Đội tuyển Olympic Vật lý Việt Nam xuất quân

Cuộc tiễn gần… 

Trong căn phòng nhỏ chứa khoảng 20 người, có mặt cả năm thành viên đội tuyển cùng người thân và các thầy giáo đã bồi dưỡng cho các em.

Đã từ năm 2005, việc rèn luyện, bồi dưỡng cho đội tuyển Vật lý được Bộ GD-ĐT giao cho các thầy giáo trường ĐH Sư phạm Hà Nội. Nhờ đó, thành tích thi quốc tế môn Vật lý những năm gần đây cũng cao hơn mọi năm. Cũng vì sự tín nhiệm này, trong năm tới, việc bồi dưỡng học sinh dự tất cả các môn thi Olympic cũng sẽ được Bộ giao về cho trường.

Năm nay các thầy cũng tiễn các trò đi thi, nhưng không phải lên máy bay, mà chỉ tiễn từ Khách sạn Phương Nam sang Khách sạn La Thành, nơi 82 đội tuyển quốc tế, trong đó có Việt Nam tập trung để dự thi IPhO 2008.

Bài phát biểu ngắn của GS, TS Nguyễn Viết Thịnh, Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Hà Nội thể hiện sự quan tâm của nhà trường đối với các em. “Gia đình và đất nước đặt nhiều kỳ vọng ở các em, nhưng các em cứ coi đây như là một cuộc thử sức của mình mà không phải chịu sức ép nào cả, để rồi trong bài giải của mình, các em sẽ có được sự thăng hoa, sáng tạo”, GS Nguyễn Viết Thịnh nói.

Ông còn nhắc nhở các học trò đây còn là dịp để các em giao lưu văn hóa với các bạn bè, đưa thông điệp về tình hữu nghị của Việt Nam đến với bạn bè các nước.

Các thầy của trường ĐH Sư phạm năm nay vừa phải tham gia bồi dưỡng đội tuyển, tổ chức phần thi thực hành cho gần 400 thí sinh của IPhO và tham gia vào hầu hết các tiểu ban để tổ chức IPhO.

Lực lượng giảng viên của khoa Vật lý phải chia ra nhiều việc, những thầy giáo giỏi, có kinh nghiệm bồi dưỡng cho đội tuyển mọi năm giờ lại phải chịu trách nhiệm ra đề thi, tuyệt đối không được giảng dạy cho đội tuyển. Theo thầy Vũ Quang, trưởng đoàn và thầy Nguyễn Xuân Thành, phó đoàn của đội Việt Nam, đó là một thiệt thòi cho đội tuyển năm nay.

Nhưng trưởng khoa Vật lý, PGS.TS Phạm Xuân Quế cho biết, bù lại, trường đã mời cho các em những thầy giáo giỏi nhất trong toàn quốc chứ không chỉ giới hạn các thầy giáo trong khoa.  

“Hai tháng qua, chúng tôi đã truyền hết “chữ” cho các em rồi. Vấn đề là giờ đây, các em tiếp thu và nhào nặn khối kiến thức đó ra sao để làm bài tốt nhất”, thầy Trần Thái Hoa, giảng viên ĐH Sư phạm Hà Nội 2 được mời giảng dạy cho đội tuyển tâm sự.

Trong buổi chia tay tối qua, có một cuộc bàn giao nhỏ giữa những thầy giáo bồi dưỡng đội tuyển và thầy hai trưởng, phó đoàn. Khi những ngày ôn luyện kết thúc, ngày thi đang đến gần, trách nhiệm dẫn dắt đội tuyển được giao phó cho thầy Vũ Quang và Phạm Xuân Thành. Lo lắng nhất của hai thầy trước ngày thi chính là việc dịch đề. Sau khi đề thi được các trưởng đoàn thông qua vào chiều 21-7, các thầy hầu như phải thức trắng đêm cho kịp dịch ra tiếng Việt để đội tuyển làm bài trong sáng 22-7. Việc dịch đề phải hoàn toàn trung thành với bản thảo, không được giải thích gì thêm.

Bước chuẩn bị khá kỹ càng

Việc Việt Nam đăng cai và tổ chức thành công Olympic Vật lý châu Á lần thứ 5 năm 2004 được coi là một cuộc tập dượt để tổ chức tốt IPhO lần này. Năm đó, mặc dù tổ chức thành công nhưng kết quả của đoàn Việt Nam thấp vì các thầy giáo giỏi đã tập trung hết vào việc ra đề và chấm thi. Rút kinh nhiệm từ lần đó, năm nay, đội tuyển Việt Nam được tập trung bồi dưỡng hai tháng thay vì một tháng như những lần trước.

Một điểm nữa cũng được rút kinh nghiệm từ nhiều năm trước khi đội tuyển Việt Nam hầu như chỉ làm được phần lý thuyết còn phần thực hành thì “bó tay”, năm nay trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến nay, thời gian học của các em được chia đều giữa hai phần lý thuyết và thực hành.

Qua nhiều năm dẫn dắt đội tuyển Vật lý thi Olympic quốc tế, thầy Nguyễn Thế Khôi đã mang về cho ĐH Sư phạm một kho dữ liệu các đề thi thực hành. Hiện nay, phòng thực nghiệm của ĐH Sư phạm là một trong số ít đạt tầm cỡ quốc tế. Đó cũng là một thuận lợi cho các thành viên đội tuyển Olympic Vật lý.

Cũng khác các năm trước, 35 em đoạt giải ba đến giải nhất học sinh giỏi quốc gia môn vậy lý toàn quốc năm nay lại được ôn luyện hai tuần trước khi tổ chức thi để chọn ra 5 em vào đội tuyển. Thật tình cờ khi 4 em trong số 5 em được chọn này đã từng đoạt HC vàng và bạc trong cuộc thi Olympic châu Á năm nay. Nhưng bất ngờ lại nằm ở thành viên thứ năm - em Trần Anh Vũ vì em là học sinh đầu tiên của một trường dân lập (THPT dân lập Đào Duy Từ, Hà Nội) được vào đội tuyển. Vũ tiết lộ, em là học sinh lớp 10 chuyên Lý ở Hưng Yên, nhưng khi bố em chuyển công tác lên Hà Nội, em phải xin vào học ở trường dân lập. 

Trong 5 thành viên, người giữ kỷ lục thi Olympic nhiều nhất chính là Đỗ Hoàng Anh (lớp 12 chuyên Lý - Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội). Em đã có mặt trong đội tuyển Việt Nam tới 4 lần và từng đoạt HCB IPhO năm ngoái và 2 HCV Olympic Vật lý châu Á năm ngoái và năm nay. Nguyễn Tất Nghĩa (Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An) lại giữ kỷ lục nhiều vàng nhất (HCV IPhO lần thứ 38 và HCV Olympic Vật lý châu Á 2008). Nghĩa và Hoàng Anh cho rằng hai em may mắn hơn ba bạn còn lại vì đã được tập trung bồi dưỡng nhiều lần, những thầy vắng mặt trong lần bồi dưỡng năm nay vì phải ra đề thì vẫn có mặt trong những lần bồi dưỡng trước. Hoàng Anh hứa sẽ cố gắng hết sức, còn Nghĩa thì mong tấm huy chương của mình sẽ không đổi màu.

Hai thành viên còn lại của đội tuyển là Nguyễn Đức Minh (trường THPT Hà Nội - Amsterdam), Huỳnh Như Toàn (Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng) đều đã đoạt HCB trong Olympic châu Á năm nay và quyết tâm sẽ có huy chương trong cuộc thi này.

Năm bạn đều đã đăng ký vào khoa Điện tử viễn thông của trường ĐH Bách khoa Hà Nội và Đà Nẵng, và nếu có cơ hội, họ đều muốn đi du học. Nhưng trước mắt các em là một kỳ thi quốc tế ngay trên sân nhà, nơi các em đang muốn phấn đấu hết mình, với một tinh thần thi đấu “đẹp mắt”, để giành ấn tượng tốt đẹp với các đối thủ của hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ.