Sỏi đá cũng phải "đơm bông"
Với 150 ha xoài, sản lượng 4,5 nghìn tấn/năm, trong đó có 15 ha xoài đạt chứng nhận VietGAP, gần 10 ha xoài đạt chứng nhận GlobalGAP, Suối Lớn là HTX đầu tiên tại Đồng Nai đạt chứng nhận GAP cho trái xoài cách đây bốn năm. Đây chính là giấy "thông hành" để xoài Suối Lớn xuất khẩu sang U-crai-na, Hồng Công (Trung Quốc)... Cánh cửa làm ăn lớn đang mở ra khi hiện tại có nhiều đối tác từ châu Âu, Hàn Quốc, Đu-bai... đến đặt vấn đề hợp tác kinh doanh lâu dài với HTX Suối Lớn.
Mùa mưa năm 1995, chàng thanh niên mới ngoài 30 tuổi Nguyễn Thế Bảo ở thị xã Sa Đéc cùng bốn người thân bỏ lại vợ con ở quê, gom góp mang theo 17 chỉ vàng tới xã Xuân Hưng mua 10 ha đất cát bạc màu làm nông nghiệp. Chân ướt, chân ráo lập nghiệp ở nơi đất khách quê người, những khó khăn mà họ phải đối mặt tăng lên gấp bội so với những suy nghĩ ban đầu. Đất đai thì rộng nhưng cây trồng khi "cắm" xuống vùng đất hoang sơ này rất khó sinh trưởng, bởi, cách mặt đất khoảng chừng hơn một gang tay là rất nhiều đá sỏi. Trồng hết loại cây này đến cây khác, đến khi bàn tay chai sạn cũng chưa tìm ra được loại cây nào phù hợp với thổ nhưỡng tại đây. Đây cũng chính là lý do tại sao người dân địa phương đành bỏ hoang, không ai có đủ kiên nhẫn để canh tác. Đến khi vốn liếng cạn dần và nhiều đêm suy nghĩ, năm anh em bàn bạc và quyết tâm trồng xoài. Đất cũng không dễ chiều lòng người, xoài trồng ba năm lá ra xum xuê, xanh tốt nhưng chỉ cho trái lác đác, lỗ chồng chất nợ nần.
Không nản chí, năm 2000, Nguyễn Thế Bảo quyết đi học hỏi kinh nghiệm trồng xoài. Và anh vỡ lẽ ra rằng, giống xoài mà anh dày công tuyển chọn từ miền tây sông nước lên trồng không phù hợp với vùng đất khô cằn, nắng nóng ở miền đông, làm xoài dễ bị rụng bông, khó đậu trái. Biết được nguyên nhân, cộng thêm những kiến thức "học lỏm", năm anh em Bảo đã mày mò xử lý kỹ thuật, áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm làm xoài ra trái chính vụ, trái vụ. Trời không phụ công người có chí, những năm tiếp theo, năng suất xoài tăng vọt từ 25 đến 30 tấn/ha, cao nhất ở tỉnh Đồng Nai vào thời điểm đó và trung bình mỗi năm lợi nhuận đem về hơn 100 triệu đồng/ha.
Từ thành công này, nhiều nông dân trong vùng và ở miền tây kéo lên đây nhờ anh Bảo hướng dẫn kỹ thuật lập vườn xoài. Từ 10 ha xoài ban đầu, diện tích đã tăng lên nhanh chóng 200 ha, rồi lên 500 ha, cho đến hiện nay là hơn 1.000 ha và trở thành một trong những vùng trồng xoài lớn nhất ở Đồng Nai.
Đóng thuyền lớn ra khơi
Diện tích trồng xoài tăng nhanh chóng nhưng lại phát triển phân tán, manh mún, không tạo được cánh đồng mẫu lớn. Trước tình trạng này, anh Bảo đã vận động bà con trong vùng thành lập Câu lạc bộ năng suất cao xoài Suối Lớn nhằm trao đổi kinh nghiệm sản xuất theo hướng tiếp cận khoa học kỹ thuật, tìm cách tiêu thụ sản phẩm hiệu quả. Với những bước đi đúng đắn và làm ăn ngày càng hiệu quả, đến năm 2007, 29 xã viên với 76 ha xoài đã liên kết lại thành lập HTX Suối Lớn. Bảy năm thành lập là chừng ấy thời gian Chủ nhiệm HTX Suối Lớn Nguyễn Thế Bảo lặn lội đi tìm đối tác, tìm đầu ra cho trái xoài Suối Lớn với mong muốn đưa sản phẩm xoài ra thế giới. Tuy nhiên, để trái xoài xuất ngoại, đòi hỏi phải có quy trình kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn GAP.Anh lại tiếp tục vận động xã viên xây dựng sản xuất theo tiêu chuẩn GAP.Sau nhiều năm nỗ lực, đến giữa năm 2010, HTX Suối Lớn đã được Trung tâm kỹ thuật đo lường chất lượng 3 trao giấy chứng nhận VietGap, và sau đó tiếp tục trao giấy chứng nhận GlobalGAP.
Khi đã có tấm giấy "thông hành" xuất ngoại, khó khăn khác lại nảy sinh, đó là rào cản về quy trình bảo quản, bởi muốn trái xoài xuất khẩu đòi hỏi phải bảo quản ít nhất trong 30 ngày. Anh Bảo lại bỏ công sức, tiền bạc tự nghiên cứu, làm máy xử lý nhiệt thành công, bảo quản được trái xoài trong vòng 30 ngày. Với thành công này, vừa qua, một lô xoài Suối Lớn hơn 20 tấn đã xuất sang thị trường U-crai-na, với giá 25 nghìn đồng/kg, cao gấp hơn hai lần giá xoài bán tại thị trường trong nước. Song, để xoài Suối Lớn "bén rễ" ở các thị trường khó tính, thời gian bảo quản trái xoài phải cần 45 ngày, việc này thì nằm ngoài khả năng của HTX vì đòi hỏi công nghệ cao, vốn đầu tư rất lớn. Anh Bảo trăn trở: "Nếu chỉ dựa vào sức mình thì không thể làm được. Nông nghiệp thời hội nhập đang mở ra nhiều cơ hội cho nông dân, nhưng muốn nắm bắt cơ hội này, ngoài việc phải tự thay đổi cách làm ăn thì cần sự vào cuộc của các nhà khoa học, các ban, ngành, nhất là hãy cung cấp cho nông dân công nghệ bảo quản. Đây chính là cái thiếu của HTX cũng là điều mong ước của nông dân hiện nay, có quy trình bảo quản tốt thì trái xoài của Đồng Nai sẽ xuất khẩu ổn định ra thị trường ngoài".
Tầm nhìn của HTX Suối Lớn không chỉ dừng lại ở 150 ha xoài mà tư duy sản xuất lớn đã và đang hình thành khi kế hoạch trong những năm tới là xây dựng cánh đồng mẫu lớn để tập hợp những người trồng xoài lại với nhau sản xuất theo một quy trình đạt chuẩn. Điều này là có thể thực hiện được vì Đồng Nai hiện có ba vùng chuyên canh xoài lớn ở huyện Xuân Lộc, Định Quán, Vĩnh Cửu với diện tích hơn 11 nghìn ha. Đặc biệt, Suối Lớn đang liên kết các doanh nghiệp lớn xúc tiến xây dựng nhà máy chế biến vùng nguyên liệu chế biến xoài sấy dẻo và các sản phẩm khác từ xoài để xuất khẩu sang các thị trường châu Âu, Nhật Bản, Nga...
