn cho xe vào bến xe Miền Đông đón khách nhưng từ hơn một năm nay phải bỏ bến ra ngoài chạy “dù”. Mặc dù biết việc này vi phạm pháp luật nhưng không riêng gì tôi mà nhiều nhà xe khác đều buộc phải bỏ bến, những khoản phí “trời ơi” phải đóng quá nhiều, không còn lợi nhuận.

Nguyễn Văn T.

Chủ xe khách chạy tuyến TP Hồ Chí Minh - Phan Rang

Qua kinh nghiệm nhiều năm cho thấy, việc đăng ký được một “nốt” trong các bến xe rất quý giá đối với các nhà xe và chắc chắn không có ai chịu bỏ bến. Sự buông lỏng quản lý của chính quyền và lực lượng chức năng các địa phương mới là nguyên nhân chính dẫn đến nạn xe “dù” diễn ra tràn lan như hiện nay.

Thân Văn Thanh

Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam