Xoay cẳng chân 180 độ cho bé trai 5 tuổi mắc thiểu sản xương đùi bẩm sinh

Đây là một kỹ thuật chỉnh hình phức tạp, không chỉ mang lại cơ hội sử dụng chân giả chức năng, giúp trẻ hòa nhập cuộc sống trong tương lai, mà còn mở ra hướng điều trị mới đầy triển vọng cho các bệnh nhi mắc những bệnh lý xương hiếm gặp và phức tạp tương tự.

Trẻ được phát hiện có bất thường xương đùi từ khi mẹ mang thai tháng thứ 5 và có dị tật trật khớp háng bẩm sinh đã được phẫu thuật lúc 17 tháng tuổi. Sau phẫu thuật, chức năng vận động của khớp háng đã cải thiện, tuy nhiên biến dạng xương đùi và khớp gối không cải thiện.

Tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Hải Đức – Trưởng khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, thiểu sản xương đùi bẩm sinh (Congenital Femoral Deficiency – CFD) là bệnh lý hiếm gặp, với tỷ lệ ước tính từ 1/52.000-1/200.000 trẻ sinh sống.

Nguyên nhân thường liên quan đến rối loạn phát triển phôi thai trong giai đoạn sớm, có thể kèm theo bất thường cấu trúc xương, khớp và hệ cơ quanh đùi-gối. Trẻ mắc CFD mức độ nặng thường có biến dạng chi, chênh lệch chiều dài chi và hạn chế vận động, ảnh hưởng lớn đến chức năng vận động và chất lượng sống.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, thời điểm nhập viện xương đùi trái của trẻ chỉ đạt gần một nửa chiều dài so với bên lành; khớp gối cứng gấp, không thể duỗi hoàn toàn. Khi đặt hai chân song song, bàn chân trái chỉ ngang mức giữa cẳng chân phải, gây chênh lệch chiều dài chi nghiêm trọng và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.

Cuối năm 2025, sau quá trình hội chẩn chuyên môn kỹ lưỡng, các bác sĩ Khoa Chỉnh hình đã thống nhất chỉ định phẫu thuật Rotationplasty cho bệnh nhi. Đây là kỹ thuật tái tạo chi dưới đặc biệt, trong đó đoạn xương đùi và khớp gối bị bệnh lý được cắt bỏ, phần cẳng chân được xoay 180 độ để khớp cổ chân đảm nhiệm vai trò chức năng của khớp gối. Khi kết hợp với chân giả, khớp cổ chân có thể thực hiện động tác gấp-duỗi sinh lý, giúp việc đi lại tự nhiên và hiệu quả hơn so với phương pháp cắt cụt đùi truyền thống.

Sau phẫu thuật, bệnh nhi được chăm sóc hậu phẫu chặt chẽ, đặc biệt các y, bác sĩ chú trọng theo dõi tuần hoàn ngoại vi, kiểm soát đau, phòng ngừa nhiễm trùng và hướng dẫn tập vận động sớm. Bên cạnh đó, đội ngũ điều dưỡng cũng tích cực hỗ trợ tâm lý, giúp trẻ và gia đình yên tâm trong suốt quá trình điều trị và phục hồi chức năng.

Khoảng 4 tuần sau phẫu thuật, kết quả kiểm tra cho thấy xương đùi của trẻ liền tốt, vết mổ khô, không nhiễm trùng, chi sau xoay có tuần hoàn ổn định. Đáng mừng, trẻ đã thực hiện được các động tác gấp-duỗi chủ động. Theo các bác sĩ, trong quá trình phát triển, xương sẽ tiếp tục tăng trưởng, giúp chiều dài chi dần cân đối hơn.

Trong ngày đưa con đến tái khám, mẹ của bệnh nhi xúc động cho biết: gia đình từng rất lo lắng khi được tư vấn về kỹ thuật xoay cẳng chân – một phương pháp phẫu thuật chuyên sâu, phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao. Tuy nhiên, nhờ sự giải thích tận tình của các bác sĩ về lợi ích lâu dài và cơ hội vận động cho con, gia đình đã tin tưởng và quyết định thực hiện.

Theo các bác sĩ, thời gian tới, bệnh nhi sẽ tiếp tục được theo dõi lâu dài và tham gia chương trình phục hồi chức năng chuyên sâu. Khi đến độ tuổi phù hợp, trẻ sẽ được đánh giá và lắp chân giả chức năng, tận dụng tối đa ưu thế của phẫu thuật Rotationplasty để đạt được khả năng đi lại độc lập và ổn định.