Khắc phục tình trạng trạm y tế cơ sở xuống cấp ở Phú Yên

Trạm y tế xã Ea Bia, huyện miền núi Sông Hinh có hai dãy nhà cấp bốn, một dãy xây cách đây 20 năm, hiện bỏ trống vì xuống cấp, không bảo đảm điều kiện hoạt động. Dãy còn lại mới hơn, được xây từ năm 2006, với bốn phòng, gồm phòng điều trị (ba giường bệnh); phòng khám, phòng hộ sinh và phòng làm việc chung cả trạm. Trưởng trạm y tế xã, Ksor Nghĩa cho biết, hiện nay, mỗi ngày trạm tổ chức khám, điều trị trung bình 30 người bệnh, so với trước, số lượng người bệnh tăng cao. Tuy nhiên, do thiếu thốn về cơ sở vật chất cho nên công tác khám, điều trị nhiều hạn chế. Trạm còn thiếu phòng đợi, phòng theo dõi sau khi tiêm, thiếu bàn ghế, mái che..., do đó khi triển khai các chương trình mục tiêu y tế quốc gia, như tiêm chủng mở rộng, điều trị sốt xuất huyết... gặp rất nhiều khó khăn.

Chúng tôi đến Trạm y tế xã An Xuân vào lúc hơn 10 giờ sáng, nhưng không có người bệnh nào. Trạm có sáu cán bộ, nhưng chỉ có y tá điều dưỡng Ðào Thị Nữ đang tranh thủ nhổ cỏ ngoài sân. Chị Nữ cho biết, hai cán bộ đang xuống các thôn nắm lại số lượng trẻ suy dinh dưỡng, hai người đi tập huấn, trưởng trạm về huyện họp... Chị tâm sự: Tôi đã công tác tại trạm y tế này 18 năm. Ở đây dân số ít, nhưng địa bàn phức tạp. Trạm y tế từ trước đến nay không có bác sĩ, Trưởng trạm là y sĩ Nguyễn Thị Năm. Cấp trên cũng tạo điều kiện cho đi đào tạo nâng cao trình độ, nhưng không ai muốn đi, vì điều kiện gia đình khó khăn. Do thiếu người, cho nên mỗi cán bộ ở đây đều phụ trách nhiều chương trình, nhiều công việc khác nhau, nhiều lúc sổ sách phải mang về nhà tranh thủ làm vào ban đêm. Trạm chỉ được cấp một máy vi-tính để bàn nhưng đã cũ. Mỗi ngày phải khám cấp thuốc từ 20 đến 30 người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế, nhưng nhiều lúc máy vi-tính bị hỏng cho nên rất khó khăn trong việc theo dõi sổ sách.

Ở Phú Yên, tình trạng cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu nhân lực phục vụ như Trạm y tế Ea Bia, Trạm y tế An Xuân là khá phổ biến, nhưng lâu nay chưa được đầu tư nâng cấp. Thậm chí có địa phương như thị xã Sông Cầu có ba trạm y tế còn "đi ở nhờ": Trạm y tế phường Xuân Phú, Xuân Thành và Xuân Thọ 2. Các trạm y tế này do mới chia tách theo địa giới hành chính, cho nên đang sử dụng tạm các cơ sở của phường làm nơi hoạt động.

Tỉnh Phú Yên hiện có 112 trạm y tế xã, phường, thị trấn với 738 biên chế được giao. Trong đó mới chỉ có 74 trạm y tế có bác sĩ (đạt 66,07% số trạm y tế có bác sĩ), 100% số trạm y tế có y sĩ sản nhi hoặc nữ hộ sinh trung học, trong đó có bảy xã không thành lập trạm y tế nhưng có nhân viên y tế xã hoạt động lồng ghép với bảy phòng khám đa khoa khu vực.

Thời gian qua do tác động của cơ chế thị trường, một số bác sĩ tự ý bỏ việc ra ngoài làm hoặc chuyển công tác sang tỉnh khác, dẫn đến tình trạng thiếu bác sĩ ở các tuyến. Mặc dù Sở Y tế Phú Yên đã chỉ đạo các đơn vị y tế động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho anh em an tâm công tác, nhưng một số bác sĩ vẫn tự ý bỏ việc. Bên cạnh việc cơ sở hạ tầng xuống cấp, trang thiết bị chưa đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao, các trạm y tế xã, phường, thị trấn còn thiếu thuốc thiết yếu cả về chủng loại và số lượng; năng lực và trình độ của đội ngũ cán bộ, viên chức y tế xã, phường không đồng đều; chính sách đối với cán bộ y tế cơ sở còn nhiều bất cập, như: chế độ tiền trực chỉ 10 nghìn đồng/ngày, viên chức trạm y tế không được chuyển lên tuyến trên để công tác...

Theo báo cáo của UBND tỉnh Phú Yên, hiện nay, trong số 112 trạm y tế xã, có bảy trạm y tế gắn kết với phòng khám đa khoa khu vực, 45 trạm y tế có nhu cầu sửa chữa nâng cấp và 19 trạm y tế cần xây mới, hơn 70 trạm y tế xã cần đầu tư mua sắm mới các trang thiết bị cần thiết. Hầu hết các trạm y tế xã đều xuống cấp nặng, trang thiết bị thiếu thốn cho nên ảnh hưởng rất lớn đến công tác khám bệnh ban đầu cho nhân dân. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Quang Nhất, Phú Yên đã chỉ đạo ngành y tế xây dựng kế hoạch đầu tư nâng cấp, sửa chữa và mua sắm trang, thiết bị thiết yếu cho các trạm y tế xã đến năm 2020, với dự kiến nhu cầu kinh phí cần đầu tư là 129 tỷ đồng. Tuy nhiên, với nguồn ngân sách sự nghiệp y tế hằng năm của tỉnh hạn chế nên gặp nhiều khó khăn về vốn đầu tư.

Theo bác sĩ Phan Vũ Nhân, Giám đốc Sở Y tế Phú Yên, mục tiêu của ngành y tế đưa ra trong thời gian từ nay đến năm 2015 là, phấn đấu 100% số trạm y tế xã, phường, thị trấn đều có bác sĩ. Ðể đạt được mục tiêu đề ra, cùng với việc đề nghị xét tuyển bác sĩ về công tác tại tỉnh, ngành y tế đã tham mưu cho UBND tỉnh cử cán bộ, công chức, viên chức, học sinh tốt nghiệp phổ thông đi đào tạo bác sĩ bằng nhiều hình thức như: chính quy theo địa chỉ, liên thông từ y sĩ lên bác sĩ, cử tuyển.

Thực hiện Quyết định số 1816/QÐ-BYT, ngày 26-5-2008 của Bộ Y tế về việc phê duyệt Ðề án "Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh", ngành y tế tỉnh Phú Yên đã luân phiên cử cán bộ từ tuyến trên về hỗ trợ tuyến dưới để chuyển giao kỹ thuật, công nghệ mới tạo điều kiện cho mọi người dân được hưởng các dịch vụ y tế công. Ðồng thời tranh thủ mọi nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, mua sắm trang bị cho các cơ sở y tế, từng bước đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh cho nhân dân.