Nằm cách Châu Đốc hơn 10km, cửa khẩu Tịnh Biên từ lâu nổi tiếng là điểm giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Campuchia với đủ loại mặt hàng, giá cả phải chăng. Những lời đồn đại về cửa khẩu này rất nhiều, nghe nói ở đây ban ngày thì rất bình yên, chỉ có khách du lịch đến tham quan, mua sắm hoặc sang đánh bạc bên kia biên giới. Nhưng đến thời điểm nhá nhem tối, đội quân vận chuyển hàng lậu sẽ xuất hiện, liên tục vận chuyển các món hàng qua khu vực đường biên cửa khẩu.
Bọn chúng thường kháo nhau về nhiều cách để qua mặt lực lượng chức năng tại đây như việc chia nhỏ món hàng để giảm giá trị, nếu bị bắt cũng chỉ bị phạt hành chính. Thậm chí, để bảo đảm an toàn khi vận chuyển hàng hoá nhập lậu, các đối tượng còn thuê người theo dõi, canh chừng ngay tại trụ sở các cơ quan chức năng, sẵn sàng cung cấp thông tin cho các đối tượng đang vận chuyển.
Khi các cơ quan chức năng tổ chức ra quân, chúng liền gọi điện thoại báo cho đồng bọn, sử dụng trực tiếp xe máy, xuồng theo dõi phía sau, báo về địa điểm mà cơ quan chức năng đang tuần tra. Nguy hiểm hơn, ngay cả khi lực lượng chức năng có bắt được thì cũng có khả năng gặp sự chống trả quyết liệt từ những đối tượng này.
Theo đồng chí Trần Anh Tuấn, cán bộ Đội chống buôn lậu Chi cục Hải quan Tịnh Biên, tại khu vực biên giới, để bắt giữ các đối tượng đầu nậu, vận chuyển, lực lượng chức năng luôn phải phối hợp với nhau để “đánh án”. Thậm chí, để “lừa” tránh “tai mắt” của các đầu nậu theo dõi, các nhóm còn phải chia lẻ hoạt động khi ra khỏi trụ sở và tập trung tại một địa điểm khác, tạo ra những hành động bất ngờ khiến các đối tượng không kịp trở tay.
Nhưng ngay cả khi phát hiện, ngăn chặn được các đối tượng vận chuyển thì việc xử lý sao cho vừa hiệu quả lại an toàn cho các cán bộ cũng là một vấn đề. Còn nhớ cách đây ít lâu, theo “mật báo”, lực lượng Hải quan đã tổ chức vây bắt một số đối tượng vận chuyển hàng lậu thông qua kênh Vĩnh Tế nằm giữa hai nước. Các đối tượng lợi dụng địa điểm vắng và vào thời điểm cho rằng lực lượng chức năng đang nghỉ, đã vận chuyển một lượng lớn hàng lậu từ Campuchia sang. Khi bị bắt giữ, chúng chống trả, vứt lại toàn bộ đồ đạc, hàng hóa để bỏ chạy. Nhưng chỉ ít phút sau, có rất nhiều thuyền chở hàng chục đối tượng khác quay trở lại địa điểm cũ, nhận diện những cá nhân đã tham gia vụ vây bắt và có ý định cướp lại hàng. Cũng may là lực lượng Hải quan vùng biên đã nhanh chóng liên hệ với các lực lượng chức năng khác kịp thời tiếp ứng, nếu không thì dễ bị chúng hành hung.
Trên đây chỉ là một trong rất nhiều vụ buôn lậu đang xảy ra thường xuyên tại khu vực vùng biên này. Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan Tịnh Biên, vào mùa khô, các đối tượng thuê người vác hàng qua biên giới, dùng xe máy chạy tốc độ cao chuyển vào nội địa. Còn vào mùa nước, tại đây địa bàn sông, rạch nhiều, các đối tượng dùng xuồng máy tốc độ cao để vận chuyển hàng lậu, gây khó khăn cho lực lượng chống buôn lậu trong việc bắt giữ và xử lý.
Mặc dù lực lượng chức năng tại đây khá mỏng, còn gặp nhiều khó khăn, nhưng thời gian vừa qua cũng đã nỗ lực trong cuộc chiến phòng, chống các hoạt động buôn lậu qua biên giới. Điển hình, trong tháng 3-2017, khi nắm bắt thông tin có đối tượng người Campuchia chuẩn bị nhập cảnh vào Việt Nam có khả năng mang hàng lậu. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Hải quan đã phối hợp Đồn Biên phòng triển khai ngay lực lượng theo dõi, mật phục tại khu vực biên giới cửa khẩu. Đến khoảng 7 giờ, ngày 11-3, đã phát hiện đối tượng nữ người Campuchia nhập cảnh vào Việt Nam bằng xe môtô Dream mầu nâu có mang theo tám thỏi vàng (tương đương 8kg), 100 triệu riel định bán kiếm lời. Chi cục đã tiến hành trưng cầu giám định số vàng, lập biên bản bắt người phạm tội quả tang, ra quyết định khởi tố vụ án về tội “buôn lậu” và bàn giao cho cơ quan Cảnh sát điều tra tỉnh An Giang tiếp tục điều tra, xử lý...
Theo Phó Cục trưởng Hải quan tỉnh An Giang, Nguyễn Tấn Bửu, hiện nay tình trạng buôn lậu vẫn diễn biến khá phức tạp, mặc dù kế hoạch đấu tranh của lực lượng chức năng liên tục được triển khai, nhưng do lực lượng mỏng, hoạt động công khai, nên hiệu quả bắt giữ còn chưa cao so với thực tế hàng lậu đang bị chuyển qua biên giới. Thêm nữa, nhận thức pháp luật của người dân còn thấp, thiếu việc làm ổn định nên dễ bị các đối tượng lợi dụng. Do đó, cần có sự phối hợp đồng bộ, kịp thời giữa các lực lượng chống buôn lậu nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong công tác phòng, chống buôn lậu; đặc biệt trong phòng ngừa và xử lý nghiêm các đối tượng chống người thi hành công vụ.
Cán bộ Hải quan thực hiện kiểm tra sau thông quan.