ND - Nằm trong những công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, thành cổ Sơn Tây đang chuẩn bị được UBND thị xã Sơn Tây đầu tư cải tạo chỉnh trang. Ban Ðầu tư xây dựng thị xã đã phối hợp các cơ quan liên quan hoàn thành Báo cáo kinh tế kỹ thuật của dự án.
Kiến trúc còn lại cho đến ngày nay của thành cổ Sơn Tây được xây dựng từ đời Nguyễn (khởi dựng năm 1822). Thành có bố cục mặt bằng hình vuông, mỗi chiều khoảng 400 m. Ðây là tòa thành cổ bằng đá ong duy nhất ở Việt Nam. Trải qua nhiều biến động, hầu hết các đoạn tường thành đã bị sạt lở, chỗ cao nhất cũng chỉ là 3,75 m, trong khi chiều cao cũ của thành là năm m. Trong số bốn cổng theo các hướng đông, tây, nam, bắc, cổng phía đông đã gần như biến mất. Dự án Cải tạo, chỉnh trang di tích lịch sử văn hóa thành cổ Sơn Tây gồm hai hạng mục chính: Bảo tồn tôn tạo tường thành và phục hồi cổng phía đông. Việc bảo tồn tôn tạo tường thành gồm các bước chủ yếu: Chặt bỏ các cây mọc trên tường thành, chỉ giữ lại cây to gắn với di tích nhiều năm; dọn dẹp vệ sinh bề mặt, sử dụng các loại hóa chất diệt nấm, cây cỏ xâm thực. Dự kiến quá trình chỉnh trang sẽ xây một bức tường đá ong phục chế, lùi một khoảng cách nhất định so với bề mặt của tường thành nguyên gốc. Tường xây mới sẽ có chiều cao 1,5 m. Theo Báo cáo Kinh tế kỹ thuật của dự án, việc xây dựng, phục hồi tường thành cao 1,5 m nhằm mục đích bảo vệ và định hình toàn bộ hệ thống tường thành nguyên gốc mà không làm ảnh hưởng đến cảnh quan cũng như các thành phần kiến trúc khác trong khu vực thành. Tuy nhiên, việc xây dựng mới một tường thành phía trong tường thành cũ còn nhận được nhiều ý kiến khác nhau từ phía các chuyên gia về lịch sử - văn hóa. Hạng mục lớn thứ hai là phục hồi cổng phía đông. Do cổng phía đông chỉ còn lại dấu vết móng nên sẽ được xây mới 100%, việc xây mới này được tiến hành song song với bảo quản toàn bộ móng cổng cũ như một di tích khảo cổ. Khắc phục sai lầm khi khôi phục cổng bắc những năm trước đây (cổng bắc được xây dựng hoàn toàn không ăn nhập với kiến trúc tòa thành), cổng phía đông sẽ được xây dựng dựa theo kiến trúc và kích thước của hai cổng còn lại là cổng phía nam và cổng phía tây. Phía trên cổng thành sẽ dựng vọng lâu, do cổng phía nam và cổng phía tây không còn vọng lâu nên vọng lâu cổng phía đông được xây dựng trên cơ sở tham khảo tư liệu hình ảnh về thành Sơn Tây cổ được chụp từ thế kỷ 19.
Tổng kinh phí chỉnh trang thành cổ Sơn Tây dự kiến khoảng 10,6 tỷ đổng, do UBND thị xã Sơn Tây làm chủ đầu tư. Dự án sẽ được trình Cục Di sản và Sở Kế hoạch và Ðầu tư thành phố phê duyệt trong tháng 9-2009.
PV
