Vậy BCTC là gì?
BCTC là một thứ ở dạng rắn, hình thành từ khí thiên nhiên (Natural Gas) và nước, ở dưới điều kiện áp suất cao (trên 30atm) và nhiệt độ thấp (dưới 0oC); có tên khoa học là Natural hydrate, hoặc Gas Hydrate. Khi hàm lượng mê tan (thành phần chính của khí thiên nhiên) vượt quá 75% thành phần của Gas Hydrate thì nó thường được gọi là methan hydrate .
Không phải tất cả Gas Hydrate đều có mầu trắng; BCTC ở đáy biển Mexicô có màu vàng, màu nâu, thậm chí có cả màu đỏ; còn ở đáy Đại Tây Dương và cao nguyên Black-Bahama lai có màu xám, màu xanh da trời. Có lẽ bị ảnh hưởng của tạp chất trong các địa tầng.
Người ta đã tìm thấy BCTC ở nhiều đáy biển ở khắp các đại dương thế giới, và cả ở những vùng băng tuyết phủ quanh năm (như ở Siberi của Nga) với trữ lượng đủ cung cấp năng lượng cho toàn thế giới hàng trăm năm.
Trung Quốc đã lập cơ cấu nghiên cứu, đào tạo cán bộ cho việc sử dung BCTC. Nga đã khai thác mỏ BCTC ở Siberi từ năm 1965. Nói chung là, ở các đáy biển sâu hơn 300m (cứ xuống sâu 10m thì áp lực nước biển tăng 1atm), có nguồn mêtan (methane) hình thành từ sự phân huỷ xác sinh vật biển trầm tích, và nhiệt độ thấp (dưới 0o C) là có thể có. Nguồn BCTC ở các dạng rắn khác nhau.
Nguồn BCTC ở đáy các đại dương, theo dự báo của các nhà khoa học, là gấp khoảng 100 lần so với ở trên lục địa. Với những nơi BCTC đã thăm dò được, hàm lượng cacbon trong chúng đã nhiều gấp hai lần tổng hàm lượng cacbon trong mọi loại nhiên liệu hoá thạch đã biết được tới ngày nay (bao gồm than, dầu mỏ, khí thiên nhiên).
Một số mẫu băng có thể cháy tìm thấy ở vùng biển Canada.
Chỉ cần nâng nhiệt độ hoặc giảm áp lực là BCTC phân giải: 1m3 BCTC khi phân giải, cho 164m3 khí mê tan và 0,8m3 nước. Qua đấy có thể thấy năng lượng tiềm tàng ở BCTC lớn tới mức nào (gấp 2-5 lần năng lượng của khí thiên nhiên), lại sạch, không gây ô nhiễm môi trường, được tôn vinh là "nguồn năng lượng lý tưởng của tương lai" cũng không hề là "đại ngôn"!
Làm thế nào để khai thác và sử dụng BCTC?
Trước khi đề cập tới vấn đề đó, xin kể về sự cố lớn đã xảy ra vào ngày 2-8-1986 tại hồ Nyos của Cameroun (Tây Phi): BCTC phụt lên từ giữa lòng hồ thành luồng khí cao quãng 75m, sau đó tạo thành khối khí có thể tích 60 triệu m3 phủ dài 15km, làm chết chí ít 1.700 người, hơn 3.000 gia súc!
Người ta cũng cho rằng BCTC có thể là nguyên nhân gây sự cố cho tàu thuyền hành trình trên biển và máy bay bay trên không trung, bởi khối lượng lớn mêtan sinh ra khi BCTC phân giải làm giảm mật độ nước biển giảm mật độ không khí, từ đó giảm lực nổi, lực nâng khiến tàu thuyền bị chìm, máy bay bị hẫng, rơi xuống!
Cho nên, việc khai thác và sử dụng BCTC sao cho an toàn, hiệu quả là vấn đề các nhà khoa học đang phải nỗ lực giải quyết, chẳng khác gì việc chế ngự khống chế năng lượng hạt nhân vậy. Nếu không khống chế được tốt thì mêtan và dioxit cacbon tạo ra khi BCTC phân huỷ lại là nguồn thúc đẩy hiệu ứng nhà kính lên ghê gớm! Khó khăn là tạo sao cho được hệ thống đường ống dẫn và tập trung khí mêtan khi BCTC phân hủy (bằng cách giảm áp là kinh tế nhất) để sử dụng như nguồn nhiên liệu khổng lồ! Nga đang khai thác mỏ BCTC ở Siberi song vẫn theo cách khai thác thuyền thống với khí thiên nhiên, với kết quả còn hạn chế.
Các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu cơ chế hình thành BCTC và quy luật phân bố các mỏ BCTC, cùng cách khai thác, sử dụng có hiệu quả nhất nguồn năng lượng đầy triển vọng này.
