Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản số 1682/BNNMT-QLĐĐ về việc trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến tại Văn bản số 2517/UBDNGS15 ngày 16/1/2026 về việc trả lời, giải quyết kiến nghị của cử tri gửi tới Quốc hội sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV với nội dung: “Đề nghị Chính phủ xem xét chuyển giao thẩm quyền và chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai theo quy định của pháp luật hiện hành về cấp xã để đảm bảo Ủy ban nhân dân cấp xã chủ động và chịu trách nhiệm hoàn toàn trong quy trình quản lý đất đai đã được phân cấp.”
Về kiến nghị này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang và cử tri tỉnh Tuyên Quang như sau:
Việc thành lập, tổ chức Văn phòng đăng ký đất đai theo mô hình một cấp trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường đã thể hiện hiệu quả rõ rệt trong thời gian thực hiện Luật Đất đai năm 2013 như: Kết quả cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đã căn bản hoàn thành, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt kết quả cao; các văn phòng đăng ký đất đai với các chi nhánh trực thuộc là lực lượng nòng cốt, có vai trò chủ đạo trong việc đo đạc lập bản đồ địa chính, xây dựng, quản lý và cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai, là bộ phận trọng yếu của nền tảng chuyển đổi số ngành đất đai, góp phần thực hiện mục tiêu Chính phủ điện tử, hướng tới dịch vụ công đất đai hiện đại, minh bạch, phi địa giới hành chính, …
Thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát và tham mưu các phương án để sắp xếp hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai cho phù hợp.
Ngày 12/6/2025 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai, trong đó quy định Văn phòng đăng ký đất đai có các phòng chuyên môn và các chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.
Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai đặt tại các đơn vị hành chính cấp xã hoặc khu vực liên xã, phường do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định. Quy định này đã phân cấp để Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc sắp xếp, tổ chức Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai đặt tại các đơn vị hành chính cấp xã hoặc khu vực liên xã, phường cho phù hợp với thực tế của địa phương.
Trong thời gian vừa qua, có ý kiến đề nghị đưa chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã. Tuy nhiên, bên cạnh đó, có địa phương đề nghị giữ mô hình Văn phòng đăng ký đất đai có các chi nhánh như hiện nay.
Trong hệ thống các cơ quan quản lý đất đai hiện hành, Văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh trực thuộc đang trực tiếp thực hiện đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, giữ vai trò là lực lượng chuyên môn nòng cốt trong xây dựng, cập nhật, quản lý và vận hành cơ sở dữ liệu đất đai, bảo đảm dữ liệu đất đai “đúng, đủ, sạch, sống”, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai và cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.
Việc đề xuất chuyển giao thẩm quyền và chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã là vấn đề có phạm vi tác động lớn, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người sử dụng đất, đồng thời ảnh hưởng đến tính thống nhất, chuyên nghiệp và hiệu quả của hệ thống đăng ký đất đai.
Đây là chính sách lớn, cần được nghiên cứu một cách tổng thể, trên cơ sở điều tra, khảo sát thực tiễn, đánh giá đầy đủ về điều kiện tổ chức bộ máy, năng lực cán bộ, hạ tầng kỹ thuật, công nghệ thông tin và yêu cầu quản lý cơ sở dữ liệu đất đai trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ “nguyên tắc là một việc chỉ giao cho một người và một người có thể làm nhiều việc”, thời gian vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu để Chính phủ ban hành Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/1/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Tại Điều 14 của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP đã giao một số nhiệm vụ đăng ký biến động đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (theo quy định trước đây thuộc thẩm quyền của Văn phòng đăng ký đất đai, chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại điểm b khoản 2 Điều 136 của Luật Đất đai năm 2024) về Ủy ban nhân dân cấp xã, bao gồm: cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc xác nhận thay đổi trên giấy chứng nhận đã cấp đối với trường hợp cơ quan, người có thẩm quyền cấp xã cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, chuyển hình thức sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, xác định lại diện tích đất ở. Với quy định này đã chuyển giao thẩm quyền và chức năng đối với một số trường hợp đăng ký đất đai từ chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã.
