Lo ngại học sinh chủ quan
Coi trọng cả quá trình học tập, rèn luyện của HS chứ không chỉ quan tâm tới kết quả cuối cùng, cách đánh giá mới được kỳ vọng sẽ giảm áp lực cho HS, kịp thời động viên HS tiến bộ. Song, trái với sự háo hức của học trò, phần lớn phụ huynh lại băn khoăn, lo lắng với cách đánh giá mới này.
Chị Nguyễn Minh Ngọc, nhà ở huyện Gia Lâm, có con đang học lớp 1 cho biết: Qua hai tuần theo dõi nhận xét trong vở bài làm của con, thấy các lời nhận xét của GV trùng lặp, rất chung chung. Ngày nào cháu đi học về tôi cũng hỏi, hôm nay con học thế nào, cô nhận xét con ra sao, thì đều nhận được câu trả lời của cháu: bình thường mẹ ạ. Kiểm tra sách vở của cháu hằng ngày đều thấy các lời nhận xét: bài làm chưa đạt; con cần cố gắng hơn; có khi cả 3 đến 4 ngày đều phê như nhau. Nếu đổi mới theo cách này, tôi lo sợ các cháu sẽ chểnh mảng, học tập sa sút, vì nếu được điểm giỏi GV nhận xét con làm bài tốt, còn điểm kém, GV phê bài chưa đạt. Nhưng tốt thế nào? Chưa đạt, sai đến đâu? Khó mà nhận biết được giỏi và yếu. Việc này dễ khiến các con chủ quan, lơ là học tập.
Với những lời nhận xét chung chung, điều này phần nào giảm đi tâm trạng háo hức, chờ đợi của HS mỗi khi được cô ghi nhận xét. Những lời nhận xét chung chung, mang ý nghĩa vô thưởng vô phạt như “bài làm đạt”, “đã hoàn thành”… sẽ khiến các em nảy sinh tâm lý chủ quan, mất động lực phấn đấu. Lý giải điều này, một giáo viên lâu năm ở quận Đống Đa cho biết, do tâm lý đã quen với cách cho điểm cũ nên nhiều thầy cô chỉ quy đổi lời nhận xét theo công thức: bài làm tốt, tương đương điểm 9 hoặc 10 thì ghi: “hoàn thành tốt”; nếu được 7 hoặc 8 điểm thì ghi “đã hoàn thành” và 4 hoặc 5 “cần cố gắng”. Nhưng thay vì cho điểm vào vở, các thầy cô sẽ nhẩm tính điểm số rồi cho hàng loạt lời phê có nội dung giống nhau, mang tính chất đối phó.
Xoay quanh vấn đề này, một GV trường tiểu học trên địa bàn quận Đống Đa bày tỏ: Thông tư 30 yêu cầu GV phải quan tâm, đánh giá quá trình học tập của từng HS, trong đó chú ý những em có hoàn cảnh, tính cách, khả năng nhận thức nổi bật hay cá biệt. Tuy nhiên trên thực tế, không phải em nào cũng có nét đặc biệt đó, nếu không rơi vào trường hợp quá giỏi hay kém, thì phần lớn các em có sức học trung bình, GV muốn viết 40 đến 50 lời phê khác nhau trong cùng tiết dạy cũng rất khó.
Giáo viên vất vả
Nhiều ý kiến của GV cho rằng, với quy định vừa mới ban hành, số buổi tập huấn chỉ đếm trên đầu ngón tay, yêu cầu về các loại sổ sách, giấy tờ chưa rõ ràng, GV ôm đồm nhiều sổ sách, làm việc “quá tải”, không có thời gian cho chuyên môn.
Một GV dạy lớp 4 của một trường tiểu học trên địa bàn quận Đống Đa cho biết, việc thực hiện không chấm điểm được hai tuần khiến GV khá vất vả. “Với hơn 50 HS/lớp, mỗi ngày chỉ nhận xét hai môn Toán, Tiếng Việt, với hơn 100 cuốn vở, chúng tôi đang bị quá tải. Không thể thực hiện hết trên lớp mà phải mang về nhà, thời gian dành cho việc soạn giáo án, chuẩn bị bài giảng bị bớt đi. Đối với các GV chủ nhiệm còn rất nhiều sổ sách, giấy tờ cần hoàn thiện như sổ liên lạc, sổ họp, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn, giáo án, sổ chủ nhiệm… không có thời gian dành cho chuyên môn”, GV này chia sẻ.
Những GV dạy các môn chuyên biệt (thể dục, âm nhạc, mỹ thuật) cũng vất vả không kém. Với thời lượng một tiết/tuần/lớp, tùy theo quy mô HS, mỗi trường thường có hai GV chuyên biệt. Mỗi GV phải dạy ít nhất hơn 23 tiết/tuần (số tiết theo quy định tối thiểu) thì chỉ riêng số sổ theo dõi chất lượng giáo dục của mỗi GV đã là 46 cuốn (mỗi lớp hai cuốn). Với sĩ số trung bình như hiện nay, mỗi GV chuyên biệt phải cập nhật nhận xét hằng tuần cho khoảng 1.000 HS theo đủ ba mục. Rõ ràng đó là một khối lượng công việc không nhỏ.
Theo nhiều chuyên gia giáo dục, cách đánh giá bằng nhận xét là xu thế chung của các nước tiên tiến, song phương pháp này chỉ đạt hiệu quả khi lớp ít HS, trong khi, hầu như các nhà trường chưa thể đáp ứng được điều kiện này. Yêu cầu đổi mới giáo dục đòi hỏi GV cần đầu tư nhiều hơn cho bài giảng, chứ không chỉ là việc ghi sổ sách, đó là chưa kể còn nhiều hoạt động giáo dục khác ở trường. Ngoài ra, đa số GV tiểu học là nữ, phải đảm đương việc trong gia đình. Do đó, trong quá trình thực hiện, cơ sở và cấp quản lý cần thẳng thắn chia sẻ, lắng nghe để có những điều chỉnh cần thiết, không nên để xảy ra tình trạng quá tải đối với GV.
Về vấn đề này, Vụ trưởng Giáo dục tiểu học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Phạm Ngọc Định cho rằng, việc thay đổi cách làm cũ, thói quen cũ cần phải có thời gian để GV và HS thích nghi. Thời điểm mới áp dụng việc gặp khó khăn, bỡ ngỡ là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, đây là một xu hướng tiến bộ mà nhiều nước trên thế giới đã áp dụng, cách làm này sẽ giúp HS không bị áp lực bởi điểm số và thành tích ngay từ những ngày đầu đi học. Triển khai Thông tư 30 là một trong những việc góp phần thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo. Trong đó, yêu cầu phải đổi mới kiểm tra, đánh giá, thi cử để nâng cao chất lượng giáo dục.
