Văn bản góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý trong quản lý, quy hoạch, đầu tư, khai thác hệ thống cảng biển, đồng thời tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
Văn bản hợp nhất số 111/2026/VBHN-NĐ-BXD được Bộ Xây dựng ban hành ngày 30/9/2026, trên cơ sở hợp nhất Nghị định số 76/2021/NĐ-CP ngày 28/7/2021 của Chính phủ và Nghị định số 14/2026/NĐ-CP ngày 13/1/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Quy định áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan công tác quy hoạch, đầu tư xây dựng, quản lý, khai thác và sử dụng hệ thống cảng biển trên phạm vi cả nước.
Phân loại cảng biển theo thang điểm 100
Theo quy định mới, việc đánh giá, phân loại cảng biển được thực hiện bằng phương pháp chấm điểm, với tổng số điểm tối đa là 100, trên cơ sở 2 nhóm tiêu chí gồm phạm vi ảnh hưởng và quy mô cảng biển.
Trong đó, tiêu chí về phạm vi ảnh hưởng có số điểm tối đa 50, được xác định trên cơ sở quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Cảng biển được xem xét, đánh giá theo vai trò phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của cả nước hoặc liên vùng, trong đó có chức năng trung chuyển quốc tế hoặc cửa ngõ quốc tế; phục vụ cả nước, liên vùng; phục vụ vùng và phục vụ địa phương.
Tiêu chí về quy mô cảng biển có số điểm tối đa 50, được đánh giá trên cơ sở sản lượng hàng hóa thông qua cảng, gồm hàng khô, hàng tổng hợp, hàng container, hàng lỏng và cỡ trọng tải tàu tiếp nhận tại cảng biển đối với các bến cảng tổng hợp, container phục vụ thương mại và bến cảng chuyên dùng.
Căn cứ tổng số điểm, cảng biển Việt Nam được phân thành 4 loại. Cảng biển đặc biệt đạt hơn 90 điểm; cảng biển loại I đạt hơn 70 điểm đến 90 điểm; cảng biển loại II đạt từ 50 điểm đến 70 điểm; cảng biển loại III đạt dưới 50 điểm.
Số liệu phục vụ đánh giá hiện trạng cảng biển gồm quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, số liệu thống kê lượng hàng hóa thông qua trung bình trong 3 năm gần nhất và cỡ trọng tải tàu tiếp nhận được Cục Hàng hải Việt Nam công bố trong năm gần nhất.
Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ
Quy trình đánh giá, phân loại cảng biển được sửa đổi theo hướng quy định cụ thể trách nhiệm, thời hạn phối hợp giữa các cơ quan và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện.
Định kỳ 5 năm một lần, vào tháng 1 của năm đầu tiên hoặc căn cứ tình hình thực tế, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam lập danh mục, đánh giá, phân loại cảng biển và trình Bộ Xây dựng thông qua hệ thống điện tử, dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp.
Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Xây dựng lấy ý kiến các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có liên quan. Các cơ quan được lấy ý kiến có trách nhiệm trả lời bằng văn bản trong thời hạn chậm nhất 2 ngày.
Sau khi nhận đủ ý kiến, trong thời hạn 8 ngày, Bộ Xây dựng tổ chức thẩm định và trình Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp loại, công bố danh mục cảng biển.
Việc hoàn thiện tiêu chí, phương pháp đánh giá và quy trình phân loại cảng biển được kỳ vọng tạo cơ sở thống nhất trong quản lý nhà nước, phục vụ công tác quy hoạch và định hướng đầu tư phát triển hệ thống cảng biển.
Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng hàng hải, thu hút các nguồn lực đầu tư, phát huy lợi thế kinh tế biển, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế.
