Triệu chứng: Run, tăng trương lực và giảm động tác.
Hội chứng run: Run là những động tác bất thường, không hữu ý, thấy rõ ở các đầu chi, môi, lưỡi, cằm. Run với biên độ nhỏ, tần số khoảng 4 - 8 lần trong một giây. Khi làm động tác hữu ý hoặc nghỉ ngơi thì không run, nhưng khi cảm xúc thì run tăng lên rõ rệt.
Hội chứng tăng trương lực: Trương lực cơ bản quá mức, do đó khi đứng, bệnh nhân phải cố gắng giữ cơ thể theo tư thế vững, nhất là tư thế nửa gấp. Tăng phản xạ tư thế và giảm độ co giãn cơ nên có hiện tượng bánh xe răng cưa, thấy rõ ở khuỷu tay. Sờ nắn bắp cơ bao giờ cũng thấy căng cứng.
Giảm động tác: Các động tác tự động như chớp mắt, ngáp, nhai, nuốt... động tác biểu lộ xúc cảm ở mặt, tay, chân bị mất hoặc bị rối loạn. Do đó bệnh nhân có bộ mặt sững sờ, bất động, nhai nuốt chậm, vẻ mặt không biểu lộ cảm xúc. Các động tác hữu ý chậm, có thể bị ngắt quãng hoặc ngừng lại, thể hiện tính thiếu nhịp nhàng trong vận động. Khi bị xúc cảm hay có những động tác nghịch thường, có khi đứng ngồi không yên.
Các triệu chứng khác: Rối loạn cảm giác: Cảm giác căng cứng cơ, không chịu được nóng; phản xạ gân xương thường tăng; Có thể gặp co mi mắt hoặc cơn quay mắt; Rối loạn thần kinh thực vật: ra nhiều mồ hôi, tăng tiết nước bọt, táo bón, phù và tím tái ngọn chi; Các chức năng trí tuệ vẫn tốt nhưng hoạt động tâm thần chậm chạp. Có thể có rối loạn tình cảm: phản ứng trầm cảm.
Bệnh Parkinson: Thường gặp ở khoảng tuổi từ 40 - 70, nam nhiều hơn nữ. Yếu tố thuận lợi sinh bệnh là chấn thương, xúc động, mệt nhọc, bị lạnh.
Hội chứng Parkinson: Do nhiều nguyên nhân khác nhau
- Run tuổi già: Thường gặp ở người trên 70 tuổi, xuất hiện khi làm một động tác nào đó nhưng không xảy ra khi nghỉ ngơi.
- Run vô cảm: Bệnh lành tính, có tính chất gia đình. Động tác run chủ yếu ở đầu: kiểu gật hoặc lắc đầu.
- Liệt trên nhân tiến triển: là một bệnh ngoại tháp với đặc điểm chính là cứng đờ và bất động, hay gặp ở tuổi già.
Khi bệnh nhân xuất hiện một trong các triệu chứng đã mô tả ở trên, cần phải đưa đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế chuyên khoa để xác định bệnh, sau đó đặt ra kế hoạch chăm sóc tại nhà.
Phương pháp điều dưỡng tại nhà
Chế độ sinh hoạt
- Khi bị bệnh nhẹ hoặc mới mắc bệnh, vẫn sinh hoạt như bình thường, nhưng cần lưu ý không để cho người bệnh phải làm những việc yêu cầu phải chính xác: bác sĩ phẫu thuật, nhân viên đánh máy, thợ may...
- Khi bị bệnh nặng, cần có người trợ giúp trong sinh hoạt hằng ngày vì người bệnh chậm chạp và làm rất khó khăn.
Thực phẩm thuốc
- Ăn các loại rau và hoa quả có tính mát: mùng tơi, rau đay, mướp, bí xanh, cam, táo, lê, nho, bưởi...
- Kiêng những thức ăn có tính cay nóng: ớt, gừng, hạt tiêu. Nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu.
- Một số bài thuốc dạng thực phẩm
Bài 1: Não dê 1 bộ, long nhãn 15g. Nhúng não dê vào nước sôi, bỏ màng mỏng bên ngoài rồi cho long nhãn vào nấu chín ăn. Mỗi tuần ăn 1 - 2 lần.
Bài 2: Cam thảo 30g, tiểu mạch 60g, đại táo 15 quả. Cho 4 bát nước, sắc còn 1 bát, chia 2 lần uống.
Bài 3: Tiểu mạch 30g, hồng táo 10 quả, long nhãn 15g, sắc uống và ăn cả bã.
Một số bài thuốc kinh nghiệm
Bài 1: Đan sâm 30g, bạch thược, bạch linh đều 15g, xuyên khung, cúc hoa, bạch tật lê, ma tử nhân, quế chi, đan bì, trạch tả, sơn dược, hạnh nhân, xích thược, tô tử, trần bì, ngũ vị tử, sinh địa hoặc thục địa đều 10g, mẫu lệ 20g, địa long 6g. Ngày 1 thang, sắc uống.
Bài 2: Bạch thược, hà thủ ô, đan sâm, câu đằng, bạch linh đều 15g, tang kí sinh, quy bản, sinh long mẫu đều 30g, thiên ma 10g, hoàng kỳ 20g, sa nhân 5g, cam thảo 6g, a giao 12g (hòa nước sắc uống). Ngày 1 thang, sắc uống làm 2 lần, 15 ngày là một liệu trình.
Sử dụng thuốc tại nhà
- Thuốc điều trị Parkinson: Modopar, trihex, artane, trivastal... những thuốc này nên điều trị theo đơn của bác sĩ.
- Thuốc có tác dụng giãn cơ: mydocalm, myonan...
Không nên dùng các loại vitamin có chứa vitamin B6.
