Hiểu để thêm yêu quê hương đất nước

Ông Dương Trọng Thức năm nay đã 76 tuổi, ở phố Sơn Cao (Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) đã dừng lại rất lâu để đọc kỹ những thông tin trên biển đường Lý Thái Tổ. Trên tấm biển ghi rõ: “ Lý Thái Tổ (974-1028): tức Lý Công Uẩn lên ngôi vua năm 1009. Năm 1010, dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, nay là Thủ đô Hà Nội”. Ông cho biết, dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, thông tin của vị vua đã đặt nền móng cho Thủ đô ngày nay được liên tục đăng tải, nhưng đến nay đã năm năm, nếu như không có những thông tin được nhắc lại như trên con đường này, từ năm sinh, năm mất đến năm ông lên ngôi vua thì có lẽ ông đã không còn nhớ.

Với sự phát triển nhanh của đô thị, nhiều tuyến đường, phố ở thành phố Vĩnh Yên được đầu tư xây dựng nhưng chưa được đặt tên. Vì vậy, ngay từ năm 2013, thành phố đã có chủ trương sắp xếp và đặt tên mới cho các tuyến đường để đáp ứng cho công tác quản lý đô thị, quản lý hành chính, dân cư. Nhân dịp này, thành phố đã thay thế biển tên đường với phần bổ sung chú giải về tiểu sử, công trạng của các danh nhân, anh hùng dân tộc được lấy tên đặt cho mỗi tuyến đường, phố, điều đó không chỉ là cách nhắc nhở, giáo dục truyền thống lịch sử cho người dân, mà còn giúp cho người dân nâng cao tình yêu quê hương, đất nước.

Đây là một ý tưởng không mới, bởi nhiều địa phương trên cả nước đã thực hiện nhưng qua những tấm biển lược ghi về tiểu sử, công trạng, địa danh gắn với chiến tích, vùng đất… người dân đã có thêm thông tin ngắn gọn về nhân vật, vùng đất, địa danh được lựa chọn cho con đường mình đang đi và sinh sống tại đó.

Một thực tế cho thấy, rất nhiều người khi sống trên những con phố mang tên danh nhân hay địa danh đều không nắm rõ người được đặt tên là ai, sống trong thời kỳ nào, công trạng với đất nước như thế nào. Chị Nguyễn Thị Hòa, sống trên phố Tôn Đức Thắng (Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) từ nhiều năm nay, cũng chỉ có thông tin mờ nhạt rằng ông là Chủ tịch nước, nhưng Chủ tịch nước ở giai đoạn nào, thời điểm hoàn cảnh lịch sử ra sao thì chị không nắm được. “Nhiều lúc, con cái tò mò khi ghi địa chỉ vào tờ khai nào đó, cũng có hỏi Tôn Đức Thắng là ai, công lao của ông thế nào mà được đặt tên? Những lúc đó thấy mình thật thiếu hiểu biết” – chị Hòa nói. Nhưng bây giờ ở ngay biển tên đường đã có thông tin ghi rõ: “Tôn Đức Thắng (1888-1982) là Chủ tịch nước thứ hai và cuối cùng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sau này là Chủ tịch nước đầu tiên của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Điều này không chỉ giúp con chị giải đáp được những tò mò về nơi mình đang sống mà còn giúp chị bổ sung thêm kiến thức còn thiếu.

Ông Nguyễn Ngọc Khánh – Trưởng Phòng Quản lý đô thị Vĩnh Yên cho rằng, thông tin được ghi ở trên biển tên đường được thể hiện ngắn gọn, súc tích nhưng đọng lại đầy bổ ích không chỉ khắc sâu hơn vào trí nhớ mà còn khơi gợi để mọi người tìm hiểu kỹ hơn về những thông tin đã ghi. Việc chú thích ở dưới tên đường chỉ được đặt ở đầu và cuối con đường, ngoài ra việc đặt tên đường cũng gắn với những địa điểm liên quan tới công danh và sự nghiệp của nhân vật như đường Lê Quý Đôn được đặt cho tên cho khu vực có trường học sẽ đem lại hiệu quả cao trong tuyên truyền giáo dục.

Theo đề án đặt và đổi tên đường của thành phố Vĩnh Yên thì sẽ có 182 tuyến đường được đặt tên mới. Ngoài các tên nhân vật lịch sử, địa danh đã được đặt cho 52 tuyến đường phố trước đây, việc đặt tên lần này đã bổ sung thêm nhiều tên, địa danh mới có ý nghĩa trong lịch sử dân tộc và của địa phương như: Lạc Long Quân, Đinh Tiên Hoàng, di chỉ Đồng Đậu, địa danh lịch sử Ngọc Thanh… Tuy vậy, cũng có ý kiến đề xuất rằng, thành phố Vĩnh Yên nên xem xét và đặt tên đường cho hai quần Hoang Sa và Trường Sa để giáo dục các thế hệ về việc khẳng định chủ quyền thiêng liêng của đất nước cũng như công trạng to lớn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Các chuyên gia lịch sử cho rằng, khi nhu cầu tìm hiểu thông tin ngày càng cao thì tên đường không chỉ đơn thuần là một cái tên để xác định địa điểm, mà nó trở thành nơi cung cấp thông tin đến người dân về kiến thức lịch sử, văn hóa. Tên tuổi, công trạng của danh nhân và các địa danh lịch sử, đó là di sản của mỗi dân tộc, điều đó không nên chỉ ghi danh trong sử sách mà cần phải được phổ biến để lưu giữ trong lòng, trí nhớ của mỗi người đang sống. Cách làm này cần được triển khai rộng rãi trên khắp các tuyến đường nhằm tạo sự thống nhất đồng bộ toàn thành phố. Bên cạnh đó, trước sự phát triển và hội nhập của đất nước, các chú thích cũng cần có thêm tiếng nước ngoài để khách du lịch cũng có thể đọc và hiểu hơn về con người, đất nước Việt Nam…