Hoàn thiện các tiêu chuẩn lao động, quan hệ lao động đáp ứng yêu cầu hội nhập

Hiện nay, Việt Nam đang có những bước tiến nhanh, mạnh mẽ trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Với việc ký kết các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, trong đó có Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã tạo cơ hội thúc đẩy nhanh hơn việc hoàn thiện các thể chế này trong quá trình hội nhập quốc tế.

Các đánh giá cho thấy, bên cạnh những mặt thuận lợi, Việt Nam sẽ phải đối diện với ba thách thức về khả năng cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ; năng lực doanh nghiệp và chất lượng thể chế - môi trường kinh doanh. Do vậy, việc hoàn thiện thể chế, chính sách trong đó việc sửa đổi, bổ sung các chính sách về lao động có ý nghĩa quan trọng để người dân và doanh nghiệp tận dụng được các cơ hội do Hiệp định TPP mang lại.

Tại hội thảo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi cho biết: Việc tham gia Hiệp định TPP sẽ thúc đẩy Việt Nam hoàn thiện nhanh hơn thể chế kinh tế thị trường, cơ cấu lại nền kinh tế, cơ cấu lại lực lượng lao động và chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế.

Trong lĩnh vực lao động, các cam kết của TPP đòi hỏi chúng ta phải đáp ứng được các tiêu chuẩn lao động và quan hệ lao động theo Tuyên bố về các nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động năm 1998 của ILO và được cụ thể hóa trong tám công ước cơ bản của ILO...

Ngoài ra, TPP còn đề cập đến ba tiêu chuẩn lao động hay ”điều kiện làm việc có thể chấp nhận được” là lương tối thiểu, giờ làm việc và an toàn lao động mà các quốc gia tham gia TPP phải thực hiện nhưng qua rà soát bước đầu của Chính phủ thì chúng ta cơ bản đáp ứng được các quy định này của TPP.

Tại hội thảo, đại diện các bộ, ngành, tổ chức, các chuyên gia, các nhà khoa học tập trung phân tích, đánh giá tác động toàn diện và cụ thể của việc thực hiện quy định về lao động của TPP trong thực hiện nhiệm vụ, công việc của mình. Từ đó, đề xuất với Quốc hội, Chính phủ các giải pháp hoàn thiện pháp luật, đặc biệt là Bộ luật Lao động (2012), Luật Công đoàn phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế thị trường và các cam kết trong Hiệp định TPP và tổ chức thực thi pháp luật lao động trong nước.

Đồng thời, cũng đề nghị ILO tiếp tục hỗ trợ các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ Việt Nam và Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam trong việc nghiên cứu, tìm hiểu về pháp luật lao động và thực tiễn thực hiện ở các nước thành viên TPP làm cơ sở cho việc đánh giá quá trình thực hiện các cam kết lao động trong TPP của Việt Nam và các quốc gia khác là thành viên Hiệp định.

* Hiệp định TPP sẽ tạo ra một khu vực thương mại tự do (FTA) lớn nhất từ trước tới nay, với tổng GDP lên tới 28.000 tỷ USD, chiếm 40% tổng GDP và khoảng 30% tổng thương mại toàn cầu. TPP có thể giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 23,5 tỷ USD vào năm 2020 và 33,5 tỷ USD vào năm 2025. Xuất khẩu sẽ tăng thêm được 68 tỷ USD vào năm 2025 và Việt Nam có thể là nước được hưởng lợi nhiều nhất trong số 12 nước tham gia TPP.

* Tính đến năm 2016, Việt Nam đã phê chuẩn năm trong số tám công ước cơ bản của ILO và đã nội luật hóa vào trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Trong thời gian tới, sẽ nghiên cứu, phê chuẩn tiếp ba công ước còn lại (gồm: Công ước số 87 về quyền tự do liên kết, Công ước số 98 về quyền thương lượng thỏa ước lao động tập thể và Công ước 105 về xóa bỏ lao động cưỡng bức) để đáp ứng các yêu cầu hội nhập quốc tế.