Khai thác đất trái phép làm vật liệu thi công đại lộ Đông-Tây

Đại lộ Đông-Tây tỉnh Thái Nguyên được xây dựng dài 9 km, nền đường rộng 33 mét, mặt đường rộng 24m, ở giữa có dải phân cách rộng 5m, vỉa hè mỗi bên rộng 2m, hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, chi phí giải phóng mặt bằng, tái định cư... với tổng số vốn đầu tư gần một nghìn tỷ đồng, trong đó, vốn Trái phiếu Chính phủ 670 tỷ đồng, còn lại là ngân sách tỉnh Thái Nguyên.

Dự kiến hoàn thành vào tháng 6-2020, đại lộ Đông-Tây nối quốc lộ 37 tại thị trấn Hương Sơn, huyện Phú Bình đi qua Khu công nghiệp-nông nghiệp công nghệ cao-Đô thị và Dịch vụ Yên Bình nối với cao tốc Hà Nội-Thái Nguyên tại nút giao Yên Bình, thuộc thị xã Phổ Yên.

Đại lộ Đông-Tây là tuyến đường lớn, đi qua địa hình phức tạp, phần lớn là đồng ruộng nên lượng bùn, đất không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật phải đào bỏ đi, thay thế và tôn cao cần lượng đất rất lớn. Chủ đầu tư tuyến đường là Ban Quản lý các dự án giao thông tỉnh Thái Nguyên cho biết, riêng lượng đất làm vật liệu đắp cho toàn tuyến là khoảng 600 nghìn m3.

Để có đất làm vật liệu đắp tuyến đường, Ban Quản lý các dự án giao thông tỉnh Thái Nguyên đã đăng ký sử dụng đất làm vật liệu đắp tại mỏ núi Choẹt, xã Minh Đức, thị xã Phổ Yên và mỏ đất khu vực xóm Ngoài, xóm Giữa thuộc xã Xuân Phương, xóm Kha Nhi thuộc xã Kha Sơn, huyện Phú Bình. Đất làm vật liệu san lấp ở những nơi này đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật thi công tuyến đường.

Tuy nhiên, trên thực tế thời gian vừa qua, một số nhà thầu xây dựng tuyến đường chưa lấy đất ở các mỏ được đăng ký khai thác hợp pháp nêu trên, cụ thể là mua đất của một số cá nhân khai thác trái phép trên địa bàn xã Úc Kỳ, Hà Châu, Nga My chở đến công trình.

Một nhà thầu thi công đại lộ Đông-Tây qua xã Nga My cho biết: Chúng tôi hợp đồng với một nhà thầu phụ cung cấp vật liệu đắp tại công trình, đất đạt chất lượng thì chúng tôi nghiệm thu, thanh toán. Còn trên thực tế, nhà thầu phụ có khai thác ở mỏ hợp pháp hay không thì chúng tôi chưa kiểm soát được.

Thời gian vừa qua, một số nhà thầu sử dụng đất khai thác trái phép ở xã Úc Kỳ làm vật liệu san lấp đại lộ Đông-Tây.

Nhiều người dân ở xã Hà Châu, Nga My cho hay: Thời gian vừa qua, một số cá nhân đã mua nhiều quả đồi của người dân địa phương, khi đại lộ Đông-Tây được xây dựng, họ huy động máy xúc đào đất, dùng ô-tô chở đến công trình bán trực tiếp cho các nhà thầu. Vì thế chất lượng đất làm vật liệu san lấp cũng khó kiểm soát, điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng tuyến đường về sau. Tình trạng ô-tô chở đất khai thác trái phép làm vật liệu gây hư hỏng đường giao thông, ô nhiễm môi trường, nguy cơ mất an toàn giao thông làm người dân bức xúc.

Không những vậy, các cá nhân khai thác đất trái phép làm vật liệu san lấp đại lộ Đông-Tây trốn tránh đóng các loại thuế, phí đối với Nhà nước nên giá thành rẻ. Trong khi đó, để được cấp phép khai thác các điểm mỏ tại các xã Xuân Phương, Kha Sơn làm vật liệu san lấp công trình, các đơn vị liên quan phải tuân thủ các quy trình đánh giá chất lượng đất, thăm dò, đấu giá quyền khai thác, phê duyệt trữ lượng, phê duyệt phương án khai thác, phê duyệt đánh giá thác động môi trường... nộp các khoản thuế, phí cho Nhà nước.

Tình trạng khai thác đất trái phép làm vật liệu san lấp, tranh chấp đường vận chuyển thời gian vừa qua trên địa bàn huyện Phú Bình đã ảnh hưởng đến an ninh trật tự, thậm chí có “bưởng” khai thác đất bị chém lìa cánh tay, làm nhân dân bất an.

Nhân dân địa phương đề nghị chủ đầu tư, đơn vị tư vấn giám sát cần quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất làm vật liệu thi công đại lộ Đông-Tây, kiên quyết không đưa đất được khai thác trái phép vào tuyến đường nhằm bảo đảm chất lượng. Yêu cầu các nhà thầu bảo đảm an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, bảo vệ hạ tầng giao thông nông thôn trong quá trình thi công tuyến đường trọng điểm này.