Chống hạn bằng bơm cột hút sâu

TS Lê Đình Thắng - Trưởng phòng Tự động hóa, Viện Khoa học thủy lợi cho biết: "Những loại máy bơm đang được sử dụng phổ biến hiện nay đều có cột hút chân không thấp, không đủ khả năng hút khi mực nước xuống thấp hơn ngưỡng cho phép. Vì thế, loại bơm cột hút sâu được thiết kế theo phương pháp mới nhằm tăng khả năng hút nước với độ sâu tối đa đạt tới 8m (máy thông thường 4- 5m), lưu lượng hút đạt 800m³/giờ (cao hơn các máy khác 200-300m³/giờ), công suất động cơ 33 kW".

Máy được cấu tạo giống các máy thông thường với kết cấu ngắn gọn bằng trục bơm ly tâm, nhưng phần cánh bơm đã được cải tiến để tăng sức hút ngay cả khi máy được đặt ở độ cao 7-8m so với mực nước dưới sông. Bên cạnh đó để tiện cho việc vận hành, máy cũng được lắp đặt thêm một bộ van treo để giữ nước giúp người vận hành không phải mồi máy bằng phương pháp thủ công mỗi khi khởi động.

TS Trần Văn Công cho biết: "Nhờ khả năng hút sâu, loại máy bơm này đặc biệt thích hợp cho các trạm bơm ven sông, suối, nhất là các tỉnh miền núi trung du có địa hình cao và các tỉnh đồng bằng khi về mùa hạn".

Cũng theo TS Công, máy có những ưu điểm nổi bật sau: loại máy này giúp người vận hành ít phải di chuyển máy, có khả năng chống hạn rất tốt vào mùa hạn, mùa cạn mà không sợ bị treo trõ. Bơm hút sâu rất dễ lắp ráp, sử dụng và sửa chữa, cánh quạt không bị kẹt do bồi lắng phù sa, máy làm việc rất ổn định, độ bền cao, lưu lượng cũng như hiệu suất cao hơn hẳn các máy thông thường.

Hiện sau một thời gian chế tạo thành công, từ tháng 10-2001 Viện Khoa học thuỷ lợi đã tiến hành lắp đặt máy ở nhiều địa điểm khác nhau. Kết quả cho thấy, máy làm việc khá ổn định, đặc biệt đã góp phần giải quyết khâu chống hạn rất tốt trong vụ đông xuân 2004 vừa qua. Một trong những bộ máy đầu tiên đã đi vào hoạt động là chiếc máy bơm HS 250- 33 được lắp đặt tại trạm bơm của HTX Giang Biên, phường Giang Biên (quận Long Biên, Hà Nội). Đây là trạm bơm duy nhất của Hà Nội nằm ở ven bờ sông Đống.

Ông Ngô Văn Hùng - Chủ nhiệm HTX Giang Biên - cho biết: "Trong đợt hạn hồi đầu năm, mặc dù nhiều địa phương bị rơi vào tình trạng thiếu hụt nước, nhưng nhờ máy có khả năng hút sâu, nên trạm bơm vẫn hoạt động được bình thường, bảo đảm đủ nước tưới cho gần 170ha lúa kịp thời vụ sản xuất".

Anh Đào Văn Dung - công nhân vận hành trạm bơm nhận xét: "Thông thường chúng tôi hay sử dụng các loại máy có độ hút sâu từ 4-6m, vì thế mỗi khi mức nước ven sông Đuống hạ thấp xuống thì chỉ còn cách hạ máy xuống thấp hơn, khi nào đến mùa lũ lại phải nhấc lên rất vất vả. Còn đối với chiếc máy bơm cột hút sâu mới được lắp đặt đã có lúc nước trên sông Đuống hạ xuống thấp hơn so với mức thông thường 1,3m mà vẫn hút tốt".

Với những kết quả trên, dự kiến trong thời gian tới Viện Khoa học thuỷ lợi sẽ tiến hành lắp đặt đại trà cho nhiều địa phương. TS Trần Văn Công khẳng định: "Tới đây, Viện sẽ nghiên cứu chế tạo bơm hút sâu có công suất cực lớn: lên tới 75-130kW, lưu lượng có thể đạt 2.000-3.000m³/giờ...".

Đến nay, sau hai năm thử nghiệm Viện Khoa học thuỷ lợi đã chế tạo được năm bộ máy khác nhau gồm: HS 200-15, HS 200-22, HS 200-33, HS 250-33 và HS 300-33 với các địa điểm đã sử dụng như Phổ Yên, Đồng Hỷ, Phú Lương (Thái Nguyên), Tân Kỳ (Nghệ An), Hòa Bình, Thừa Thiên-Huế... cho kết quả khá ổn định. Giá thành chi phí cho một bộ máy hiện hết khoảng 30 triệu đồng (rẻ hơn năm lần so với thiết bị ngoại nhập).