Dự án Khu đô thị Tây Nam Kim Giang 1, thuộc huyện Thanh Trì (cũ), được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phê duyệt từ năm 2007, nhưng gặp nhiều vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
Cụ thể, theo quy định cũ, người dân có đất nông nghiệp bị thu hồi hơn 30% diện tích được áp dụng chính sách hỗ trợ 60m² đất ở, nhưng đến năm 2014, theo chính sách mới của Luật Đất đai năm 2013 thì các hộ dân không được hỗ trợ bằng đất, mà chỉ được hỗ trợ bằng tiền. Trong cùng dự án có hai chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khiến nhiều người dân không đồng thuận.
Anh Triệu Đình T. ở phố Triều Khúc cho biết, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tạo điều kiện cho các hộ dân có nguyện vọng nhận đất ở viết đơn gửi Ủy ban nhân dân xã Tân Triều, nhưng rất nhiều người không biết thông tin để làm đơn đề nghị. Vì thế, gia đình anh và nhiều hộ dân kiến nghị được hưởng chế độ hỗ trợ, chuyển đổi nghề và tạo việc làm bằng giao đất ở, bảo đảm chính sách thống nhất trong cùng dự án.
Còn dự án khu đô thị mới Nam An Khánh tiến hành giải phóng mặt bằng từ năm 2008, được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cho phép tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm bằng việc giao đất dịch vụ.
Từ năm 2007 đến 2010, Ủy ban nhân dân huyện Hoài Đức (cũ) đã giải phóng mặt bằng hơn 24ha đất tại xã An Thượng, bố trí đất dịch vụ cho gần 590 hộ dân; còn lại gần 560 trường hợp chưa được bố trí đất do chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Đáng chú ý, có hơn 2.100 trường hợp có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi dưới 30%, nhưng vẫn được chính quyền thông báo đủ điều kiện hưởng đất dịch vụ và thực tế đã giao đất tại thực địa cho gần 870 hộ dân.
Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp được quy định tại Nghị định số 17/2006/NĐ-CP và Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ giúp người dân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi đất có cơ hội chuyển đổi nghề sang kinh doanh, dịch vụ, thương mại nhằm hỗ trợ sinh kế, ổn định đời sống.
Tuy nhiên, Hà Nội tồn tại nhiều dự án triển khai thu hồi đất kéo dài qua nhiều thời kỳ và nhiều giai đoạn của chính sách, pháp luật đất đai, dẫn đến trong cùng một dự án có những hộ gia đình, cá nhân được áp dụng các chính sách hỗ trợ khác nhau, không đồng nhất.
Tổng số vướng mắc trong công tác giao đất dịch vụ, đất ở của thành phố còn hơn 22.000 trường hợp, trong đó hơn 11.750 trường hợp được tạm giao đất, gần 10.300 trường hợp chưa được giao đất.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, việc áp dụng chính sách đất dịch vụ chỉ áp dụng giới hạn trong 17 xã, phường thuộc 5 quận, huyện trước khi sắp xếp và các trường hợp đã có văn bản chấp thuận, cam kết, thông báo, xét duyệt của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không áp dụng các dự án mới phát sinh. Quỹ đất chỉ sử dụng quỹ đất dịch vụ, đất ở đã được chuẩn bị trước ngày 1/7/2025.
Cùng với đó, người được giao đất phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và người có đất thu hồi, công bằng giữa các nhóm đối tượng; đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách, đưa quỹ đất đang để trống vào sử dụng.
Tại Kỳ họp thứ năm vừa qua, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thông qua Nghị quyết số 44/NQ-HĐND về thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm cho các hộ dân có đất nông nghiệp bị thu hồi hơn 30% diện tích bằng hình thức giao đất dịch vụ.
Hội đồng nhân dân thành phố giao Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo hoàn thiện phương án xử lý cụ thể, bảo đảm đúng phạm vi, đối tượng, nguyên tắc xử lý, trình tự, thủ tục và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Các cơ quan, đơn vị tổ chức triển khai thực hiện xử lý dứt điểm các vướng mắc, phấn đấu hoàn thành giao đất dịch vụ cho người dân trong năm 2027.
