Mặc dù các cơ quan chức năng đang điều tra, làm rõ nguyên nhân dẫn đến các vụ cháy, nhưng bước đầu có thể thấy, nguyên nhân của hầu hết các vụ cháy đều từ sự chủ quan, bất cẩn của con người. Qua xem xét tại hiện trường và lời khai của người chứng kiến vụ cháy tại trạm xăng số 2B phố Trần Hưng Ðạo, Thiếu tướng Nguyễn Ðức Nghi, Giám đốc Sở Cảnh sát phòng cháy chữa cháy Hà Nội cho biết, nguyên nhân bước đầu vụ cháy là do cửa hàng làm sai quy định về an toàn phòng, chống cháy nổ. Ðây là cửa hàng cấp phát xăng, dầu cho các đơn vị quân đội, nhưng tự ý thực hiện bán lẻ cho người tiêu dùng; tổ chức tiếp nhận nhiên liệu giữa ban ngày - điều bị cấm hoàn toàn trong quy định kinh doanh xăng, dầu. Trong khi tiếp nhiên liệu, nhân viên cửa hàng không trông coi cẩn thận, dẫn đến xăng chảy tràn ra ngoài, gặp mồi lửa từ bếp than của cửa hàng cơm bên cạnh rồi bùng phát. Tuy nhiên, đây chỉ là nguyên nhân ban đầu, còn nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự việc là do sự chủ quan có hệ thống từ cơ quan quản lý đến người dân, từ chính quyền cơ sở đến doanh nghiệp... Sau khi vụ cháy xảy ra, Sở Công thương Hà Nội cho biết, do địa điểm bán xăng này nằm trên tuyến giao thông chính, gần các bệnh viện, khu tập trung đông dân cư, cho nên không còn nằm trong quy hoạch kinh doanh xăng, dầu của thành phố; giấy phép kinh doanh của cửa hàng đã hết hiệu lực từ tháng 12-2012, nhưng không hiểu vì sao cửa hàng này vẫn công khai hoạt động. Hay như những vụ cháy khác tại nhà dân cũng bắt nguồn từ sự bất cẩn của chính gia chủ. Thí dụ như vụ cháy vào rạng sáng 5-6 tại ngôi nhà trong ngõ 61 phố Quang Trung, khiến một cụ già bị ngạt khói và chết là do bất cẩn trong việc thắp hương trong nhà gây cháy. Hay vụ cháy vào sáng 12-5 tại tầng 3 quán cơm bình dân ở phố Trần Quang Diệu do nhân viên sơ suất trong khi nấu nướng, khiến lửa từ bếp than bùng lên, cháy lan sang các vật dụng...
Những vụ cháy liên tiếp xảy ra ở Hà Nội trong thời gian qua dường như vẫn chưa đủ để cảnh tỉnh người dân về nguy cơ hỏa hoạn đang rình rập. Ở bất cứ đâu cũng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt những việc làm thiếu ý thức của người dân có nguy cơ dẫn đến cháy nổ. Tại các cửa hàng xăng, dầu, vẫn có tình trạng người hút thuốc lá, hoặc sử dụng điện thoại di động khi đang mua xăng. Không ít ki-ốt trong các chợ, các cửa hàng kinh doanh trên các phố, chủ cửa hàng đặt bàn thờ ngay sát nơi bày hàng hóa, chỉ cần sơ ý khi đốt nhang có thể dẫn đến hỏa hoạn. Tại vùng ngoại thành, đang vào mùa gặt, trên các đường làng ngõ xóm, người dân đua nhau đốt rơm rạ bất chấp đống rơm đang cháy chất cao sát đường dây điện, trạm biến thế, ngay sát đường giao thông, ô-tô, xe máy qua lại...
Hà Nội đang bước vào mùa nắng nóng, nguy cơ cháy nổ rất lớn. Nếu chúng ta vẫn tiếp tục chủ quan, lơ là, mất cảnh giác thì hỏa hoạn có thể bùng phát bất cứ lúc nào.
