Từ nền tảng ấy, MobiFone tiếp tục chuyển mình trước những yêu cầu mới của đất nước, đặc biệt từ khi được chuyển giao về Bộ Công an vào năm 2025 và trở thành doanh nghiệp quốc phòng, an ninh. Không chỉ thay đổi mô hình tổ chức và phương thức quản trị, MobiFone đang từng bước chuyển từ doanh nghiệp viễn thông truyền thống sang doanh nghiệp công nghệ an ninh, đồng hành cùng lực lượng Công an nhân dân phát triển hạ tầng số, làm chủ công nghệ và thực hiện những nhiệm vụ gắn với bảo đảm an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Bài 1: Nhà mạng tiên phong, mở đường cho những bước tiến lịch sử của đất nước trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã mở ra công cuộc đổi mới toàn diện, giúp đất nước thoát khỏi khủng hoảng và chuyển mình mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực. Chính trong bối cảnh đó, sự ra đời của MobiFone - nhà mạng di động đầu tiên tại Việt Nam - đã đánh dấu một bước ngoặt mang tính đột phá, chính thức khai mở kỷ nguyên viễn thông di động cho nước nhà.
Thành lập nhà mạng di động công nghệ GSM đầu tiên tại Việt Nam
Những năm đầu của thập niên 90 của thế kỷ trước, Việt Nam vừa thoát ra khỏi thời kỳ bao cấp còn rất nhiều khó khăn. Nền kinh tế thị trường tuy mới manh nha xuất hiện nhưng đã cho thấy những dấu hiệu phát triển nhanh, đòi hỏi viễn thông, mà đặc biệt là dịch vụ viễn thông di động phải có bước phát triển mới, đáp ứng nhu cầu liên lạc của người dân. Tại thời điểm đó, thực trạng của ngành bưu chính-viễn thông Việt Nam được đánh giá là “nghèo nàn” và “lạc hậu”.
Khi bắt tay vào nghiên cứu và quyết định phát triển viễn thông di động, Việt Nam đứng trước hai sự lựa chọn: Sử dụng công nghệ Analog hay công nghệ số? Với công nghệ Analog (công nghệ đang phổ biến nhất trên thế giới thời điểm đó, chiếm tới hơn 90% thị trường), chúng ta được sự hỗ trợ của những nhà mạng lớn nhất khu vực là Singtel của Singapore. Họ sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ để cùng Việt Nam phát triển hạ tầng viễn thông; mặt khác, chúng ta có thể tận dụng những trang thiết bị mới nhập từ các nước xã hội chủ nghĩa anh em.
Trong khi đó, công nghệ số vẫn còn rất mới, chỉ mới xuất hiện tại các nước phát triển ở châu Âu, châu Mỹ với hai tiêu chuẩn chính là GSM và CDMA. Nhiều ý kiến cho rằng, đất nước còn nghèo, nên phát triển mạng Analog, khi nào kinh tế phát triển thì chuyển sang công nghệ số cũng chưa muộn.
Trước những luồng tư tưởng mạnh mẽ ấy, lãnh đạo Tổng cục Bưu điện vẫn chủ trương trình Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt phê duyệt lựa chọn công nghệ số GSM với mong muốn tiến thẳng lên hiện đại, bắt kịp sự phát triển của thế giới, bởi công nghệ số tuy mới nhưng có rất nhiều ưu điểm, như: chất lượng đường truyền cao; có khả năng nâng cấp cho phép truyền văn bản và hình ảnh; là cơ sở để phát triển đa dịch vụ trên cùng một hạ tầng;…
Kết quả là, đề xuất ngày 31/3/1993 của Tổng cục Bưu điện Việt Nam về việc thành lập mạng di động đầu tiên tại Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ngày 16/4/1993, Công ty Thông tin di động (VMS) với tên thương hiệu mạng viễn thông di động MobiFone chính thức được thành lập. MobiFone là mạng di động GSM đầu tiên, đặt nền móng lịch sử cho ngành di động hiện đại tại Việt Nam. Đây là sự kiện minh chứng cho đường lối đúng đắn trong Nghị quyết Đại hội VI của Đảng về sự bứt phá giới hạn để phát triển đất nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế.
MobiFone - doanh nghiệp viễn thông di động tiên phong “mở đường”
Ngay sau khi thành lập, MobiFone phải đối diện với vấn đề vốn đầu tư, bởi xây dựng hạ tầng di động cần nguồn vốn rất lớn, trong khi ngành bưu chính-viễn thông lúc đó thì gần như “tay trắng”. Nhà mạng MobiFone đã tiên phong không sử dụng vốn nhà nước, quyết định hoạt động theo cơ chế tự thu, tự chi, tự chịu trách nhiệm thông qua việc tận dụng các cơ hội thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua việc áp dụng các quy định của Luật đầu tư nước ngoài đầu tiên của Việt Nam năm 1987 để lựa chọn ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) cùng Comvik, một doanh nghiệp viễn thông của Thụy Điển - đất nước trung lập, có nền kinh tế phát triển và khoa học công nghệ tiên tiến bậc nhất thế giới. Theo đó, Comvik sẽ cung cấp vốn và công nghệ, MobiFone vận hành hệ thống.
Việc hợp tác giữa MobiFone và Comvik được đánh giá là thương vụ BCC hiếm hoi trong lĩnh vực viễn thông nói riêng và trong các thương vụ BCC nói chung khác tại Việt Nam có được thành công mỹ mãn, khẳng định tính đúng đắn của Chính phủ Việt Nam khi lựa chọn đi thẳng vào công nghệ số GSM làm tiêu chuẩn chung cho mạng lưới di động quốc gia, tạo nền tảng để phát triển các mạng sau này, như: Vinaphone, Viettel,… cũng như phát triển lên các công nghệ 3G, 4G, 5G. Sự tiên phong “phá rào” của MobiFone còn được thể hiện ở việc dùng chiến lược “lấy ngoài nuôi trong”, dám tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm và sẵn sàng chấp nhận sự cạnh tranh của thị trường. Hợp tác giữa MobiFone và Comvik đã trở thành bài học kinh điển cho Việt Nam khi tiếp nhận đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực nhạy cảm.
Không chỉ đột phá trong phát triển thị trường viễn thông tại Việt Nam, MobiFone cũng là doanh nghiệp tiên phong trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Ngay từ khi mới thành lập, cùng với các chuyên gia của Comvik-Thụy Điển, lãnh đạo MobiFone đã xác định mục tiêu của việc xây dựng Văn hóa MobiFone nhằm hoàn thiện hệ thống chuẩn mực về tinh thần và vật chất, quy định mối quan hệ, thái độ và hành vi ứng xử của tất cả các thành viên MobiFone hướng tới những giá trị tốt đẹp nhất được mọi người công nhận và xã hội đồng tình, tạo ra nét riêng độc đáo, đồng thời là sức mạnh lâu bền của MobiFone trên thương trường.
Cho đến nay, những bước đi tiên phong, dẫn dắt của MobiFone vẫn mang nhiều ý nghĩa. Dù ngày đầu thành lập, là doanh nghiệp hoàn toàn độc quyền về di động, chưa có bất kỳ đối thủ cạnh tranh nào nhưng MobiFone đã tiên phong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, là doanh nghiệp có dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt nhất Việt Nam, được trao tặng nhiều giải thưởng uy tín qua nhiều năm. Bên cạnh đó, MobiFone cũng là doanh nghiệp đi đầu trong việc tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, trước tiên là trong nội bộ với Vinaphone, sau đó là cạnh tranh quyết liệt với Viettel và các doanh nghiệp viễn thông khác.
Chính sự cạnh tranh này tạo ra các mức giá cước ngày càng hấp dẫn hơn cho người tiêu dùng. Theo nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông Mai Liêm Trực, nền tảng cho sự thành công và bứt phá vững chắc của MobiFone chính là "sự chuyên nghiệp, chất lượng đội ngũ nhân sự và tư duy mở" trong suốt chiều dài phát triển của doanh nghiệp.
Khát vọng bứt phá giới hạn
Là nhà mạng di động đầu tiên tại Việt Nam với sứ mệnh khai phá, mở đường, MobiFone đã tiên phong “phá rào”, tạo dựng nên những mốc son lịch sử phát triển bằng những phẩm chất đáng quý, đó là sự chuyên nghiệp trong văn hóa, là chất lượng của đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, trình độ chuyên môn cao; là tư duy mở, không ngừng đổi mới, sáng tạo của người MobiFone. Những phẩm chất đáng quý đó đã giúp MobiFone vươn mình mạnh mẽ ngay sau khi kết thúc giai đoạn 10 năm hợp tác thành công với Comvik (giai đoạn 1995-2005) để bước vào chặng đua mới với sự bùng nổ của hàng loạt các nhà mạng tại Việt Nam.
Với quyết tâm chính trị cao, MobiFone đã phát triển nhanh chóng cả về quy mô và chất lượng, chú trọng đầu tư xây dựng hệ thống hiện đại và đồng bộ, với hàng loạt trung tâm điều hành thông tin di động và kỹ thuật khai thác tiên tiến trong cả nước, mở rộng vùng phủ sóng, kênh phân phối rộng khắp.
Năm 2014, MobiFone chính thức tách khỏi Tập đoàn VNPT, trở thành doanh nghiệp kinh doanh độc lập thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, chuyển đổi mô hình thành Tổng công ty kinh doanh đa dịch vụ. Nghị quyết Đại hội XII của Đảng xác định: Phát triển mạnh mẽ khoa học công nghệ, làm cho khoa học công nghệ thật sự là động lực quan trọng nhất để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại. Quán triệt, thực hiện chủ trương này, Đảng ủy MobiFone đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh đầu tư phát triển lĩnh vực công nghệ thông tin, đầu tư, phát triển công nghệ 4G, đường trục truyền dẫn cáp quang trải dài từ bắc vào nam - được ví như “đường cao tốc xuyên Việt” của ngành viễn thông, không chỉ đáp ứng nhu cầu truyền dẫn cho MobiFone mà còn đáp ứng nhu cầu về an ninh, quốc phòng, tạo kết nối thông suốt; cùng với đó là sự phát triển mạnh hệ thống kênh phân phối bán lẻ.
Năm 2018, tiếp tục mở ra một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của MobiFone khi Bộ Thông tin và Truyền thông bàn giao quyền đại diện chủ sở hữu quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp của MobiFone về Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Đây là giai đoạn khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã tạo ra nhiều đột phá về công nghệ mới trong các lĩnh vực như sản xuất trí thông minh nhân tạo, chế tạo robot, phát triển mạng internet,... Cùng với đó, đại dịch Covid-19 cũng đóng vai trò là “cú huých“ lịch sử đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số toàn cầu, khiến thị trường di động dần bão hòa, doanh thu thoại và tin nhắn suy giảm.
Trong bối cảnh đó, MobiFone đã kiên định mục tiêu chiến lược: “Giữ vững viễn thông, tấn công không gian mới”, coi chuyển đổi số và phát triển dịch vụ số là động lực tăng trưởng chủ yếu, đồng thời thực hiện chuyển dịch mạnh mẽ trên các lĩnh vực giải pháp số, nền tảng số, nội dung số, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây,... Chính sự bứt phá mạnh mẽ này đã tạo nền tảng vững chắc để doanh nghiệp tự tin tiến ra biển lớn, kiến tạo nên những dịch vụ số mang lại giá trị đột phá cho xã hội.
Nhìn lại chặng đường lịch sử, từ vị thế nhà mạng di động đầu tiên khai mở thị trường viễn thông, MobiFone đã không ngừng bứt phá giới hạn để mang lại những giá trị ý nghĩa cho người dân Việt Nam. Bước vào kỷ nguyên số, tinh thần dấn thân quyết liệt ấy không chỉ là bệ phóng đưa doanh nghiệp vươn lên thành doanh nghiệp công nghệ số hàng đầu, mà còn hun đúc nên bản lĩnh vững vàng để MobiFone tự tin gánh vác những trọng trách thiêng liêng, tầm vóc hơn đối với quốc gia, dân tộc.
(Còn nữa)
