Nghề "làm dâu trăm họ"
Chị Phạm Thị Bình, cán bộ tư pháp phường Ngọc Khánh, thí sinh đoạt giải xuất sắc hội thi "Hộ tịch viên giỏi" quận Ba Ðình chia sẻ: "Qua thực tế làm công tác hộ tịch hai năm, tôi thấm nỗi vất vả trong công việc hằng ngày". Bận rộn liên miên. Mỗi ngày, chị tiếp và giải quyết thủ tục cho khoảng 100 lượt công dân. Nào là thay đổi, cải chính, điều chỉnh, bổ sung hộ tịch; sao lục các giấy tờ về hộ tịch, đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn, cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, đăng ký nhận cha, mẹ, con... Không ít người dân vì không nắm rõ thủ tục hành chính liên quan hộ tịch nên hay bức xúc. Chị Bình luôn tự nhủ phải hướng dẫn chu đáo, giữ thái độ đúng mực với người dân, để giải quyết công việc hiệu quả. Với các bác cao tuổi thường khó tính, lại ngại đọc bảng niêm yết thủ tục, hay đưa ra các câu hỏi, chị lắng nghe, rồi kiên nhẫn giải thích. Rồi muôn vàn tình huống trớ trêu mà cán bộ hộ tịch xử lý. Một số bà mẹ mê bói toán, được "thầy" phán phải đổi họ tên cho con mới gặp may, nằng nặc đòi cán bộ tư pháp đổi bằng được, hay một số người bỏ địa phương đi nhiều năm bỗng nhiên trở về, dắt thêm đứa bé, đòi làm giấy khai sinh cho con... Chưa kể hàng loạt tình huống khó xử, nếu không nhận được sự thông cảm rất dễ bị hiểu lầm là sách nhiễu. Không ít trường hợp cán bộ giải thích thấu đáo, viện dẫn đủ văn bản quy phạm nhưng công dân vẫn chưa bằng lòng, lên gặp trực tiếp lãnh đạo cấp trên, thậm chí đòi hỏi phải trả lời bằng văn bản.
Chị Nguyễn Thị Ánh Hồng, Phó phòng Tư pháp quận Ba Ðình cho biết: Do luôn kết nối "đường dây nóng" với cán bộ hộ tịch ở các phường, nên đơn vị thường xử lý, gỡ rối kịp thời nhiều trường hợp vướng mắc ở cơ sở. Những trường hợp vượt quá thẩm quyền, phòng đề nghị cơ quan cấp trên chỉ đạo, nhằm giải quyết thấu đáo, bảo đảm cao nhất quyền lợi hợp pháp của công dân. Chín tháng đầu năm, quận Ba Ðình đã tiếp nhận và giải quyết 1.026 trường hợp cấp lại bản chính giấy khai sinh; 1.720 trường hợp cấp bản sao giấy tờ hộ tịch từ sổ gốc, thay đổi cải chính, bổ sung, điều chỉnh hộ tịch 52 trường hợp. Nhiều khi, cán bộ phải nghiên cứu, linh hoạt vận dụng giải quyết phù hợp các quy định của pháp luật về đăng ký và quản lý hộ tịch cho công dân. Nhiều cán bộ hộ tịch tâm sự, niềm hạnh phúc trong nghề của họ nhiều khi là những giây phút chia sẻ niềm vui với những đôi bạn trẻ khi nhận giấy đăng ký kết hôn, hay những ông bố, bà mẹ trẻ khi làm giấy khai sinh cho con mới ra đời ...
Công tác hộ tịch rất quan trọng, liên quan đến lý lịch tư pháp, nhân thân của một con người. Ngoài việc nắm vững kiến thức pháp luật, yêu nghề, đòi hỏi cán bộ phải có chữ viết đẹp, lưu trữ sổ sách khoa học, cẩn thận, lại phải khéo léo, cởi mở khi tiếp dân. Ðồng thời, phải luôn tỉnh táo và nhạy bén để phát hiện, ngăn chặn kịp thời các trường hợp lợi dụng gian lận. Việc cập nhật và tham gia tập huấn đầy đủ các văn bản mới ban hành giúp cán bộ triển khai thuần thục. Chị Cao Thị Hoài, cán bộ tư pháp phường Hàng Ðào cho biết, đặc thù của phường có nhiều hộ dân cho thuê nhà, rồi chuyển đi nơi khác sinh sống nhiều năm. Nếu cán bộ không bám sát địa bàn, thẩm định kỹ lưỡng thông tin từ khu dân cư, thì khi được đề nghị xác nhận tình trạng hôn nhân, rất dễ xảy ra sai sót. Nhưng nhờ cán bộ của quận kiểm tra, giám sát sát sao, thường xuyên trao đổi nghiệp vụ trong các buổi giao ban định kỳ với các phường, nên nhiều khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ kịp thời.
"Sân chơi" cho hộ tịch viên
Hội thi Hộ tịch viên giỏi là một "sân chơi" tạo điều kiện cho cán bộ tư pháp - hộ tịch các phường giao lưu, học hỏi kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và chuyên môn nghiệp vụ góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao đồng thời tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về hộ tịch cho người dân. Nhiều quận, huyện, thị xã đã tổ chức Hội thi Hộ tịch viên giỏi với hình thức sáng tạo, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Trưởng phòng Tư pháp quận Hoàn Kiếm Nguyễn Thị Phương Chung cho biết, cuộc thi của quận tổ chức tập trung nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng tiếp công dân và xử lý tình huống cho thí sinh.
Tại vòng chung kết Hội thi "Hộ tịch viên giỏi" thành phố ngày 6-10 vừa qua, những câu hỏi lý thuyết được thí sinh trả lời rõ ràng, mạch lạc, các tình huống vướng mắc trong thực tiễn được tháo gỡ có lý, có tình. Nhất là phần thi tiểu phẩm, cách xây dựng tình huống sinh động, dí dỏm, bám sát cuộc sống, giúp người dân nắm và hiểu luật một cách cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu đã trở thành nội dung thi được chờ đón nhiều nhất. Chưa từng làm diễn viên nhưng thông qua hình thức sân khấu hóa, các thí sinh cùng đội dự thi của mình đã khéo léo xử lý sinh động và hấp dẫn các tình huống phức tạp phát sinh trong đăng ký hộ tịch. Thí sinh Nguyễn Thị Hoàn, xã Hiền Giang, huyện Thường Tín cho biết: Qua cuộc thi, tôi muốn bộc lộ bản lĩnh người cán bộ tư pháp luôn cầu thị, ham học hỏi; tự tin sẻ chia kinh nghiệm được trau rèn trong công việc hằng ngày. Thí sinh Cao Thị Hoài "tiết lộ": Ðể tranh tài trong hội thi chung kết thành phố, hằng ngày, chị phải dậy từ sáng sớm ôn luyện các câu hỏi tình huống, tranh thủ sau giờ làm việc để tập luyện tiểu phẩm... nên rất tự tin đua tài.
Chính sự hăng say, quyết tâm, chuẩn bị chu đáo đã giúp các thí sinh gặt hái thành công tại hội thi chung kết, khẳng định hình ảnh đẹp của cán bộ công chức tư pháp Thủ đô trách nhiệm, công tâm, vì dân, đổi mới.
