Độc đáo tranh lông gà Hội An

Niềm đam mê

Tìm gặp chủ nhân của những bức tranh độc đáo này, tôi đã lạc vào một thế giới khác. Nét trầm tư trên gương mặt của người nghệ nhân không chuyên này đã nói lên tất cả những suy tư về nghề.

30 năm qua, ông mượn tạm ngôi nhà ngay cạnh chợ phố cổ Hội An với diện tích hơn 12m¬2 của người em trai để đeo đuổi giấc mơ nghệ thuật. Nhưng hành trình để có được một khối lượng tác phẩm tranh độc đáo như hôm nay của ông đã phải đổi bằng bao mồ hôi, công sức.

Ông yêu những chiếc lông gà với đủ màu sắc từ tấm bé, khi còn là học sinh cấp ba trường Trần Qúy Cáp, Hội An. Chia tay các bạn trong lớp cuối cấp, ông đã tự làm những bức tranh nhỏ ghép bằng lông gà tặng bạn. Niềm đam mê nảy sinh từ đó và lớn cùng năm tháng.

Những tác phẩm tranh là một thế giới thu nhỏ của cuộc sống hằng ngày. Thoạt nhìn, cứ ngỡ như đó là những bức tranh sơn mài, sơn dầu chứ không phải bằng lông gà. Nhưng có lẽ, do tự gốc chất liệu lông gà đã là một cuộc phối màu ấn tượng của tự nhiên, nên khi được bàn tay tài hoa của ông tỉ mẩn ghép thành tranh, thì giá trị đã tăng lên gấp bội.

Ông kể rằng, bây giờ thì việc làm tranh đã bớt cực hơn trước, nếu như trước đây ông phải tự chế bột sắn làm hồ dán keo, nay đã có loại keo trong thay thế.

Đã làm rất nhiều tranh, nhưng máu nghệ sĩ nghèo mà sang luôn luôn cho ông ý thức sống vì nghệ thuật là một cách làm đẹp cho đời, dù rằng, để cái đẹp của nghệ thuật và đời sống xích lại gần nhau thì đôi khi người nghệ sĩ phải đánh đổi cả cuộc đời.

Trong ngôi nhà nhỏ, ông treo trang trọng hơn 30 bức tranh tâm đắc nhất. Có bức khách du lịch hỏi mua nhưng ông quyết không bán vì “có thể sẽ không bao giờ làm lại được một bức tương tự”.

Ông cho tôi xem bức tranh về cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn do chính tay ông “kết lông gà” cách đây 10 năm. "Tôi nhất quyết giữ bức tranh này lại. Bởi tôi rất yêu nhạc Trịnh, và đã chọn tấm hình chụp chân dung Trịnh Công Sơn lúc 30 tuổi để hoàn thành tác phẩm này”.

Bức chân dung nhạc sĩ Trịnh Công Sơn khá hài hòa bởi chính sự tỉ mẩn của người nghệ sĩ khi tìm, chọn những đốm hoa trên lông gà để tạo thành những hạt, hình thành khuôn mặt, đôi mắt, cặp kính…

Tự học thành nghệ sĩ

Tôi hỏi ông về nghề và những kinh nghiệm trong sáng tạo nghệ thuật. Ông cười hiền, rằng ông chưa qua bất cứ một trường học, hay khóa đào tạo nghệ thuật nào.

Cũng vì cái duyên, vì niềm đam mê mà ông tự học, tự rèn và tự mày mò sáng tạo. Những kinh nghiệm mà ông chắt lọc được đều qua việc ông đọc sách. Tất cả vốn liếng 30 năm làm nghề đều được ông tự học qua sách nước ngoài về tạo hình, bố cục…

Một bức tranh ông có thể dành hai ngày để hoàn thiện, nhưng khi thấy chưa hài lòng, ông lại “ngưng” sáng tạo để đi tìm cảm hứng. Có bức ông mất cả mấy tháng mới làm xong.

Chia sẻ về nét độc đáo nhất của tranh làm bằng lông gà là gì, ông cho rằng, với mỗi loại tranh, đều có những thế mạnh riêng và mang một ý nghĩa riêng. Cái hay, cái lạ, cái độc đáo của tranh làm bằng lông gà là ngoài chất liệu lạ, gam màu trầm ấm, những bức tranh sau khi được bỏ trong khung kính có tuổi thọ hàng chục năm. Màu của tranh cũng vậy, không phai bởi lông gà nguyên chất vốn đẹp tự nhiên và khá phong phú về màu sắc.

Chính vì sự tỉ mẩn, ông đã lặn lội tìm mối mua được lông gà sạch về phơi khô, gắn vào những bìa giấy đã được định hình từ trước. Nguyên liệu tuy đơn giản, dễ mua, dễ tìm, nhưng để có được những loại lông gà đẹp, có họa tiết đẹp, thì cần cả một hành trình dài tìm kiếm, chắt lọc.

Tranh của ông độc và lạ! Không bức nào giống bức nào. Đề tài của ông chủ yếu là vẻ đẹp của phố cố Hội An ở nhiều góc độ cuộc sống, và hình ảnh những người thân yêu trong gia đình.

Vì cuộc sống khó khăn và việc tổ chức triển lãm cũng khá tốn kém, mấy năm nay, ông đã có đơn gửi lên UBND Thành phố Hội An xin một quầy trưng bày tranh trong phố cổ, nhưng vẫn chưa được phê duyệt.

“Tôi muốn mang một chút lòng mình để làm đẹp thêm cho phố cổ Hội An. Văn hóa Hội An là nét trầm lắng và sâu sắc, bởi vậy, những giá trị ngưng đọng trong những bức tranh làm bằng lông gà của tôi cũng là một ẩn ý thời gian” - ông giãi bày.

Những bức tranh được làm bằng chất liệu lông gà.