Nhiệt độ đại dương toàn cầu liên tiếp tăng lên mức cao kỷ lục, gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hệ lụy mà cuộc khủng hoảng khí hậu gây ra.

Sau gần 40 năm, một trạm sống dưới biển mới đã được triển khai tại Florida, Mỹ, mở lại giấc mơ đưa con người xuống đại dương để sinh sống và làm việc dài ngày dưới đáy biển sâu. 

Thảm cỏ biển tại Cù Lao Chàm - "bể chứa carbon" và sinh thái cốt lõi của đại dương đã suy giảm tới 70% sau hai thập kỷ. Nỗ lực phục hồi những "cánh rừng ngầm" này đang khẩn trương diễn ra, nhằm tái tạo đa dạng sinh học, bảo đảm sinh kế và mở đường thương mại hóa tín chỉ carbon xanh. 

Các nhà khoa học do Viện Hải dương học Scripps thuộc Đại học California, San Diego (Mỹ) dẫn đầu vừa đưa ra cảnh báo: lượng oxy đang biến mất nhanh chóng khỏi các đại dương và hệ thống nước ngọt, có nguy cơ đẩy hành tinh của chúng ta vào một "không gian không an toàn".

Bao phủ hơn 70% bề mặt Trái đất, giữ vai trò không thể thay thế trong điều hòa khí hậu, duy trì đa dạng sinh học và cung cấp nguồn thực phẩm, khoáng sản dồi dào cho nhân loại, song các đại dương trên thế giới đang đối mặt những áp lực nghiêm trọng.

Ngày 4/6, Liên hợp quốc đã tổ chức cuộc hội thảo trước thềm sự kiện công bố Báo cáo Đánh giá đại dương thế giới (World Ocean Assessment), trong đó kêu gọi cộng đồng quốc tế cần hành động khẩn trương hơn nữa để ứng phó với những thách thức ngày càng nghiêm trọng đối với biển và đại dương thế giới.

Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với tiêu đề: "Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình, bền vững".

Ngày 28/5, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Đại sứ quán Vương quốc Anh và Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tổ chức Lễ khởi động Chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương (NBCAP) và phiên họp đầu tiên của Nhóm công tác triển khai NBCAP Việt Nam.

Vào những ngày đầu tháng âm lịch, khi thủy triều vừa hạ, tại Ghềnh Yến (Bình Sơn, Quảng Ngãi) lộ ra một kiệt tác địa chất với những vách đá bazan triệu năm tuổi hòa nhịp cùng thảm rong mơ và san hô rực rỡ. Sự giao hòa ngoạn mục giữa sắc màu kỳ vĩ của đại dương và nhịp sống thanh bình của dân chài tạo nên một sức hút khó cưỡng.

Nằm trên vách núi đá dựng đứng, giữa màu xanh mướt của cây rừng và đại dương bao la, ngọn hải đăng Cù Lao Chàm sừng sững, đơn độc như "con mắt biển kiên cường" của thành phố Đà Nẵng, thầm lặng chỉ lối cho tàu, thuyền vượt qua sóng gió. 

Bảo tàng Hải dương học (Viện Hải dương học) tại phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa là một trong những bảo tàng biển lớn nhất Đông Nam Á - nơi lưu giữ hàng chục nghìn hiện vật, bao gồm cả tiêu bản và mẫu vật sống. Với không gian trưng bày ấn tượng, bảo tàng mang đến hành trình khám phá đại dương sống động, bổ ích cho mọi lứa tuổi…

Ngày 9/6, trong khuôn khổ Hội nghị Đại dương lần thứ 3 của Liên hợp quốc (UNOC 3), tại Nice, Cộng hòa Pháp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã cùng các nhà lãnh đạo thế giới tham gia sự kiện đặc biệt để cổ vũ và thúc đẩy tiến trình ký kết Hiệp định Biển cả. 

Nhân dịp Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Đại dương Liên hợp quốc lần thứ ba (UNOC 3) tại Pháp, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng đã có cuộc trao đổi với báo chí về ý nghĩa chuyến công tác.

Kết quả nghiên cứu khoa học chuyên sâu về rác thải nhựa trên biển cho thấy: Nhiều độc tố và một số vi khuẩn kháng kháng sinh tồn tại bề mặt vi nhựa có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người và hệ sinh thái.

Một nhóm nghiên cứu quốc tế bao gồm Cơ quan khoa học và công nghệ Biển-Trái Đất của Nhật Bản (JAMSTEC) đã phát hiện ra rằng các hạt vi nhựa trôi nổi trong đại dương phân bố sâu rộng, từ gần bề mặt biển đến biển sâu.

Hiện tượng tẩy trắng xảy ra khi nhiệt độ đại dương tăng cao khiến san hô đẩy tảo cộng sinh - nguồn cung cấp màu sắc và dinh dưỡng, ra khỏi cơ thể, khiến chúng chuyển sang màu trắng và trở nên dễ chết.

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 30 năm Công ước Liên hợp quốc về Luật biển có hiệu lực, ngày 10/12, Bộ Ngoại giao phối hợp với Hội Luật quốc tế Việt Nam (VSIL) tổ chức Tọa đàm về Hiệp định Bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (Hiệp định BBNJ).

Trao giải Cuộc thi ảnh ''Hành động vì đại dương xanh''

Nghiên cứu gần đây cho thấy, nhựa làm từ thực vật thải ra ít hạt vi nhựa hơn nhiều so với nhựa truyền thống trong môi trường biển, nên đây có thể là một lựa chọn thân thiện với môi trường hơn. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để đánh giá đầy đủ tác động của chúng.

Ngày 20/9, tại New York, trong khuôn khổ hoạt động của Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 78, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã ký Hiệp định về Bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học ở vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia, còn gọi là Hiệp định về Biển cả. Nhân dịp này, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã trả lời phỏng vấn báo chí tại New York. Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu nội dung cuộc phỏng vấn.

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết về Hiệp định bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại vùng ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ), theo đó ấn định thời điểm mở ký hiệp định vào tháng 9 tới. Trong bối cảnh "sức khỏe" của nhiều đại dương bị đe dọa nghiêm trọng, BBNJ được kỳ vọng sẽ tiếp thêm sức sống cho các đại dương trên Trái đất.

Liên hợp quốc đã lựa chọn chủ đề của Ngày Đại dương thế giới năm 2023 là "Hành tinh đại dương - Thủy triều đang biến đổi".

Cuộc họp Nhóm công tác chung giữa Việt Nam và Philippines về các vấn biển và đại dương lần thứ 10 diễn ra trong các ngày 15 và 16/5, tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Tại cuộc họp, hai bên nhất trí tăng cường và làm sâu sắc hơn hợp tác biển giữa Việt Nam và Philippines trong thời gian tới.

Đồn Biên phòng Thổ Châu (Bộ đội Biên phòng Kiên Giang) đóng tại xã Thổ Châu, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang đã vận động ngư dân tự nguyện thả cá thể rùa biển nặng khoảng 80kg về lại đại dương.

Nhóm nghiên cứu UCLA tập trung tìm cách tăng khả năng hấp thụ CO2 của các đại dương bằng cách sử dụng quy trình điện hóa học để loại bỏ lượng khí CO2 đã tích tụ trong nước biển từ trước.

Các nhà khoa học đã quay được cảnh một con cá bơi ở độ sâu hơn 8.300m dưới đáy biển ở gần Nhật Bản.

Khi nhiệt độ tăng, nước ngọt từ băng tan ở Nam Cực chảy vào đại dương, làm giảm độ mặn và độ đậm đặc của nước bề mặt, theo đó làm giảm tốc độ dòng chảy hướng xuống đáy biển.

Quy tụ hơn 600 người đứng đầu các chính phủ và doanh nghiệp trên thế giới, Hội nghị Đại dương của chúng ta (Our Ocean) lần thứ 8 đang diễn ra tại Panama là cơ hội để cộng đồng quốc tế cùng phát huy tinh thần trách nhiệm, chung tay bảo vệ hệ sinh thái đại dương. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi tình trạng ô nhiễm môi trường nước hiện nay đang ở mức đáng báo động.

Việt Nam là một trong những quốc gia có lượng rác thải nhựa xả ra biển nhiều nhất trên thế giới, với khối lượng rác thải ra biển khoảng từ 0,28 đến 0,73 triệu tấn/năm (tương đương 6% tổng lượng rác thải nhựa ra biển trên toàn thế giới). Nhận thức được tầm quan trọng của việc cần phải giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa và rác thải nhựa đại dương, Việt Nam đã ban hành được hệ thống chính sách, pháp luật để thực hiện vấn đề nêu trên.

Môi trường xanh: Vai trò của báo chí trong giảm ô nhiễm nhựa đại dương